The paper discusses the writing and philosophy of Jolanta Brach-Czaina, connecting it to micrology and maieutics. This poetological reflection considering the function of detail and work of similarities and differences in Brach-Czaina’s most significant works (Sofa, Szczeliny istnienia, Błony umysłu) identifies two tendencies of her philosophy: searching for a textual “representation of meaning” and a sensual description of “particles of being”. The paper discusses Brach-Czaina’s ambivalent approach to metonymy and synecdoche, and characterizes her style, which combines a focus on inconspicuous detail and non-conclusiveness of paradoxes. Absorption of concrete and abstraction, creating an impression of precision, and at the same time vagueness are key features of Brach-Czaina’s poetics. Her philosophy has much in common with Italo Calvin and Anne Carson, whose parallel way to seeking the essence of cognition and poetic language has led to the Socratic theory of Eros.
PL
Artykuł omawia pisarstwo i filozofię Jolanty Brach-Czainy, wiążąc je z projektem mikrologii i sokratejską majeutyką. Poetologiczna refleksja nad działaniem detalu, pracy podobieństwa i różnicy, w najważniejszych utworach (Sofie, Szczelinach istnienia, Błonach umysłu) wydobywa dwie tendencje myśli Brach-Czainy: poszukiwanie tekstowego „przedstawicielstwa znaczenia” i zmysłowego opisu „drobin bytu”. Artykuł omawia ambiwalentne podejście filozofki do metonimii i synekdochy oraz charakteryzuje styl pisarstwa, który łączy skupienie na niepozornym detalu oraz niekonkluzywność paradoksów. Kluczową cechą poetyki Brach-Czainy jest absorpcja konkretu i abstrakcji, wywołanie jednoczesnego efektu dokładności i nieokreśloności. Projekt Brach-Czainy wiele łączy z poetologicznymi refleksjami Itala Calvina oraz, przede wszystkim, Anne Carson. Ich równoległa droga w poszukiwaniu istoty poznania i języka poetyckiego doprowadziła do sokratejskiej teorii erosa.
Tekst jest próbą prezentacji specyfiki filozofii feministycznej na przykładach trzech myśli¬cielek żyjących w różnych epokach i miejscach. Fenomenolżka i katoliczka Edyta Stein w pisze o podobieństwie natury kobiety i mężczyzny, ich równości i powołaniu kobiety do realizacji swoich talentów i możliwości. Francuska filozofka i psychoanalityczka Luce Irigaray dekon¬struuje tworzoną z męskiego punktu widzenia filozofię i kulturę i szuka sposobów wyrazu kobiecych pragnień i wyobrażeń. Współczesna polska filozofka Jolanta Brach-Czaina opisuje nieobecne dotąd w filozofii kobiece doświadczenia. Wspólna im wszystkim jest potrzeba mówienia własnym głosem o własnych doświadczeniach i budowania autonomicznego podmiotu kobiecego.
EN
The article is an attempt to present the peculiar character of feminist philosophy, using as examples three women thinkers living in different times and places. The phenomenologist and Catholic Edith Stein writes about the similar natures of men and women, their equality, and the vocation of women to realize their talents and abilities. The French philosopher and psycho¬analyst Luce Irigaray deconstructs philosophy and culture created from the masculine point of view and looks for ways of expressing women’s desires and imaginations. The contemporary Polish philosopher Jolanta Brach-Czaina describes feminine experiences that have until now been absent in philosophy. What is common to them all is the need to speak with their own voice about their own ex¬periences and to construct an autonomous feminine personality.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.