Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 3

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  Whorf
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
EN
In his article, Jakub Lampart addresses the social, cultural, and historical functions of various forms of knowledge (and of science in particular) as they can be reconstructed on the basis of the few descriptive remarks found in Paul Feyerabend’s works in the three periods of his scholarly career: moderate, transitional, and radical. Lampart interprets Feyerabend’s views on the relationship between knowledge and society as influenced by the following: the early concepts of Karl Popper (in the moderate period), some of the theses of Benjamin L. Whorf and the late Ludwig Wittgenstein (in the radical period). The article also contains: a) a juxtaposition of Feyerabend’s views with the theories of these thinkers; (b) an attempt to explain Feyerabend’s use of the term “ideology”; (c) a description of two trends characterizing different systems of knowledge: isolation and interaction; d) a description of the two types of ideal members of a given tradition: rationalists and pragmatists.
PL
W artykule przedstawiono obraz społecznego, kulturowego i historycznego funkcjonowania różnych form wiedzy (w szczególności nauki), jaki daje się zrekonstruować na podstawie nielicznych opisowych uwag Paula Feyerabenda pojawiających się w jego pracach w trzech okresach twórczości: umiarkowanym, przejściowym i radykalnym. Poglądy Feyerabenda na relację wiedzy i społeczeństwa zostają zinterpretowane jako ukształtowane pod wpływem: wczesnych koncepcji Karla Poppera (okres umiarkowany), następnie niektórych tez Benjamina L. Whorfa i późnego Ludwiga Wittgensteina (okres radykalny). W artykule zaprezentowano ponadto: a) zestawienie poglądów Feyerabenda z koncepcjami wymienionych myślicieli; b) próbę wyjaśnienia użycia przez Feyerabenda słowa „ideologia”; c) opis dwóch tendencji cechujących różne systemy wiedzy: izolacji, interakcji; d) opis dwóch typów idealnych członków danej tradycji: racjonalistów, pragmatyków.
EN
In the recent thirty years, much of the research carried out in the field of linguistics has been based on the experientialist philosophy formulated by George Lakoff and Mark Johnson, treating language as a key to uncover the cognitively unconscious in human thought and operating with notions such as conceptualization, conceptual metaphor, or image schema. Nevertheless, despite the great success of the cognitive linguistics enterprise, the basic philosophical assumptions that lie at the foundation of the paradigm may still raise controversies and trigger lively discussions. The present article aims to shed more light at some of the essential issues pertaining to the modern-day cognitive approach by tracing its roots to the philosophy of Immanuel Kant, Ludwig Wittgenstein, and Benjamin Lee Whorf. To start with, the article discusses the place that the philosophy of experiential realism takes in the basic division between realism and anti-realism, and attempts to demonstrate that the quest to uphold the basic realistic stance while still giving a chief role to human conceptualization is in many ways an elaboration of Kant’s “Copernican revolution”. Even more traces are found in the late works of Ludwig Wittgenstein, who with his “Philosophical Investigations” laid foundations for the current cognitive theory of categorization, not only helping realize the blurry character of category borders but also questioning the hitherto dominating atomistic approach to meaning. Perhaps the most noteworthy inspirations, however, can be found in the writings of Benjamin Lee Whorf who, like the modern-day cognitive linguists, was deeply interested in the variety of the different models that humans impose on the real world, and who may have prefigured much of the currently popular theory of conceptual metaphor. Overall, a deeper insight into the philosophy of the three discussed thinkers allows us to better understand the roots of the modern-day cognitive linguistics and erase some of the controversies that have arisen around it over the years.
Roczniki Humanistyczne
|
2021
|
vol. 69
|
issue 11
63-88
PL
Doświadczenie emigracji do Ameryki Północnej przez użytkowników języka irlandzkiego Artykuł kwestionuje pogląd powszechny w historycznych opracowaniach emigracji z Irlandii do Nowego Świata jakoby osoby posługujące się językiem irlandzkim przyjmowały postawę bardziej bierną i fatalistyczną w porównaniu do osób anglojęzycznych oraz postrzegały emigrację jako formę wygnania. W części pierwszej, wykazano brak podstaw empirycznych i teoretycznych dla tego poglądu w oparciu o argumentację językową. Nie ma nic w języku irlandzkim co wskazywałoby na pasywność jego użytkowników. W drugiej części artykułu wskazano na opisy życia w Ameryce, z których wynika, że zarówno osoby mówiące w języku irlandzkim jak i angielskim miały szereg różnych doświadczeń w nowym środowisku.  Nie dostarczają one żadnych dowodów na istotny wpływ języka na zwiększenie poczucia alienacji wśród emigrantów.
EN
In historical work on emigration from Ireland to the New World, it has become widely accepted that Irish speakers were more passive and fatalistic than English speakers, and that they felt that emigration was a form of exile. This article challenges this assumption. In the first part, it is shown that the linguistic argument for this claim lacks both theoretical and empirical foundations. The evidence for Irish, it is shown, does not indicate any passivity on the part of its speakers. In the second part of the article, accounts of life in America by Irish speakers are drawn upon. On the whole, these suggest that Irish speakers, like English speakers, had a wide range of experiences in their new environment. However, they fail to show that language played a significant role in any feelings of alienation among emigrants.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.