W XXI wieku można zaobserwować wyraźne zmiany zachodzące w strukturze działalności innowacyjnych korporacji transnarodowych (KTN). Zmiany te objawiają się coraz większym stopniem delokalizacji działalności innowacyjnej, w tym badawczo-rozwojowej (B+R), m.in. przez dokonywanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w sektorach opierających swoją działalność na wykorzystywaniu wysokiej jakości kapitału ludzkiego. Artykuł ma na celu zidentyfikowanie obszarów geograficznych, które stanowią najbardziej atrakcyjne miejsca lokalizacji usług opartych na wiedzy (w tym szczególnie usług biznesowych), a także czynników, które decydują o tego rodzaju atrakcyjności inwestycyjnej krajów. Dodatkowym celem publikacji jest określenie implikacji wynikających z obecnej struktury globalnej działalności innowacyjnej dla polityki gospodarczej krajów przyjmujących. Zastosowana metodologia badawcza obejmuje analizę danych statystycznych oraz krytyczną analizę literatury przedmiotu, w tym tzw. Indeksu Lokalizacji Usług z roku 2016 (Global Services Location Index™ 2016), opracowanego przez firmę A. T. Kearney [A.T. Kearney Global Services…, 2016]. Przeprowadzone badania wskazują, iż obecne uwarunkowania gospodarcze, w tym tzw. rewolucja technologiczna, stwarzają krajom rozwijającym się (zwłaszcza azjatyckim) szanse podniesienia dynamiki wzrostu gospodarczego dzięki bezpośrednim inwestycjom zagranicznym wykorzystującym i rozwijającym lokalny kapitał ludzki. To struktura jakościowa i koszty kapitału opartego na wiedzy stanowią obecnie kluczowe czynniki lokalizacji inwestycji w obszarach działalności B+R i usług biznesowych.
EN
In the twenty-first century, important changes can be observed in the structure of innovation activities conducted by transnational corporations (TNCs). TNCs are increasingly investing abroad in sectors based on human capital. This process, which can be called delocalisation of innovation activity, includes research and development (R&D). The paper aims to identify the most attractive geographical locations for knowledge-intensive foreign investments and investigate the factors which determine the attractiveness of these areas for business investment. The research is based on the analysis of data from the literature on the subject, including the Global Services Location Index™ 2016 [Kearney, 2016]. The author also discusses the general implications of the current state of global research and investment activity structure for the economic policy of host countries. The study reveals that the current trends in relocating business processes can accelerate the economic growth of developing countries (especially in Asia). This is mainly because of the fact that foreign investments utilize and develop local human capital. Another finding of the paper is that the quality structure and the costs of human capital are the key factors which influence the choice of location for investments in R&D and business services.
Transnational corporations, by definition, create complex organisational structures which are the basis for the creation of international networks. Different kinds of relationships created with business partners, as well as contextual ones with varying degree of formality, can be initiated either by the parent entities or by their subsidiaries, with the high impact on development trends in the world economy. Some questions arise at this point: what role in the course of the network internationalisation should be assigned to the parent entities and what to subsidiaries? What are the characteristics of network internationalisation created and controlled by TNCs?
PL
Złożona międzynarodowa struktura organizacyjna KTN sprawia, że sieciowy proces internacjonalizacji KTN ma dwoisty charakter. Pierwszy inicjowany przez jednostki macierzyste, odnosi się do kształtowania sieci strategicznych, a drugi to powiązania sieciowe o charakterze operacyjnym pomiędzy filiami i ich interesariuszami. Obie struktury sieciowe są względem siebie współzależne, sprzyjają większej elastyczności działań ukierunkowanych na rosnące oczekiwania klienta oraz pozawalają w warunkach silnej turbulencji otoczenia wykorzystać często tylko na chwilę ujawniające się okazje, co wpisuje się w wyznaczniki korporacyjnej przedsiębiorczości.
Celem artykułu jest próba wskazania głównych kierunków zmian w korporacjach transnarodowych (KTN) w wyniku przemian zachodzących w gospodarce światowej, w efekcie przechodzenia kolejnych fal globalizacji. Przedstawiono proces integracji systemów korporacyjnych jako mechanizm dostosowawczy, będący odpowiedzią KTN na coraz to nowe wyzwania. Efektem zmian jest kreacja globalnych sieci biznesowych (GSB) i pojawienie się KTN-orchestrators. KTN-orchestrators GSB to najpotężniejsze KTN, które uzyskały ten status, budując swoje modele rozwojowe na ideach koherencji, zrównoważonego zarządzania, orkiestracji, regulacji. Wykorzystując metodologię teorii ugruntowanej ustalono, że filarami strategii KTN-orchestrators są: sieciowość, kooperencja, glokalność, wielopłaszczyznowość. Artykuł składa się z trzech części. Pierwsza przedstawia ewolucję KTN postrzeganą jako konsekwencja implementacji wyzwań stawianych przez gospodarkę światową. Podkreślono, że kolejne etapy globalizacji wymuszały systematyczne zmiany w modelach biznesowych korporacji. Zauważono, że dostosowania strategiczne układają się w pewien charakterystyczny schemat. Metoda poprawy konkurencyjności podmiotów uczestniczących przypomina realizację klasycznej koncepcji integracji gospodarczej – skonstruowano model procesu integracji biznesowej. Druga część opracowania stanowi próbę wyjaśnienia istoty modelu KTN-orchestrators GSB oraz zmian w modelach zarządzania tych organizacji, które aby sprostać nowym wyzwaniom wypracowały adekwatne filary modeli rozwojowych. Zwrócono uwagę, że ten nowy typ podmiotów ze względu na swój charakter powinien być traktowany inaczej niż tradycyjne, monolityczne KTN. W ostatniej części artykułu w celu egzemplifikacji zbieżności priorytetów strategicznych KTN-orchestrators ze wskazanymi w oparciu o metodologię Grounded Theory Method filarami przedstawiono studium przypadku dla sektora motoryzacyjnego (Toyota, Ford, VW) – stanowiące element całości przeprowadzonego badania na grupie 250 KTN notowanych w Top 100 non-financial TNCs World Investment Report 1991–2013.
EN
The aim of the study is an attempt to indicate how transnational corporations have changed as a result of waves of globalization. The author makes effort to demonstrate that pillars of development models TNC-orchestrators is their response to the challenges of 21st century. The article consists of three parts. The first one presents the evolution of transnational corporations (TNCs), seen as the consequence of changes in the economy. The efforts were made to indicate how the consecutive stages of globalization have determined the changes in corporations’ strategies. TNCs manifestation of the changes at that stage corporate globalization is the development of Global Business Networks (GBN). It was noted that they are a result of implementing the concept of integration as a method of improving the competitiveness of the participating actors – business integration model. The second part of the study is discussion on the substance of the changes in management models of transnational corporations which are to meet new challenges. The attention was drawn to a new type of entities – TNC-orchestrators, which because of its nature (pillars of development models), should be treated differently to a traditional business. In the last part of article the author presented pillars of development models TNC-orchestrators GBN as a case study for the automotive sector (Toyota, Ford, VW).
The article shows changing the position of transnational corporations (TNCs) in the global economy. The article make an attempt to assess the impact of the increasing role of TNCs in the global flows of capital and the consequences of this fact for the international financial markets. The article consists of three parts. The first part – the evolution of transnational corporations as a basis for obtaining a strong position in the global economy. The second part – the analysis of the potential of the most powerful transnational corporations against the background of GDP of countries and the global capital market value. The third part – an attempt to assess the impact of corporations on international capital flows and functioning of financial markets.
PL
W artykule przedstawiono ewolucję korporacji transnarodowych i konsekwencje ich rosnącej roli w gospodarce światowej. Podjęto próbę oceny wpływu tych zmian na globalne przepływy kapitału oraz konsekwencje tego faktu dla międzynarodowych rynków finansowych. Artykuł składa się z trzech części. Część pierwsza – ewolucja korporacji transnarodowych jako podstawa uzyskania silnej pozycji w gospodarce światowej. Część drugiej – analiza potencjału najpotężniejszych korporacji transnarodowych na tle PKB państw oraz wartości globalnego rynku kapitałowego. Część trzecia – próba oceny wpływu korporacji na międzynarodowe przepływy kapitału i funkcjonowanie rynków finansowych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.