Po kryzysie energetycznym lat 70. następował stopniowy odwrót od dominującej koncepcji keynesizmu w polityce ekonomicznej, której założenia opierały się na dość silnie akcentowanym pobudzaniu popytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego gospodarstw domowych oraz aktywnej roli państwa w gospodarce. Cały okres powojenny, zwłaszcza w Europie charakteryzował się budowaniem państwa dobrobytu, wysoką redystrybucyjnością dóbr oraz skupianiem uwagi na coraz większym dostępie szerokich kręgów społeczeństwa do zasobów i dóbr publicznych. Początek obecne-go stulecia przynosi nowe wyzwania dla polityki publicznej, związane jest to ze stałą ewolucją systemu rynkowego, w tym zmienną rolą państwa i instytucji publicznych w tym systemie. Dyskusja wokół państwa opiekuńczego w Europie toczy się już od co najmniej dwu dekad w związku z postępującym procesem globalizacji, ale także ostatnim kryzysem (początkowo finansowym, a później również gospodarczym). Ostatni kryzys jest także okazją do tworzenia nowych rozwiązań i koncepcji zarówno w obszarze polityki gospodarczej jak i polityki społecznej (a te dwie polityki są przecież ze sobą nierozerwalnie powiązane). Istotnym dopełnieniem skutecznej polityki gospodarczej jest efektywna polityka społeczna nakierowana na osiąganie celów mająca za zadanie włączanie szerokich grup społecznych w tworzenie PKB, a także aktywizację grup szczególnie zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem. Współcześnie następuje odejście od pasywnej dystrybucji pomocy w kierunku aktywnego oddziaływania – to właśnie cechuje aktywną politykę społeczną.
EN
After the energy crisis of the 70s gradual retreat of the dominant conception of Keynesian economic policy, whose principles were based on quite heavily accented stimulate investment and consumption demand of households and the active role of the state in the economy. The entire post-war period, especially in Europe was characterized by the building of the welfare state, high redystrybucyjnością goods and primary focus attention on increasing the general public access to resources and public goods. The beginning of this century brings new challenges for public policy, it is connected with the constant evolution of the market system, including the variable role of the state and public institutions in the system. Talk about the welfare state in Europe has been going on for at least two decades in connection with the ongoing process of globalization, but also the recent crisis (financial initially, and later economic). The recent crisis is also an opportunity to create new solutions and concepts both in the area of economic policy and social policy (and these two policies are still inextricably linked). An important contribution to effective economic policy is effective social policy aimed at achieving the goals mandated to enable large social groups to GDP, as well as the activation of groups at particular risk of marginalization and exclusion. Today takes a departure from the passive distribution of aid towards active interaction – it is characterized by active social policy.
Zadaniem artykułu jest przedstawienie funkcjonalności Kalkulatora Kosztów Zaniechania oraz zaprezentowanie potencjału i możliwości wykorzystania nowych narzędzi wspierających planowanie strategiczne w obszarze polityki społecznej, realizowanej przez jednostki samorządu terytorialnego.
EN
The purpose of this article is to present the functionalities of the „Costs of inaction” and to present the potential as well as the possibilities of the use of new tools that support strategic planning in social policy conducted by local government units.
The need for a discourse about the role of the social policy realization strategy is especially perceptible in the situation when a new financing opportunity appears, and assumptions recommended by the European Union highlight the importance of active integration and social investments. The solutions for the activation policy should find their place both in the strategic planning programmes, and in the process of development and implementation. The analysis of the documents prepared for the new period creates an opportunity to point out their conceivable flaws and enable the necessary corrections. Not only will the correctly prepared strategy favour the effective implementation of adopted development programmes and social policy, but also prepare the solid basis for the development of local communities.
PL
Potrzeba dyskursu nad rolą strategii w realizacji polityki społecznej jest szczególnie odczuwana w sytuacji, gdy otwiera się nowa perspektywa finansowania, a założenia zalecanego w Unii podejścia podkreślają znaczenie aktywnej integracji i inwestycji społecznych. Rozwiązania polityki aktywizacji powinny zatem znaleźć swoje miejsce zarówno w przyjmowanych programach planowania strategicznego, jak i w procesie jego opracowania i wdrażania. Analiza dokumentów przygotowanych na nowy okres jest szansą na wskazanie ich ewentualnych słabości i umożliwienie wprowadzenia niezbędnych korekt. Poprawnie przygotowana strategia będzie nie tylko sprzyjać efektywnej implementacji przyjętych programów rozwoju i polityki społecznej, ale przygotuje solidne podstawy do rozwoju społeczności lokalnych.
Artykuł przedstawia główne wnioski oraz rekomendacje z badania zrealizowanego przez autorkę w ramach pracy doktorskiej. Przedmiotem analizy był status ewaluacji w lokalnej polityce społecznej w kontekście projektów aktywnej integracji, realizowanych w latach 2007-2015. Założono, że realne znaczenie nadawane ich ewaluacji jest wskaźnikiem kondycji lokalnej polityki społecznej w jej nurcie aktywizującym. Zastosowano dwie metody badawcze: analizę danych zastanych oraz wywiad swobodny. Podstawowy wniosek dotyczy pozorności większości działań ewaluacyjnych i przypisywania im głównie biurokratycznego znaczenia. Istnieje potrzeba rozwoju podejść ewaluacyjnych dostosowanych do specyfiki działań służb społecznych. Rekomendacje wskazują konieczność budowania integralnych, wielosektorowych systemów wsparcia na poziomie lokalnym, czemu powinna towarzyszyć rzetelna ewaluacja skoncentrowana na użyteczności.
EN
The topic of the article is the status of evaluation in local social policy in the context of active inclusion projects implemented from 2007 to 2015. It was assumed that the real meaning given to project's evaluation is an indicator of the condition of active social policy at the local level. Two methods were used: data analysis and in-depth interview. Basic conclusion is the majority of evaluation activities had only formal nature and mainly bureaucratic meaning. There is a need to develop evaluation approaches tailored to the specific activities of social services. Recommendations indicate the need to build integral, multi-sectoral social service's systems at local level, which should be accompanied by sound and utilization-focused evaluation.
Polski system walki z wykluczeniem społecznym jest oparty na podmiotach ekonomii społecznej. Są to w większości podmioty prowadzone przez organizacje pozarządowe i inicjatywy spółdzielcze, które realizują działania rynkowe nie nastawione na zysk, ale na realizację celów takich jak reintegracja ich podopiecznych lub pracowników. Tym samym organizacje te są z założenia inkubatorami innowacji w walce z problemem wykluczenia społecznego. Celem artykułu jest określenie istoty i uwarunkowań innowacyjności podmiotów ekonomii społecznej takich jak centra integracji społecznej i spółdzielnie socjalne. Autorzy starają się odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu organizacje te mogą wykorzystać w stymulowaniu swojej innowacyjności teorie zarządzania stworzone dla organizacji biznesowych. W szczególności chodzi tu o koncepcję pozytywnego zarządzania, inspirowaną nurtem Positive Organizational Scholarship, w tym przede wszystkim budowanie pozytywnych relacji w pracy. Podstawą empiryczną artykułu jest badanie etnograficzne przeprowadzone w trzech podmiotach oraz badanie focus group interview przeprowadzone w trzech grupach przedstawicieli podmiotów ekonomii społecznej. Analiza pozyskanego materiału wskazuje, że niska innowacyjność badanych podmiotów i fakt, że innowacyjność to często pojęcie nieobecne w codzienności instytucji (poza koniecznością wpisania jej we wniosku w staraniach o dotacje grantowe) jest m.in. efektem błędów w zarządzaniu, obejmujących utrzymywanie dużego dystansu władzy i braku dbałości o pozytywne relacje pracowników. Paradoksalnie, zarządzający i pracownicy badanych podmiotów uznają jednocześnie związek pozytywnych relacji w pracy z innowacyjnością za oczywisty. Nie przekłada się to jednak na skuteczne wywoływanie tego sprzężenia. W poszukiwaniu remedium, niezbędne jest zatem większe otwarcie kadr zarządczych tych podmiotów na inspiracje płynące z ugruntowanych praktyk biznesowych.
EN
The Polish system of tackling social exclusion is based on entities of social economy. They are non-government organizations, which are involved in non-profit market activities, instead aiming at such goals as reintegration of their clients or employees. Thus, the organizations are by definition incubators of innovativeness in tackling the problem of social exclusion. The aim of the article is defining the essence and conditions of social economy entities’ innovativeness, such as social integration centers and social cooperatives. The Authors attempt to answer the question to what extent the organizations can make use of management theories created for business entities in order to stimulate their innovativeness. In particular, the positive management theory inspired by Positive Organizational Scholarship concept is of special interest here, including primarily building up positive relationships at work. The empirical basis for the article is an ethnographic study conducted on three entities as well as a focus group interview study carried out in three groups consisting of the representatives from social economy entities. The analysis of the obtained material indicates that low innovativeness of the entities studied is, among other reasons, the effect of faulty management, involving the authorities keeping a large distance, and lack of care about positive relationships among employees. Paradoxically, the managers and employees of the studied entities at the same time consider the link between positive relationships at work and innovativeness as obvious. It is necessary therefore to encourage greater opening of the personnel management of these entities on the inspiration coming from established business practices.
Celem artykułu jest pogłębienie wiedzy o tym, jak przedstawiciele władz lokalnych postrze- gają problemy społeczne oraz możliwość ich ograniczenia dzięki środkom z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Prezentowany raport jest oparty na badaniach przeprowadzonych w gminach województwa łódzkiego. W wywiadach fokusowych uczest- niczyło 21 przedstawicieli władz lokalnych, a w wywiadach swobodnych — 57. Artykuł dokumentuje fakt, że respondenci nie postrzegają bezrobocia i biedy jako palących pro- blemów społecznych w ich gminach. Reprezentują podejście określane w literaturze jako „oskarżanie ofiar”, a ponadto jako przyczynę bezrobocia i biedy wskazują mały popyt na pracę. Zdaniem respondentów, projekty finansowane przez POKL, ukierunkowane na aktywizowanie ludzi, obejmują małą liczbę uczestników i nie mają długotrwałego wpływu na zwiększenie zatrudnienia. Oddziałują natomiast na wzrost tzw. umiejętności miękkich u uczestników.
The Author of the article sets as a research goal the diagnosis of the role of the ideological factor and objective structural conditions in the evolution of regulated capitalism on the European continent. In the text the European social model was characterized, the influence of globalisation on the regulated European capitalism was analyzed, the challenges of demography which are posed for the social structures, the job market and social security in Europe were discussed. The Author analysed the changes happening on the European job market since the 1980s in the field of institutional solutions, position of the employee, policy tools for the job market. The convergence and divergence dynamic in the development of the European social policy and the role of the EU institutions in managing the problems of modern Europe were analysed. Finally the influence of the Eurozone’s economic crisis on the EU social policy was diagnosed. In order to operationalise the research, historical and comparative methods will be used as well as institutional analysis and social index analysis.
Celem artykułu jest charakterystyka działalności samorządu województwa warmińsko-mazurskiego podejmowanej w ramach aktywnej polityki społecznej na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. W oparciu o dostępne dane statystyczne przedstawiono działania z zakresu reintegracji społeczno-zawodowej realizowane przez centra i kluby integracji społecznej oraz spółdzielnie socjalne. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jaka jest efektywność tych działań mierzona wskaźnikiem odsetka osób usamodzielnionych ekonomicznie? Dane statystyczne pokazują, iż aktywność podmiotów zatrudnienia socjalnego przynosi efekty, lecz nie są one wielkie.
EN
The aim of the article is to characterize the activities undertaken by the provincial government of Warmia and Masuria within the framework of active social policy for the benefit of people at risk of social exclusion. Basing on the available statistics, the article presents some activities in the field of social and professional reintegration which were carried out in social integration centres, clubs, and social cooperatives. It attempts to show how effective these actions are when measured by the index of people’s economic independence. The statistics show that the institutional activities into social employment bring results, although they are not impressive.
The rights of persons with disabilities to participate in social life include the right to employment and participation in labor market. In Poland, the law does not fully implemented and restrictions on professional activation are stuck on both the system and on the side of people with disabilities and employers. Currently in the area of activities for disabled persons waived from the medical model which treats people with disabilities as an object interactions institution for the social approach, recognizing their rights and duties on an equal basis with others. The proposed new − active − social policy model, based on civil rights contrasts with the previous one, in which the indexed needs (social) disabled people and pointed the way to satisfy them. The postulate of professional activation of persons with disabilities refers to activities aimed at strengthening labor market and employment opportunities of individuals. Active social policy (APS) is focused on the activities of public incentives for individuals to enter and remain in the labor market through the development of instruments to increase the capacity of employment and reducing demotivating function termination benefits (support conditional). The aim of the article is to present the most important assumptions of the APS in respect of the activities related to the employment of people with disabilities and also analyze support that group in the area of social economy.
Cele aktywnej polityki społecznej, zwłaszcza wdrażanie zasady pomocniczości, rosnące znaczenie oddolnych inicjatyw społecznych, promowanie wspólnej pracy społecznej mają być realizowane w latach 2008–2015, w ramach systemowych projektów aktywnej integracji Programów Aktywności Lokalnej. Usługi społeczne na rzecz społeczności zagrożonych wykluczeniem społecznym winny skutkować upodmiotowieniem lokalnych społeczności i rozwojem współpracy opierającej się na zasadzie subsydiarności pomiędzy władzami a lokalnymi podmiotami (instytucjami?). Po kilku latach, okazuje się jednak, że Programy Aktywności Lokalnej były dotychczas realizowane w niewielkiej liczbie ośrodków pomocy społecznej a prowadzone w nich działania nie charakteryzowały się wartościami i metodologią charakterystyczną dla pracy socjalnej. Brak wypracowanej tradycji współpracy między ośrodkami pomocy społecznej a innymi lokalnymi podmiotami polityki społecznej, jak i współpraca w oparciu o relacje paternalistyczne zamiast partnerstwa między sektorem publicznym a sektorem obywatelskim nie wspierają środowiskowej pracy socjalnej opartej na zasadzie subsydiarności.
EN
The goals for active social policy, especially implementing subsidiarity principle, increasing relevance of social grassroots initiatives, promoting social community work are supposed to be accomplished in years 2008 – 2015, under systemic projects by means of active integration tool of Local Activation Programs. Social services’ activities for communities endangered by social exclusion should result in empowerment of local community and developing its subsidiary cooperation with authorities and local government institutions. After a few years, however, it has turned out that Local Activation Programs are carried out in a small number of social welfare centres, and the activities conducted there frequently do not meet the values and methodology of social work. Lack of partnership tradition between public social welfare organizational units and other local entities as well as deeply rooted paternalism instead of partnership relations between civic and public sector do not foster community organizing in accordance with subsidiarity principle.
The Author of the article sets as a research goal the diagnosis of the role of the ideological factor and objective structural conditions in the evolution of regulated capitalism on the European continent. In the text the European social model was characterized, the influence of globalisation on the regulated European capitalism was analyzed, the challenges of demography which are posed for the social structures, the job market and social security in Europe were discussed. The Author analysed the changes happening on the European job market since the 1980s in the field of institutional solutions, position of the employee, policy tools for the job market. The convergence and divergence dynamic in the development of the European social policy and the role of the EU institutions in managing the problems of modern Europe were analysed. Finally the influence of the Eurozone’s economic crisis on the EU social policy was diagnosed. In order to operationalise the research, historical and comparative methods will be used as well as institutional analysis and social index analysis.
PL
Jako cel badawczy Autorka artykułu postawiła sobie diagnozę roli czynnika ideologicznego i obiektywnych uwarunkowań strukturalnych w ewolucji regulowanego kapitalizmu na kontynencie europejskim. W tekście dokonano charakterystyki europejskiego modelu społecznego, przeanalizowano wpływ globalizacji na europejski kapitalizm regulowany, omówiono wyzwania jakie demografia stwarza dla struktur społecznych, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego w Europie. Autorka prześledziła zmiany w sferze pracy, które zachodzą od lat 80. XX wieku na europejskim rynku pracy w obszarze rozwiązań instytucjonalnych, pozycji pracownika, instrumentów polityki rynku pracy. Analizie poddane zostały procesy konwergencji i dywergencji w rozwoju europejskiej polityki społecznej oraz rola instytucji unijnych w zarządzaniu problemami społecznymi współczesnej Europy. Ostatnim elementem analizy był wpływ kryzysu ekonomicznego w strefie euro na unijną politykę społeczną. W operacjonalizacji prowadzonych badań wykorzystano metodę historyczną, porównawczą, analizę instytucjonalną i analizę wskaźników społecznych.
W opracowaniu podjęto próbę przybliżenia pojęcia społeczeństwa obywatelskiego oraz kapitału społecznego, którego poziom decyduje o spójności społecznej. Dokonujące się od kilkunastu lat zmiany systemowe, doprowadziły do demokratyzacji życia publicznego i do wzrostu aktywności obywatelskiej. Rozwijający się trzeci sektor, dzięki rozwiązaniom formalnoprawnym oraz wsparciu finansowemu z Europejskiego Funduszu Społecznego, czynnie uczestniczy w kształtowaniu kapitału społecznego w regionie.
EN
The paper makes an attempt at introducing the notions of civic society and social capital, whose level defines the social cohesion. The system transformations that have taken place for over a dozen years, led to democratization of public life and to the rise of social activity level. The developing third sector, thanks to formal-legal solutions and financial support from the European Social Fund, actively participates in creation of social capital in region.
Between 2004 and 2006, the financial support from the Structural Funds of the European Union for the development of human resources was provided within the scope of, inter alia, EQUAL Community Initiative, the Integrated Operational Pro-gramme for Regional Development, and the Sectoral Operational Programme for the Development of Human Resources. After the accession of Poland to the structures of the European Union, the support transformed into Human Capital Operational Programme (HCOP), among other things. It constituted a response to the challenges posed to the member states by the renewed Lisbon Strategy. The phrase “human capital” referred to knowledge resources, skills, and potential present both in every individual and in the society as a whole. This potential is the capability to work, to adapt to changes in one’s environment, as well as the ability to create new solutions – hence, the development on both personal and social level. Taking advantage of the opportunities provided by the programmes for the candidates and members of the EU, the institutions for support and social integration carried out some systemic and com-petition projects. Such steps allowed for the implementation of active social policy by means of a shift from social welfare programmes (making provisions for financial security) to programmes that take into account the active participation as well as inclusion of the needy and their environment in multifarious forms of assistance provided. In this article, the following projects launched by the Municipal Social Welfare Centre in Bielsko-Biała and co-financed by the European Union were presented: 1. “Against helplessness – the local system supporting labour market re-entry for the communities particularly prone to social exclusion in Bielsko-Biała” (252 participants) – psychological aid, acquiring qualification (development and vocational cours-es). Complementary activities for the investment project: “The new old town – new opportunities” (technical and visual revitalisation of the old town of Bielsko). 2. “Activity pays – support and labour market re-entry plan for people prone to social exclusion” (60 participants and 103 workers of the Municipal Social Welfare Centre) –psychological aid, obtaining qualification (development and vocational courses). 3. “Bielsko-Biała connects people” (896 participants) – active integration (vocational, educational, and social re-entry programmes), social work, and environmental activities. Its integral part was the Programme of Local Activity for the following housing estates: Wapienica, Śródmieście Bielsko, and Grunwaldzkie. There were three operating Points of Civic Advisory Services, the quarterlies “Nasza Wapienica” and “Czas na osiedla” were issued, free legal guidance was offered, and cultural, integrative, and sports events were organised. 4. “The interactive map of social problems of Bielsko-Biała” – the research project comprising: a) a survey on the citizens’ awareness of and opinions on social situation and fundamental aspects of urban life (2 000 households); b) an extensive research into social problems on the basis of documentation from the institutions serving the inhabitants of Bielsko-Biała (22 150 people); a reviewed publication presenting the results of the re-search was issued. 5. “Creating a culture of inter-institutional cooperation in the employment area and social integration through the collaborative creation of dot maps and local environmental resources maps exampled by Bielsko-Biała” – a model of inter-institutional co-operation was developed; a computer program for data analysis and their presentation by means of dot maps was designed; the intersectoral Team for diagnosis of social problems was created; a training programme for candidates applying for diagnostic teams membership was implemented; a reviewed manual for the implementation of the developed cooperation model was is-sued. 6. “Direction: Change! Social and vocational activity programme of the dwellers of social housing – Sobieskiego Street in Bielsko-Biała (50 participants) – identification of vocational and social potential, psychological aid, vocational courses, placements at different workplaces, “Fast start” programme (candidate training for a worker or an employee suitable for the position and job requirements).
PL
Pomiędzy rokiem 2004 a 2006 wsparcie pochodzące z funduszy strukturalnych UE dla rozwoju zasobów ludzkich realizowane było m.in. w ramach: Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL, Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL). Po akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej wsparcie przyjęło postać m.in. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Stanowił on odpowiedź na wyzwania, jakie odnowiona Strategia Lizbońska postawiła przed państwami członkowskimi. Nazwa „Kapitał Ludzki‖ odnosiła się do zasobu wiedzy, umiejętności oraz potencjału zawartego z jednej strony w każdym człowieku, z drugiej natomiast w społeczeństwie, jako całości. Potencjał ten to zdolność do pracy i adaptacji do zmian w otoczeniu oraz możliwości tworzenia nowych rozwiązań – a zatem rozwój w wymiarze indywidualnym i społecznym. Instytucje pomocy i integracji społecznej – wykorzystując szanse, jakie dawały programy dla kandydatów oraz członków UE – realizowały projekty konkursowe oraz systemowe. Działania te umożliwiały wdrażanie aktywnej polityki społecznej poprzez przesunięcie akcentów z programów socjalnych (zabezpieczających finansowo) na programy uwzględniające aktywną partycypację, inkluzję osób potrzebujących oraz ich otoczenia w różne formy świadczonej im pomocy. W artykule przedstawiono projekty realizowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej współfinansowane ze środków Unii Europejskiej: 1. „Przeciw bezradności – lokalny system wsparcia aktywizacji zawodowej środowisk szczególnie zagrożonych wykluczeniem społecznym w Bielsku-Białej‖ (252 uczestników) – wsparcie psychologiczne, podniesienie kwalifikacji (szkolenia aktywizujące i zawodowe). Działania komplementarne dla projektu inwestycyjnego: „Nowa starówka – nowe szanse‖ (rewitalizacja techniczna i wizualna bielskiej starówki). 2. „Aktywność popłaca – wsparcie i aktywizacja osób zagrożonych wykluczeniem społecznym‖ (60 uczestników oraz 103 pracowników MOPS) – wsparcie psychologiczne, podniesienie kwalifikacji (szkolenia aktywizujące i zawodowe). 3. „Bielsko-Biała łączy ludzi‖ (896 uczestników) – aktywna integracja (aktywizacja zawodowa, edukacyjna, społeczna), praca socjalna i działania środowiskowe. Integralnym elementem były Programy Aktywności Lokalnej dla osiedli: Wapienica, Śródmieście Bielsko i Grunwaldzkiego. Działały trzy Punkty Poradnictwa Obywatelskiego, wydawano kwartalniki „Nasza Wapienica‖ oraz „Czas na Osiedla‖, zapewniano bezpłatne poradnictwo prawne, organizowano imprezy kulturalne, integracyjne i sportowe. 4. „Interaktywna mapa problemów społecznych Bielska-Białej‖ – projekt badawczy obejmujący: a) badanie świadomości i opinii mieszkańców Bielska-Białej na temat sytuacji społecznej oraz podstawowych aspektów życia miejskiego (2 000 gospodarstw domowych); b) badania pełne problemów społecznych na podstawie dokumentacji instytucji obsługujących mieszkańców miasta (22 150 osób); wydano recenzowaną publikację prezentującą wyniki badań. 5. „Budowanie kultury współdziałania instytucji z obszaru zatrudnienia i integracji społecznej poprzez wspólne tworzenie map problemów i zasobów środowiska lokalnego na przykładzie miasta Bielska-Białej‖ – wypracowano model współpracy instytucji; utworzono program komputerowy do analizy danych i ich prezentacji pod postacią map punktowych; powstał międzysektorowy zespół ds. diagnozy problemów społecznych; opracowano program szkoleniowy dla kandydatów na członków zespołów ds. diagnoz; wydano recenzowany podręcznik wdrażania wypracowanego modelu współpracy. 6. „Kierunek Zmiana! Program aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców Osiedla Socjalnego – przy ul. Sobieskiego w Bielsku-Białej‖ (50 uczestników) – diagnoza potencjału zawodowego i społecznego, poradnictwo psychologiczne, kursy zawodowe, staże u pracodawców, program „Szybki start‖ (przeszkolenie kandydata na pracownika do wymagań pracodawcy na danym stanowisku).
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.