This paper presents the main ideas of Leon Petrażycki’s methodology of social sciences. The main focus concerns Petrażycki’s idea of adequate theory. The author tries to show that contemporary formal methodology of empirical sciences illuminates Petrażycki’s concept of adequate theory. In particular, the relation between adequacy and truth can be illuminated by using metalogical concepts.
Celem artykułu jest próba oceny obowiązującego katalogu zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego (JST) z punktu widzenia ich konsekwencji dla stabilności fiskalnej sektora samorządowego w Polsce. Opracowanie składa się z trzech części. W pierwszej z nich scharakteryzowano ogólne reguły podziału zadań publicznych między państwo a samorząd teryto-rialny (i jego poszczególne szczeble). W drugiej części artykułu wskazano na niektóre kwestie związane z obowiązującą konstrukcją katalogu zadań samorządowych, a także zasadami ich reali-zacji oraz finansowania, mogące stanowić zagrożenia dla stabilności fiskalnej JST, zaś część trzecia zawiera podsumowanie. Z przeprowadzonej analizy wynika, że najistotniejsze zagrożenia dla stabilności fiskalnej JST wiążą się z nagminnym łamaniem konstytucyjnej zasady adekwatno-ści. Odnosząc się do istotnego z punktu widzenia stabilności fiskalnej problemu zagwarantowania przez samorządy stosownego poziomu usług publicznych oraz finansowania przyszłego rozwoju wspólnot terytorialnych nie można pominąć kwestii braku precyzyjnych kryteriów umożliwiają-cych jednoznaczne rozgraniczenie sfer odpowiedzialności odrębnych szczebli samorządowych za poszczególne rodzaje usług publicznych. Istotny problem stanowi także brak dostatecznych moż-liwości autonomicznego kreowania fakultatywnych zadań własnych. Ważnym zagadnieniem jest ponadto ograniczenie realnego wpływu samorządów na wykonywanie niektórych ważnych z punktu widzenia wspólnot terytorialnych kategorii usług publicznych z uwagi na pozostawienie kompe-tencji ustrojowo-organizacyjnych w gestii administracji centralnej.
EN
The purpose of the article is an attempt to evaluate the current catalog of public functions and competence of sub-central governments from the point of view of their consequences to the sub-central fiscal sustainability. The papers consist of three parts. In the first one the author character-izes general rules for assignments of public tasks between central and sub-central governments (and their various tiers). In the second part of the article some problems associated with that tasks (as well as the rules for their implementation and financing), which could threat to fiscal sustaina-bility, are mentioned. Part three provides a summary. The analysis shows that the most significant threat to fiscal sustainability is a common violation of the constitutional principle of adequacy. Referring to the significant problem of ensuring the appropriate level of public services and the financing of future development the lack of precise criteria of delimitation the responsibility of the different levels of sub-central governments for the various types of public services seems to be very important problem. A major issue is the lack of adequate opportunities for autonomous crea-tion of optional tasks by gminas. An important matter is the limited impact of sub-central govern-ments on performing some public services because of the fact that most of political and organiza-tional competences are reserved to central government.
The aim of the article is to present the results of the empirical analysis of the level of pension systems’ efficiency of EU and EFTA countries in the years 2005–2006 on the basis of the proposed synthetic measure. We discuss the results of the initial analysis, linear ordering of pensions systems, “maps of systems efficiency” and grouping (cluster analysis). The presented results allow us to show a group of countries with the highest level of pension systems’ efficiency and countries similar to Poland with respect to the examined efficiency. The obtained results reveal a close similarity between pension systems of countries of Central and Eastern Europe.
PL
Głównym celem artykułu było przedstawienie wyników analizy empirycznej oceny stopnia efektywności systemów emerytalnych krajów UE i EFTA w latach 2005-2006 w oparciu o zaproponowany miernik syntetyczny. Omówiono wyniki analizy wstępnej, porządkowania liniowego systemów emerytalnych, „map efektywności systemów” oraz grupowania (analizy skupień). Zaprezentowane wyniki pozwoliły wskazać, m.in. grupę krajów o najwyższym stopniu efektywności systemów emerytalnych oraz kraje podobne do Polski pod względem badanej efektywności. Uzyskane rezultaty potwierdziły także znaczne podobieństwo systemów emerytalnych krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Pragmatic studies on „politeness” limit significantly the possibilities of description of actual situations of communication. It is mainly because of the fact that a common-sense oriented normative notion of „politeness” makes it impossible to notice numerous phenomena taken for granted by the native users of a code in actual circumstances of communication. In this paper, it has been attempted to show at least some important areas of language usage that the „politeness” related approaches are unable to reach. It has been postulated to widen the range of studies over actual situations of communications, by abandoning the solely „politeness” focused point of view, with the implementation of the notion of honorific modification (HM), as a phenomenon present in any actual message, related to the achievement of communicational adequacy of a message. It has also been pointed out that the studies of HM, covering all communication related activity, may (and: should) be related also to the language policy, perceived as equipping the language users at least with basic set of its usage patterns, enabling effective communication.
PL
Badania pragmatyczne nad „grzecznością” w istotny sposób ograniczają możliwości opisu konkretnych sytuacji komunikacyjnych. Dzieje się tak głównie ze względu na to, że zdroworozsądkowe a zarazem normatywnie zorientowane pojęcie „grzeczności” uniemożliwia dostrzeżenie licznych zjawisk postrzeganych jako oczywiste przez rodzimych użytkowników kodu w rzeczywistych warunkach komunikacji. W artykule niniejszym dążono do ukazania przynajmniej kilku istotnych obszarów uzusu językowego, do opisu jakich studia „grzecznościowe” nie są w stanie dotrzeć. Postulowano rozszerzenie spektrum badań nad rzeczywistymi sytuacjami komunikacyjnymi, poprzez odejście od wyłącznie „grzecznościowego” punktu widzenia, z wykorzystaniem ramy opisowej honoryfikatywności (modyfikacji honoryfikatywnej), jako zjawiska obecnego w każdym rzeczywistym przekazie, powiązanego z osiągnięciem adekwatności komunikacyjnej komunikatu. Zwrócono również uwagę na fakt, że badania nad modyfikacją honoryfikatywną, obejmujące całość aktywności komunikacyjnej, mogą (i powinny) dotyczyć także polityki językowej, pojmowanej jako wyposażenie użytkowników kodu choćby w podstawowy zestaw wzorców jego użycia umożliwiających efektywną komunikację.
W artykule przedstawiamy wyniki mikrosymulacji poziomu stóp zast ą pienia wynagrodzenia świadczeniem emerytalnym dla osób o różnych charakterystykach demograficzno- -ekonomicznych. W ramach założeń do symulacji przyjmujemy możliwe scenariusze zmian polskiego systemu emerytalnego w zakresie podziału składki pomiędzy filary systemu oraz w poziomie wieku emerytalnego. Uzyskane wyniki poddajemy nastę pnie ocenie w kontekście adekwatności przy użyciu metody drzew klasyfikacyjnych. Podstawowe pytanie dotyczy tego, komu wprowadzone zmiany umożliwiają wygenerowanie odpowiednio wysokiej emerytury, a kto otrzyma emeryturę minimalną.
XX
The results of the pension benefit microsimulation have been presented in the article. We considered different demographic and economics characteristics of future pensioners. This article aims to test, within the assumptions, a few possible scenarios of changes in the Polish pension system. They were confronted with level of pension contribution paid to the second pillar and with the retirement age. The results were also assessed in the context of the adequacy, by using the method of classification trees. The main question was, who will able to achieve a sufficiently high pension in future, according to the planned changes and who will achieve the minimum pension only.
The article presents the concept of competence and financial division of tasks of a local government unit. The hitherto criteria for the division of tasks resulting from competence acts make it difficult to assess the adequacy of funds allocated to particular types of tasks. The concept presented takes into account both competences and funding sources for tasks of local government units. The concept has been developed on the basis of a critical evaluation of the adequacy of funds to the existing division of tasks into own, commissioned and agreed upon. The use of the concept of competence and financial division of tasks of local government units is presented on the basis of the multi-annual programme “State aid in the field of nutrition” as a self-government and government task.
PL
Artykuł prezentuje koncepcję kompetencyjno-finansowego podziału zadań jednostki samorządu terytorialnego. Dotychczasowe kryteria podziału zadań wynikające z ustaw kompetencyjnych utrudniają ocenę adekwatności środków przeznaczonych na poszczególne rodzaje zadań. Zaprezentowana koncepcja uwzględnia zarówno kompetencje, jak i źródła finansowania zadań jednostki samorządu terytorialnego. Koncepcja została opracowana na bazie krytycznej oceny zasady adekwatności środków do obowiązującego podziału zadań na własne, zlecone i porozumieniowe. Wykorzystanie koncepcji kompetencyjno-finansowego podziału zadań jednostki samorządu terytorialnego przedstawiono na bazie wieloletniego programu „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” jako zadania samorządowo-rządowego.
Wydatkowanie pieniędzy publicznych wiąże się każdorazowo z koniecznością oceny podejmowanych działań. Oceny te muszą być w pierwszej kolejności porównywalne, co implikuje konieczność tworzenia i adaptowania procedur jednolitych dla danego źródła finansowania. Komisja Europejska jako podstawowy schemat oceny skutków interwencji publicznej wybrała model produkt – rezultat – oddziaływanie, w którym natychmiastowe i oddalone w czasie efekty interwencji są oceniane za pomocą takich podstawowych kryteriów, jak: użyteczność, skuteczność, efektywność, adekwatność i trwałość. Pozornie prosty schemat oceny nastręcza w praktyce wielu trudności interpretacyjnych i aplikacyjnych, co w konsekwencji prowadzi do ograniczonej porównywalności uzyskiwanych ocen (wyników ewaluacji). W artykule przybliżono więc podstawowe zagadnienia związane z oceną interwencji publicznej według schematu produkt – rezultat – oddziaływanie, a w ramach tej analizy skupiono się zwłaszcza na skuteczności jako jednym z podstawowych kryteriów oceny podejmowanych działań współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej. Dokonano także przeglądu definicji tego terminu używanego w różnych wytycznych – zarówno unijnych, jak i pochodzących z innych międzynarodowych instytucji zajmujących się ewaluacją. Celem artykułu jest próba oceny, w jakim stopniu rozbieżności i nieścisłości w definiowaniu terminu „skuteczność” mogą wpływać na poprawność oceny skutków podejmowanych interwencji publicznych.
EN
Whenever public money is spent, it is necessary to evaluate the undertaken efforts. First of all, these assessments must be comparable, which implies the need to prepare and implement common procedures for each financing source. The European Commission uses a basic scheme for evaluating the effects of public intervention based on the product – result – impact model in which immediate and long-term intervention effects are assessed by selected criteria: utility, efficiency, effectiveness, relevance and sustainability. This seemingly simple evaluation scheme generates in practice a lot of interpretation and application difficulties, which, in its turn, limits the comparability of achieved assessment outcomes (evaluation outcomes). This paper aims to describe basic issues connected with public intervention assessment (based on the product-result-impact model). The author focuses on the effectiveness criterion as one of the basic criteria for the assessment of investments co-financed from the European Union budget and surveys its definitions present in European guidelines and used by other international institutions engaged in project evaluation. The paper primarily attempts to estimate the degree of difference and discrepancy in defining effectiveness and the impact of this on the reliability of public intervention assessment.
W artykule przedstawiono dwa typy tłumaczeń Biblii: tradycyjny – filologiczny oraz współczesny – komunikacyjny, ich specyficzne cechy oraz możliwości zastosowania. Przy analizie przekładów i ich typów nie może chodzić o ustalenie, która wersja jest lepsza. Najpierw przybliżono zagadnienia teoretyczne i wyszczególniono ich różne typy, a następnie rozpatrzono czynniki, które trzeba uwzględnić w procesie tłumaczenia. Przekłady Biblii różnią się w rozwiązywaniu problemów dotyczących relacji między treścią i formą oraz różnic kulturowych, co zaprezentowano na przykładach Biblii, głównie na tłumaczeniu Lutra oraz Gute Nachricht Bibel. Różnice między poszczególnymi przekładami wynikają także z celu tłumaczenia oraz z uwzględnienia docelowego odbiorcy, dla którego jest on przeznaczony. Można twierdzić, że zrewidowane tłumaczenie Lutra z komentarzem (Erklärungsbibel) wymaga od czytelnika wprawdzie więcej wysiłku (obcowanie z trudniejszym tekstem biblijnym oraz czytanie czasem obszernych komentarzy), ale za to umożliwia głębsze wniknięcie w treść. Komunikacyjne tłumaczenie w Gute Nachricht Bibel jest bardziej przystępne, co siłą rzeczy pociągało za sobą uproszczenia. Przeznaczone jest dla „początkujących” w czytaniu Biblii. Należy docenić istnienie różnych typów przekładów biblijnych, które umożliwiają nie tylko czytelnikom bez znajomości biblijnego języka hebrajskiego (i aramejskiego) oraz greckiego lepsze poznanie przekazu biblijnego i dostrzeżenie wielu możliwości interpretacyjnych.
EN
This article outlines two types of translations of the Bible, i.e. the traditional one (philological) and the modern one (communicative). It also outlines their characteristics and possible uses. It should be pointed out that the analysis of the translations does not aim at determining which version is better. Firstly, the article presents the theory of translations and outlines their different types. It then presents factors which need to be considered during the translation process. Translations of the Bible differ with regards to solving problems which concern relationships not only between the content and the form but also the cultural differences. This was shown in two translations of the Bible: the Luther Bible and Gute Nachricht Bibel. These two versions differ as there are different reasons underlying the process of translation, e.g. having the target reader in mind. It can be claimed that the Luther’s revised translation with the commentary (Erklärungsbibel) requires more effort from the reader as it is a more difficult biblical text with elaborate commentaries. However, it allows the reader to focus on the content more. The communicative translation in Gute Nachricht Bibel is more accessible, and thus it required simplification of the content. Its target readers are “elementary” readers of the Bible. The fact that there exist different types of translations of the Bible should be appreciated as this allows people who do not know the biblical language, Hebrew (and Aramaic) or Greek, to learn and better understand what the Bible is about, and helps them notice many possible interpretations.
Предметом дослідження є поточна законодавча практика у Католицькому костелі, яка рясніє змінами положень Кодексу Канонічного Права та законів, виданих за його межами. Автор аналізує обґрунтування практики кодексу, запитуючи, чи є Кодекс адекватною формою для вираження досвіду правового виміру Костелу. Він помічає його недостатність і вказує на інші інструменти, які б виражали єдність правового явища у відповідних для місцевих громад формах.
RU
Предметом данной статьи является современная законодательная практика в Католической Церкви, которая изобилует изменениями положений Кодекса Канонического Права и законов, изданных вне его. Автор анализирует обоснование практики применения кодекса, задаваясь вопросом, является ли кодекс адекватной формой для выражения опыта правового измерения Церкви. Признается недостаточ- ная эффективность кодкекса. При этом автор указывает на другие инструменты, которые позволят выра- зить единство правового явления в формах, подходящих для местных сообществ.
EN
The subject of the study is the current legislative practice in the Church, which abounds in changes to regulations of the Code of Canon Law and legal acts issued outside of it. The author analyzes the reasons underlying the code practice, asking whether the code is an adequate form to express the experience of the legal dimension of the Church. He recognizes the code’s inadequacy and points to other tools that would express the unity of the legal phenomenon in forms appropriate for local communities.
PL
Przedmiotem opracowania jest aktualna praktyka prawodawcza w Kościele katolickim, która obfituje zmianami przepisów w Kodeksie Prawa Kanonicznego oraz ustawami wydawanymi poza nim. Autor analizuje racje stojące u podstaw kodeksowej praktyki, pytając o to, czy kodeks jest adekwatną formą dla wyrażenia doświadczenia prawnego wymiaru Kościoła. Dostrzega jego niewystarczalność oraz wskazuje na inne narzędzia, które wyrażałyby jedność zjawiska prawnego w formach właściwych dla wspólnot lokalnych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.