An attempt to show the history of the Franciscan Friars in Poland originated in the 13th century. The development o f the order in Slavonic territories, initiated by a provincial of Germany Jan of Pian del Carpini, was going through different organizational stages and experienced its ups and downs. Franciscan Friars arrived in Poland in 1234. From the start they witnessed and participated in consolidating Christianity in Poland; they were promoters of art and social development. Dialectic between continuity and up-dating their presence in the Polish socio-cultural and ecclesiastical context required constant verification of the way of experiencing their own identity as well as the criteria, owing to which they became a strong impulse in the evangelisation of the young Polish church and in the establishing new church structures in borderland areas. Since that time the borders have been changed many times and so has the organization of the order and the borders of the province. The growing importance o f Franciscan Friars resulted in taking up new pastoral and missionary initiatives. Franciscan Friars established Calvaries in Poland and Lithuania, introduced the tradition of Christmas crčches and penitential services. Last but not least, they evoked the cult of the Immaculate Virgin Mary. Since World Wbi* ÎĎ St. Anthony End the Blessed Jskub Strzemię Province hsts been developing steadily. A growing number of Franciscan Friars testifies to this development. In 1996 the Province had 423 professed monks, including 238 priests, 36 brothers, 28 clerics who have taken solemn vows. In St. Anthony and the Blessed Jakub Strzemię Province Franciscan monasteries are located in 24 places and 17 are abroad. The average age is slightly over 45 years. The Province of the Immaculate Virgin Mary, which is based in Warsaw, has also noted a steady growth and so has a new province that developed from it - St. Maximilian Maria Kolbe Province with the seat in Gdańsk. The Cracow Province entered the 21st century with the number of monks similar to that from its most thriving period, that is the times preceding the partition of Poland.
PL
Wiek XIII wykształcił nowe formy życia zakonnego, na których szczególnie mocne piętno wycisnęła osobowość św. Franciszka z Asyżu. Ówczesne zasady życia zakonnego oparte na regułach św. Augustyna i św. Benedykta nie zaspokajały całkowicie potrzeb duchowych ludzi wierzących tamtego czasu. Jeszcze za życia założyciela, św. Franciszka z Asyżu, franciszkanie rozprzestrzenili się w wielu krajach Europy. Po kapitule w 1219 r. rozeszły się grupy franciszkanów na południe do muzułmanów, za Alpy do Niemiec, Francji, Czech. Do Polski franciszkanie przybyli z Niemiec. Ich przybycie do Polski łączy się z postacią Jana z Pian del Carpini. W latach 1232-1233 franciszkanie otworzyli swój dom we Wrocławiu. Cztery lata później przybyli do Krakowa, a w następnych latach byli już w Opolu (ok. 1238), Inowrocławiu (1238), Toruniu (1239) i Szczecinie (1240). O swojej podróży i pobycie w Polsce Jan del Carpini wspomniał w opisie podróży do wielkiego chana Mongołów z 1245 r. W organizacji i życiu franciszkanów, podobnie jaki innych zakonów żebrzących, prowincja spełniała bardzo ważną rolę. Wyznaczała ramy życia dużej liczby zakonników. W prowincji otrzymywali oni podstawy swojej formacji, a następnie uczestniczyli czynnie w działalności zakonu. Od początku obowiązywała zasada przenoszenia braci z klasztoru do klasztoru, ale w obrębie własnej prowincji. Na kapitule w Pradze w lipcu 1238 r. Jan z Pian del Carpini, z upoważnienia generała zakonu br. Eliasza z Kortony, utworzył prowincję czesko-polską którą kapituła generalna w Rzymie zatwierdziła w następnym roku.
Niniejszy artykuł zawiera edycję niedawno odnalezionego listu odpustowego wydanego przez trzech rzymskich kardynałów: Francesco Landę, Antonio Pancerę i Francesco Zabarellę dla nieistniejącego już klasztoru franciszkanów w Oszmianie na terenie dzisiejszej Białorusi. Odpustu udzielono 16 stycznia 1416 r. podczas soboru w Konstancji, sede vacante. Tekst listu odpustowego zachował się jako odpis w zbiorze dokumentów ww. klasztoru, zebranym na początku XIX w. (obecnie przechowywanym w Bibliotece Uniwersytetu Wileńskiego, Dział Rękopisów, F. 114–13). W chwili obecnej tekst ten jest najstarszym znanym odpustem, jakiego udzielono klasztorowi w Wielkim Księstwie Litewskim, tym samym zaliczając się do skromnych zasobów źródeł pierwotnych naświetlających pierwsze etapy chrystianizacji Litwy w okresie po jej chrzcie. Odpust może także stanowić wskazówkę umożliwiającą poszerzenie kręgu znanych nam przedstawicieli Litwy na soborze w Konstancji o braci mniejszych, których zasługi dla wielkich książąt litewskich nadal oczekują bardziej skrupulatnych badań.
EN
This article contains the edition of the newly found letter of indulgence that was granted by three Roman Cardinals: Francesco Lando, Antonio Pancera, and Francesco Zabarella, for the no-longer extant Franciscan friary in Ashmiany in present-day Belarus. It was issued on 16 January 1416 during the Council of Constance, sede vacante. The text of this indulgence has been preserved as a copy in the collection of documents of the above-mentioned friary that was compiled in the early seventeenth century (now kept at Vilnius University Library, Manuscript Department, F. 114–13). For the time being, this text represents one of the earliest known indulgences related to a specific religious house in the Grand Duchy of Lithuania and thus makes part and parcel of the meagre fund of primary sources illuminating the first steps in the process of Christianization of post-conversion Lithuania. This indulgence may also serve as a clue allowing us to expand the circle of the known participants from Lithuania at the Council of Constance by including Friars Minor, whose scope of service for the Grand Dukes of Lithuania still awaits a more thorough investigation.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.