The aim of this paper is to demonstrate that Czech Catholic theology was develo‑ ping promisingly specifically in the first half of 19th century, when the periodical Journal for Catholic Clergy (Časopis pro katolické duchovenstvo) began to be published. Only publications dealing with fundamental–theological topics, which is the field of interest of its author, are focused on in the paper. The content of the publications is briefly evaluated and compared with the contemporary status of theological knowledge.
The paper deals with research on Vladimír Boublík's view of the historical Jesus according to his recently published and not quite finished work Alla ricerca di Gesù di Nazareth (Research on Jesus from Nazareth). The third chapter of this work entitled Il Gesù storico e il Cristo della fede (The Historical Jesus and the Christ of Faith) is presented in the paper and briefly commented on. Boublík carries out his research from the point of view of Fundamental Theology, focusing on the credibility of Jesus' words and miracles according to the records of the Gospels, taking into account the effect of the paschal events. Boublík's work is based on the results of prominent contemporary experts on scriptural texts. He underlines the sensibility of the Church concerning the expectations of modern people and their culture of an appropriate interpretation of the Christian message and its meaning for the eschatological future of humanity and the entire universe. Despite the time which has elapsed between the origin and the publication of his work, Boublík's findings remain valid and useful.
W artykule zostaje podjęta obrona tradycyjnego podziału przedmiotu teologii fundamentalnej na trzy demonstrationes. Pomimo jego krytyki po Vaticanum II łatwo zaobserwować bardzo częste występowanie we współczesnej (niemieckiej) teologii fundamentalnej, co jest poparte racjami metodologicznymi. Rozważania zawarte w artykule wspierają takie stanowisko poprzez analizę koncepcji traktatu i jego naukowego charakteru. Porównując na płaszczyźnie metodologii traktat z poetyczną teologią dogmatyczną niemieckiego teologa Alexa Stocka została wykazana konieczność rozwijania klarownych koncepcji religii, Objawienia i Kościoła (a także innych pojęć występujących w religii) w miejsce jedynie ich deskrypcji.
In this article one can find the methodological sketch of Fundamental Ecclesiology, in particular: the former lines of this discipline, main concepts, ‘side' sciences, subject, goal and functions and, particularly, methods. This sketch is based on mostly Polish literature which is not ‘large’ but consists important solutions. These solutions ought to be unifed which was one of the aims of this article. The other one was to offer some new propositions, in particular: Fundamental Ecclesiology as Integral Ecclesiology, closer unification of the subjects of Fundamental Ecclesiology and Fundamental Christology and the proper methods of Fundamental Ecclesiology. Trying to use more proper methods some new inspirations found in John Paul II’s teaching could help. In His teaching there is a sketch of three new methods useful in Fundamental Ecclesiology: historical-revelational, contextual-revelational and extracontextual-revelational.
In the present collective study the members of the Department of Systematic Theology at the Cyril and Methodius Theological Faculty of Palacky University in Olomouc respond to the encyclical of Pope Francis Laudato si’. First, they point out that the encyclical amounts to a strong defense of the Christian approach to problems of the environment. It consists of a certain completion of Compendium of Social Doctrine of Church where the dignity of all creatures is emphasized. Theo mariological, sacramentological, eschatological and ethical parts of the text are also inspiring in this respect. Most of what the encyclical presents has been for a long period of time an integral part of the lessons and formation in all the disciplines offered by the Department of Systematic Theology.
Małe wspólnoty stały się masową formą życia chrześcijańskiego w katolicyzmie i w innych wyznaniach chrześcijańskich. Wychodząc od tak powszechnego zjawiska, autor analizuje wybrane aspekty urzeczywistniania się Kościoła na przykładzie doświadczenia brazylijskich wspólnot podstawowych (Comunidades Eclesiais de Base – CEBs). Zagadnienie rozwija w dwóch częściach. W pierwszej omawia ich genezę, w drugiej – przejawy życia CEBs jako formy stawania się Kościoła na poziomie pierwotnych grup społecznych.
EN
Small communities are now a common phenomenon in Catholicism and other Christian denominations. Bearing this fact in mind, the author asks about their ecclesial nature on the example of the experience of Brazilian Basic Ecclesial Communities (Comunidades Eclesiais de Base − CEBs). We assume that the verification of the ecclesiality of these communities can be done by analyzing their genesis and development (part one) and the manifestations of their existence (part two). In the article we quote selected data from the history and life of the CEBs, which confirm that they are a phenomenon developing within the Church and in the communion with her. Through the CEBs, the Church is making herself realized and existentially visible, especially in environments that are responsive to the community dimension and the need to strengthen faith in conjunction with real personal, family and social challenges.
This article argues that Joseph A. Bracken’s revisions of Alfred North Whitehead’s derivative notion of “society” are plausible in view of developments in physics since Whitehead. In particular, Bracken argues that Whitehead’s derivative notion of “society” should rather be a category of existence equiprimordial with “actual entity,” and that contemporary actual entities in concrescence do influence each other as they directly prehend the society as a nexus. The article begins with Whitehead’s view of the metaphysical project as empirical, tentative, and subject to ongoing revision. Next, the essay explains Whitehead’s view of societies and contemporary actual entities. Following this is a survey of developments in physics since Whitehead that are relevant to his understanding of “society” and contemporary actual entities. The article then explains how Bracken differs from Whitehead on these points and argues that the physics developments corroborate Bracken’s proposed revisions to Whitehead. The essay ends with a restatement of Whitehead’s view of metaphysics as provisional and in need of ongoing revision.
Fundamental theology as a discipline and academic center conducting research as well as didactic and organizational activity has existed at the John Paul II Catholic University of Lublin since its beginning, first as the Department of Fundamental Theology (1918–20), then the Section of Fundamental Theology (1920–99), and since 1999 as the Institute of Fundamental Theology. As it developed, the center began to take the form of a scientific school, the Lublin School of Fundamental Theology. Its foundations were laid by Rev. Edward Kopeć. Subsequently, it was developed by, among others, Rev. Stanisław Nagy, Rev. Romuald Łukaszyk, Rev. Henryk Zimoń (religious scholar), and especially by Rev. Marian Rusecki (a student of Rev. E. Kopeć), the main co-founder of the school and its most prolific author, whose scientific achievements are the department’s showcase and have influenced contemporary Polish fundamental theology. During his time, especially at the beginning of the 21st century, the school reported its greatest scientific and organizational achievements. Currently, it is continually being developed by Rev. M. Rusecki’s students who work at the Institute of Fundamental Theology and its graduates working in other centers. This article presents the scientific characteristics (historical outline, features and main trends) of the Lublin School of Fundamental Theology (Section 1) and its most important achievements (Section 2): the main publications, organizational achievements as well as national and international cooperation.
Fundamental theology as a discipline and academic centre conducting research as well as didactic and organisational activity has existed at John Paul II Catholic University of Lublin since its beginning, first as Department of Fundamental Theology (1918-20), then Section of Fundamental Theology (1920-99), and since 1999 as Institute of Fundamental Theology. As it has developed, the centre began to take the shape of a school of science – the Lublin School of Fundamental Theology. Its foundations were laid by Rev. Edward Kopeć. Subsequently, it was developed by, among others, Rev. Stanisław Nagy, Rev. Romuald Łukaszyk, Rev. Henryk Zimoń (religious scholar), and especially by Rev. Marian Rusecki (student of Rev. E. Kopeć) – the main co-founder of the school and its most prolific author, whose scientific achievements are the showcase of the school and have influenced the contemporary Polish fundamental theology. During his time, especially from the beginning of the 21st century, the school reported the most significant scientific and organisational achievements. Currently, it is developed by the students of Rev. M. Rusecki who work at the Institute of Fundamental Theology and its graduates working in other centres. This article presents the scientific characteristics (historical outline, features and main trends) of the Lublin School of Fundamental Theology (Section 1) and its most important achievements (Section 2): main publications, organisational achievements as well as national and international cooperation.
PL
Teologia fundamentalna, jako dyscyplina i ośrodek akademicki prowadzący działalność naukowo-badawczą, dydaktyczną i organizacyjną, istnieje w KUL od jego początku, najpierw jako Katedra Teologii Fundamentalnej (1918-20), potem Sekcja Teologii Fundamentalnej (1920-99), a od 1999 Instytut Teologii Fundamentalnej. W trakcie rozwoju ośrodek ten zaczął przybierać kształt szkoły naukowej – lubelskiej szkoły teologii fundamentalnej. Jej podwaliny położył ks. Edward Kopeć. Potem rozwijali ją m.in. ks. Stanisław Nagy, ks. Romuald Łukaszyk, religioznawca ks. Henryk Zimoń, a zwłaszcza ks. Marian Rusecki (uczeń ks. Kopcia) – główny współtwórca szkoły i jej najpłodniejszy autor, którego naukowe dokonania są wizytówką szkoły i oddziałują na współczesną polską teologię fundamentalną. Za jego czasów, zwłaszcza od początku XXI w., szkoła odnotowała najwięcej najbardziej znaczących dokonań naukowych i organizacyjnych. Aktualnie starają się ją rozwijać uczniowie ks. Ruseckiego pracujący w Instytucie Teologii Fundamentalnej KUL, a także jej absolwenci pracujący w innych ośrodkach. W niniejszym artykule została przedstawiona naukowa charakterystyka (rys historyczny, cechy i główne nurty badawcze) lubelskiej szkoły teologii fundamentalnej (punkt 1) oraz jej najważniejsze osiągnięcia (punkt 2): główne publikacje, osiągnięcia organizacyjne oraz współpraca krajowa i międzynarodowa.
This article touches mostly on two points: the relationship between faith, reason, and science (1) and John Paul II's explanation of the growth of secularization (2) as a very important context of the transmission of the Christian faith today. 1. Faith and reason need each other and support each other. Christian faith is not a natural product of human reason and always provokes reason to open itself and to see much more than reason alone can see. Genuine science is not in conflict with Catholic Christianity. Science, which came to exist thanks to Judeo-Christian Revelation, is a different order of knowledge that has its own built-in logic and dignity. Science wants to know better the material side of nature, while faith is a personal and active answer to God's Revelation which was fulfilled in Jesus Christ. Its credibility has many reasons. Some of them are confirmed by scientists investigating nature but more of them are the subject of Fundamental Theology which is a successor of Apologetics. The Catholic Church owes very much to science and scientists and honors their genius. Good science makes many peoples' lives better: medical care, the production of more food, the confirmation of the authenticity of The Shroud of Turin, the confirmation of medical miracles are all products of good science. 2. John Paul II was aware of a phenomenon of growing secularization, especially in the western world. He knew that this phenomenon is explained by some people as proof of the fact that Christian faith is going to end. According to him, secularization seems to grow only in the western world and is a proof of its cultural and ethical crisis. This is the crisis of man, of vision, and the vocation of men. This culture needs repairs, needs a new spirit, a new certain hope to be able to survive. It might be given by the Christian faith which offers a full meaning of human life and answers all existential questions.
PL
Ten artykuł, mający na celu udzielenie syntetycznej odpowiedzi na postawiony problem, złożony jest głównie z dwóch części: relacji między wiarą, rozumem i nauką (1) oraz św. Jana Pawła II interpretacji zjawiska rosnącej sekularyzacji (2). Obydwa te zagadnienia są istotne dla przekazu wiary chrześcijańskiej w czasach współczesnych i ukazywania jej wiarygodności. Nierzadko bowiem chrześcijanie spotykają się ze stwierdzeniem, że od początku nowożytności rozum i nauka skutecznie zakwestionowały prawdziwość wiary dając początek nowej epoce, czego skutkiem jest rosnąca dziś sekularyzacja i zjawiska w rodzaju tzw. nowego ateizmu. 1. W świetle wypowiedzi Magisterium Kościoła oraz teologów wiara chrześcijańska i rozum nie tylko potrzebują się wzajemnie oraz wspomagają, lecz także od początku istnienia chrześcijaństwa były ze sobą ściśle związane. Wiara chrześcijańska nie jest wytworem ludzkiego rozumu i zawsze prowokuje go do poznania rzeczywistości, do których sam nie jest w stanie dotrzeć. Właściwie rozumiana i uprawiana nauka (jako science, czyli nauki przyrodnicze) nie wchodzi w konflikt z chrześcijaństwem katolickim. Nauka, która notabene nie mogłaby powstać bez Objawienia judeochrześcijańskiego, jest innym od wiary rodzajem poznania, posiadającym uzasadnioną metodologię. Dąży do poznania materialnej, empirycznej strony rzeczywistości, podczas gdy wiara jest angażującą całą ludzką osobę odpowiedzią na Boże Objawienie, którego pełnia dokonała się w Jezusie Chrystusie. Wiarygodność tego Objawienia posiada liczne racje i argumenty. Na niektóre wskazują naukowcy badając przyrodę, lecz o liczniejszych traktuje teologia fundamentalna będąca sukcesorką apologetyki. Ogromny wkład w jej rozwój wniósł ks. prof. dr hab. Marian Rusecki (1942-2012) – współtwórca lubelskiej szkoły teologii fundamentalnej. Kościół katolicki o nauce i naukowcach wypowiada się bardzo pozytywnie, dostrzegając ich geniusz. Nauka szanująca godność oraz dobro człowieka uczyniła i czyni bardzo wiele dla poprawy jakości ludzkiego życia; wystarczy pomyśleć o opiece medycznej i produkcji żywności. Kościół wiele zawdzięcza też naukowcom biorącym udział w rozpoznawaniu cudów czy badaniach nad Całunem Turyńskim. 2. Bł. Jan Paweł II był świadomy wzrastającej obecnie sekularyzacji, zwłaszcza w świecie zachodnim, oraz tego, że ten fenomen jest przez niektórych interpretowany jako dowód na zanikanie chrześcijaństwa, jego „przeżycie się” czy wprost niewiarygodność. Według Papieża sekularyzacja jest znakiem kulturowego i moralnego kryzysu cywilizacji zachodniej. Jest to kryzys antropologiczny, kryzys człowieka, jego rozumienia, pojmowania jego natury, egzystencji i powołania. Kultura dotknięta tym kryzysem potrzebuje odnowy i nowej nadziei, by w ogóle przetrwała. Według Jana Pawła II źródłem odnowy może być wiara chrześcijańska, która oferuje pełną, objawioną wizję człowieka oraz odpowiada na wszystkie pytania i niepokoje egzystencjalne.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.