In 2019, a work by Dr. Wiesława Teresa Wójcik, entitled "I'm leaving without fear." Diary and other documents of the last years of Emil Zegadłowicz's life. This publication, as the author writes in the Introduction, is of a research and editorial character. It contains various hitherto unknown archival documents concerning the last period of Zegadłowicz's life. They are included in the framework of the dates of the outbreak of World War II and the writer's death (February 24, 1941). These include diaristic texts, the thoughts of the author of "Zmory", as well as correspondence. These materials, stored, among others at the Museum of Literature Adam Mickiewicz in Warsaw, the National Library in Warsaw, the University Library in Kielce, the Emil Zegadłowicz Museum in Gorzeń Górny, the Beskidzka Library in Bielsko-Biała and private archives, they are very varied both in form and content. Courtesy of the author, in the pages of "Wadovianów" we publish the Introduction to the work, in which she discusses the source material presented in the book.
PL
W 2019 r. na rynku wydawniczym ukazała się praca dr Wiesławy Teresy Wójcik pt. „Odchodzę bez lęku”. Dziennik i inne dokumenty ostatnich lat życia Emila Zegadłowicza. Publikacja ta, jak pisze we Wstępie Autorka, ma charakter badawczy i edytorski. Zostały w niej opracowane nieznane dotychczas różnorodne dokumenty archiwalne, dotyczące ostatniego okresu życia Zegadłowicza. Zawarte są one w ramach wyznaczonych datami wybuchu II wojny światowej i śmierci pisarza (24 II 1941). Należą do nich teksty diarystyczne, myśli autora Zmór, a także korespondencja. Materiały te, przechowywane m.in. w Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Pracowni Rękopisów Biblioteki Narodowej w Warszawie, Bibliotece Uniwersyteckiej w Kielcach, Muzeum Emila Zegadłowicza w Gorzeniu Górnym, Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej oraz archiwach prywatnych, są bardzo zróżnicowane zarówno w formie, jak i w treści. Dzięki uprzejmości Autorki na łamach „Wadovianów” publikujemy Wstęp do pracy, w którym omawia ona zaprezentowany w książce materiał źródłowy.
Treść artykułu przedstawia genezę powstania i publikacji nieznanej komedii autorstwa Emila Zegadłowicza i Stefana Essmanowskiego pt. "Gra w zieleń, czyli Świadome ojcostwo. Heca w trzech aktach z prologiem i epilogiem". Szczegółowe informacje zawarte w artykule wskazują miejsce tego dzieła w twórczości obu autorów, przedstawiają tematykę komedii w kontekście ówczesnych sztuk teatralnych oraz wyjaśniają czas i okoliczności jej powstania, zrekonstruowane na podstawie źródeł biograficznych, zachowanej korespondencji obu współautorów i wspomnień. Osobne miejsce zajmuje charakterystyka procesu powstawania ostatecznej redakcji dzieła, omówienie zachowanych przekazów, ich cech językowych, zakresu wariantów oraz udziału każdego współautora w ostatecznej redakcji dzieła.
EN
The content of the article presents the genesis of the creation and publication of an unknown comedy written by Emil Zegadłowicz and Stefan Essmanowski, The Game of Green, or Conscious Fatherhood. Lark in three acts with prologue and epilogue. The detailed information contained in the article indicates the place of this work in the artistic output of both authors, presents the subject matter of the comedy in the context of the plays of the time, and explains the time and circumstances of its creation reconstructed on the basis of biographical sources, the surviving correspondence of the two co-authors and other testimonies. A separate place is given to the characterization of the process of formation of the final editing of the work, a discussion of the surviving transmissions, their linguistic features, the extent of variants and the participation of each co-author in the final redaction of the comedy’s text.
The present text is based on a book by Emil Zegadłowicz published in 1929 by the poet’s friend, Jan Kuglin. Gawęda poety z typografem [Discourse between a poet and a typographer] was delivered for the first time during the Third Congress of Polish Bibliophiles that took place in Lwów in 1928. Its individual fragments are a point of departure for reflections upon typography at the turn of the twentieth century, especially the beautiful book trend initiated at that time as well as the bibliophile publishing houses and editions that emerged in its wake.
A passion for collecting, bibliophilic fascinations, the poetic spirit and the willingness to be remembered by posterity made Zegadłowicz publish a great deal. The sketch Dreamer and pragmatistm. Emil Zegadłowicz as a collector is an attempt to look at the publishing strategies of the author of Motory, as well as the role the novel played in the reception of this work.
This article is a comparative study of the concept of the theatre of Karol Wojtyła and Emil Zegadłowicz. Although many works have been devoted to the youthful literary output and theatrical activity of Wojtyła, the themes of theatre studies have still not yet been fully analysed. Therefore, it would seem to be important to research those sources from which both artists drew, those that shaped their poetic sensitivity, their concept of man and their concept of the world as externalised in the structure of the dramatic works, inscribed in their theatrical thought and in their views on the mission of art and the actor. An attempt to compare the compositions of Zegadłowicz’s and Wojtyła’s early plays points to the common roots of the perception of the role of theatre and a model of dramaturgy arising from traditional, mystery-morality plays. Similar trends and areas of artistic penetration, the comprehension of the aesthetic canons of art and the value of regional culture are also visible, while the world-views and creativity of both artists are separate.
PL
Artykuł jest komparatystycznym studium na temat koncepcji teatru Karola Wojtyły i Emila Zegadłowicza. Mimo iż powstaje wiele prac poświęconych młodzieńczej twórczości literackiej i działalności teatralnej Wojtyły, wciąż nie w pełni przeanalizowane są wątki badań teatrologicznych. Dlatego istotna wydaje się próba ukierunkowania badawczej refleksji na źródła, z jakich czerpali obaj twórcy, kształtując swą poetycką wrażliwość, koncepcję człowieka i świata uzewnętrznianą w strukturze dzieł dramatycznych, wpisaną w myśl teatralną, poglądy na temat misji sztuki i aktora. Rekonesansowa próba porównania kompozycji wczesnych dramatów Zegadłowicza i Wojtyły wskazuje na wspólne korzenie postrzegania roli teatru i model dramaturgii wyrastającej z tradycyjnych, misteryjno-moralitetowych form teatralnych. Widoczne są również podobne kierunki i obszary artystycznych penetracji, pojmowania estetycznych kanonów sztuki, wartości regionalnej kultury, przy równoczesnej odrębności światopoglądu i twórczości obu artystów.
An extensive review of the monograph, the protagonist of which is Emil Zegadłowicz and the theme of his work. The Author thoroughly analyzes the individual parts of the publication and the articles published in them, paying attention to the high substantive level of the book, complemented by an excellent graphic design.
Artykuł dotyczy Janiny Brzostowskiej (1897-1986) – polskiej poetki, pisarki, tłumaczki i jej związku z Emilem Zegadłowiczem (1888-1941) – poetą i dramaturgiem. Autorka przedstawiła najpierw dorobek literacki, opublikowane wiersze i powieści Brzostowskiej. Następnie pochyliła się nad twórczością członków literackiej grupy „Czartak” (Emil Zegadłowicz, Edward Kozikowski, Tadeusz Szantroch, Janina Brzostowska) i ich powiązaniami. Artykuł dotyczy specyficznych relacji Janiny Brzostowskiej i Emila Zegadłowicza. Autorka analizowała tą problematykę z różnych perspektyw: przyjaźni, zależności artystycznej i relacji mistrz-uczennica. Wynik badań wskazuje na zależność artystyczną. Emil Zegadłowicz był doświadczonym poetą i osobą sławną, wspierającą młodych poetów w środowisku literackim. Z drugiej strony Janina Brzostowska uatrakcyjniła wizerunek grupy i poszerzyła grono odbiorców, którzy potrzebowali wrażliwości i delikatności. W swojej pracy odwołała się do opinii różnych specjalistów z zakresu literatury i nauk humanistycznych oraz przytoczyła cytaty członków rodziny: Witolda Brostowa – syna Janiny Brzostowskiej i Ewy Wegenke, wnuczki Emila Zegadłowicza.
EN
The article is about Janina Brzostowska (1897-1986) – a polish poet, writer, translator and her relationship with Emil Zegadłowicz (1888-1941) – a poet and a playwriter. I started from her literary achievements and published poems and novels. Then I described members of the „Czartak” group (Emil Zegadłowicz, Edward Kozikowski, Tadeusz Szantroch, Janina Brzostowska) and their connections. My article mainly touches the type of relationship between Janina Brzostowska and Emil Zegadłowicz. I analyzed it from different perspectives: friendhip, artistic dependence and master-disciple relationship. The result of my resarch indicates artistic dependence. Emil Zegadłowicz was an experienced poet and a famous man who supported young poets in literary community. On the other hand, Janina Brzostowska made the group’s image more attractive and increased the audience which needed sensitivity and gentleness. In my work, I cite the opinions of various specialists in the field of literature and humanities and I cite quotes from the family members: Witold Brostow – Janina Brzostowska’s son and Ewa Wegenke, the granddaughter of Emil Zegadłowicz.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.