The article presents the stages of Aleksander Wat’s first journey to Italy in 1949 – starting from Venice, through Florence and Rome, finishing in Naples and Capri. Most of all, the article interprets the poetic records of the places visited by the poet and his impressions written down in letters. As a result, what the journey to Italy becomes for Wat is not only a discovery of the beauty of landscape and the plenty of art, but, most importantly, an experience of physical contact with the Mediterranean land, an initiation into the fascinating witnessing of the incarnation of cultural tradition into a visible landscape, a sensual initiation into the legacy of the Mediterranean. The coda of the text is his unexpected reminiscence from the first journey to Italy recorded in a social realist drama.
An unpublished essay about Haupt found in the critic’s archive: it is a chapter from a book titled Gałąź Zachodnia [The Western Branch] on Polish émigré literature, ready to print in 1990, but never published. The essay discusses the distinct features of Zygmunt Haupt’s prose, such as its artistic and musical qualities, complex narrative structure, (false) autobiographical tropes, hidden erudition, historical landscape, cinematic techniques, borderland and Mediterranean themes, and references to adventure novels. Haupt’s prose is also compared with the works of Andrzej Bobkowski, which allows the critic to discuss the contradiction, also emphasized in the title of the essay, between Haupt’s anarchist tendencies and his quest for perfection and precision in a work of art.
PL
Hauptowskie ineditum z archiwum autora: rozdział z gotowej do druku w roku 1990, ale nigdy nie wydanej książki o polskiej literaturze emigracyjnej zatytułowanej Gałąź zachodnia. Próba pokazania odrębności pisarstwa Zygmunta Haupta poprzez takie cechy, jak malarskość i muzyczność, podwójność narracji, sugestia (złudna) autobiograficzności, ukryta erudycja, krajobraz historyczny, technika filmowa, łączenie tematyki kresowej z kulturą śródziemnomorską, odwołania do powieści młodzieżowych. Porównanie z twórczością Andrzeja Bobkowskiego prowadzi do sformułowania, ujętej już w tytule, podskórnej sprzeczności między tendencjami anarchistycznymi w dziele Haupta a właściwym mu jako artyście dążeniu do precyzji.
W artykule poruszona została kwestia wpływów śródziemnomorskich na kuchnię polską w okresie po przyjęciu pod koniec X wieku chrześcijaństwa. Ten wiekopomny akt wprowadził Polskę w obszar niezwykle bogatej kultury zakotwiczonej w tradycji grecko-rzymskiej, silnie oddziałującej również na życie codzienne przedstawicieli wszystkich warstw polskiego społeczeństwa. Autor zwrócił uwagę na różnorodność tych kontaktów, do których zaliczyć należy podróże duchownych, misje dyplomatyczne oraz wyjazdy młodzieży na studia. Duży wpływ na przemiany w obrębie kultury stołu wywarły też handel i wymiana gospodarcza oraz działalność nad Wisłą włoskich kupców i rzemieślników. Za moment przełomowy należy uznać przybycie do Krakowa w 1518 roku w towarzystwie licznego dworu Bony Sforzy, która została żoną króla polskiego Zygmunta I.
EN
The article explores the Mediterranean influences on Polish cuisine in the centuries that followed the adoption of Christianity at the end of the 10th century. This memorable act brought Poland into the circle of Western culture anchored in the Greco-Roman tradition, which also heavily impacted the everyday life of representatives of all strata of Polish society. The author draws attention to the variety of such contact, which includes the journeys of clergymen, diplomatic missions, and trips of young people to universities. Trade and economic exchange, as well as the activity of Italian merchants and craftsmen on the Vistula, also had a strong bearing on the refashioning of the culinary culture. The breakthrough moment was the arrival in Krakow in 1518 of Bona Sforza-who became the wife of the Polish king Sigismund I-and her many courtiers.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.