The article analyses the tactics and the strategy communists from the Polish Workers’ Party (and from the end of 1948 – the Polish United Workers’ Party) used to incapacitate and then liquidate social organisations dating back to the pre-war period. These structures had differ- ent formal and ideological positions in the political reality of the Second Polish Republic. An important role in promoting the so-called western borderlands, which at that time included Greater Poland, the Polish part of Pomerania and the Polish part of Upper Silesia, was played by the Polish Western Union which was close to nationalist national democracy. Another important interwar institution was the Maritime and Colonial League, which was associated with the then establishment. These institutions, which had been gradually revived since 1944, were formally independent, but under the pressure of communists, who wanted to take over power in Poland, they were being peopled by individuals who were ready to serve the communist Polish Workers’ Party. After the end of the war, PZZ focused on the so-called Recovered Territories. LM (now without the word “Colonial” in its name), on the other hand, concentrated on the issues associated with the 500 km stretch of the Polish sea coast and the problems related to the Polish merchant fleet. The Maritime League, which was reluctant to implement communist ideals and practices, had been, from the moment of its revival, infiltrated from within by representatives of branches of the new political power in Poland. The communists did collaborate with the League (and also with PZZ) in the first post-war years, but the cooperation on their part was short-lived and pragmatic, and so the Maritime League was doomed to dissolution after PZPR took full power over Poland.
PL
Treść artykułu wypełnia analiza taktyki, a w efekcie strategii, komunistów z Polskiej Partii Robotniczej (od końca 1948 r. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) stosowanej dla ubezwłasnowolnienia, a następnie likwidacji organizacji społecznych o przedwojennym rodowodzie. Były to struktury o różnym usadowieniu formalnym i ideowym w realiach politycznych II Rzeczypospolitej. Ważną rolę w propagowaniu problematyki tzw. kresów zachodnich, do których zaliczano wówczas Wielkopolskę, polską część Pomorza i polską część Górnego Śląska odgrywał – bliski nacjonalistycznej narodowej demokracji – Pol- ski Związek Zachodni. W okresie międzywojennym funkcjonowała, powiązana z ówczesnym establishmentem, Liga Morska i Kolonialna. Instytucje te, odradzające się stopniowo od 1944 r., w warunkach parcia komunistów do przejęcia władzy w Polsce, z pozoru (formalnie) były niezależne, aczkolwiek już od początku nasycane ludźmi dyspozycyjnymi wobec komunistycznej PPR. PZZ koncentrował się od końca wojny na problematyce Ziem Odzyskanych. LM (już bez słowa “Kolonialna”) skupiała się na zagadnieniach ponad 500 km wybrzeża morskiego i tematyce polskiej floty handlowej. Liga Morska, daleka od implementacji ideałów i praktyki komunizmu, podlegała zatem od momentu swego odrodzenia praktyce infiltrowania od wewnątrz przez ekspozytury nowej władzy politycznej w Polsce. Aczkolwiek komuniści z nią (także i z PZZ-etem) współpracowali. Współpraca ta z ich strony w pierwszych latach powojennych miała li tylko aktualny, pragmatyczny charakter. Nie mogła zatem Liga Morska ostać się po objęciu przez PZPR pełnej władzy w Polsce.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.