The article presents the assumptions of the Common Agricultural Policy with particular emphasis on environmental issues, as well as the shape of the European Model of Agriculture and the history and legal basis of the agri-environmental program in the European Union. The agri-environmental program is a mandatory instrument included in strategic programs supporting the development of agriculture in all European Union Member States, but farmers’ participation in the implementation of individual packages of this instrument is voluntary. Its evolution is observes in individual budget perspectives of the Common Agricultural Policy; in Poland, it takes on new names and modifies support variants (agri-environmental program, agri-environment-climate measure, agri-environment-climate interventions).
PL
Artykuł prezentuje założenia Wspólnej Polityki Rolnej ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień środowiskowych, a także kształt Europejskiego Modelu Rolnictwa oraz historię i umocowania prawne programu rolnośrodowiskowego w Unii Europejskiej. Program rolnośrodowiskowy jest obligatoryjnym instrumentem występującym w programach strategicznych wspierających rozwój rolnictwa we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej ale udział rolników w realizacji poszczególnych pakietów tego instrumentu jest dobrowolny. W poszczególnych perspektywach budżetowych Wspólnej Polityki Rolnej obserwuje się jego ewolucje; w Polsce przybiera on nowe nazwy i modyfikuje warianty wsparcia (program rolnośrodowiskowy, działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne).
The article addresses theoretical aspects of sustainable agriculture (the concept, goals) and presents spatial changes that occurred between 2004 and 2010 under the influence of CAP measures carried out in Poland. The financial instruments supporting the sustainable development of agriculture include packages of the EU agri-environmental programme: “Sustainable farming”, “Organic farming”, “Extensive permanent grasslands” and “Protection of soil and water”, as well as the measure “Support for agricultural activityin less-favoured areas” implemented under RDP 2004–2006 and RDP 2007–2013.
PL
Artykuł dotyczy teoretycznych aspektów zrównoważonego rozwoju rolnictwa (pojęcie, cele) oraz przedstawia wyniki badań zmian przestrzennych, jakie nastąpiły w latach 2004–2010 w wyniku wpływu instrumentów WPR na zrównoważony rozwój rolnictwa w Polsce. Instrumentami finansowymi wspierającymi zrównoważony rozwój rolnictwa są pakietyprogramu rolnośrodowiskowego: „Rolnictwo zrównoważone”, „Rolnictwo ekologiczne”, „Ekstensywne trwałe użytki zielone”, „Ochrona gleb i wód” oraz działanie „Wsparcie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania” realizowane w ramach PROW 2004–2006 i PROW 2007–2013.
The membership in the European Union (EU) created favourable conditions for the implementation of the agri-environmental programme (AEP) in Poland. The AEP is the most important rural development measure in the UE (in terms of financial support). The goal of the paper is to assess the effectiveness related to the absorption of the funds for the AEP in Poland. That effectiveness was analysed in the context of the scope and the way in which Polish authorities took advantage of opportunities from the EU financial support which was available to be spent on that measure. The Author used descriptive and comparative analysis to show differences in absorption of financial sources in Poland and in the entire EU for three time periods chosen due to the stages of multiannual financial perspectives for the Common Agricultural Policy: 2004-2006, 2007-2013, 2014-2020. The effectiveness of absorption of the AEP is relatively low – especially in comparison to the groups of the EU member states divided due to the date of accession (after or before 2004). The share of expenditures on the AEP in Polish Rural Development Programme (in all discussed time periods) is one of the lowest in the EU. The effectiveness is also low when we take into account the relation of executed expenditures on the AEP to the allocations which were potentially available for it. It especially refers to the first period of the EU membership. In the second period the effectiveness was improved, but it was worsened again in years 2014-2020 as a result of decisions made by Polish authorities. The biggest possible part of funds for rural development was reallocated for direct payments and consequently the possibilities of further development in implementation of the AEP were strongly reduced.
PL
Członkostwo w Unii Europejskiej (UE) stworzyło korzystne warunki dla realizacji programu rolno środowiskowego (PRŚ) w Polsce. PRŚ jest najważniejszym instrumentem rozwoju obszarów wiejskich w UE (w zakresie wsparcia finansowego). Celem artykułu jest ocena skuteczności absorpcji funduszy na PRŚ w Polsce. Skuteczność tę poddano analizie w kontekście zakresu i sposobu, w którym polskie władze wykorzystały możliwości finansowego wsparcia UE. Autor zastosował metody analizy opisowej i porównawczej aby pokazać różnice w absorpcji źródeł finansowych w Polsce i w całej Unii Europejskiej w trzech okresach wybranych ze względu na etapy wieloletnich perspektyw finansowych dla Wspólnej Polityki Rolnej: 2004-2006, 2007-2013, 2014-2020. Skuteczność absorpcji PRŚ jest stosunkowo niska - zwłaszcza w porównaniu do głównych grup państw członkowskich UE. Udział wydatków na ten program w Polskim Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich (w wszystkich omawianych okresach) jest jednym z najniższych w UE. Skuteczność również jest niska, gdy weźmie się pod uwagę stosunek kwot, które zostały rzeczywiście wykorzystane na PRŚ do kwot, które były potencjalnie dostępne na jego finansowanie. Odnosi się to zwłaszcza do pierwszego okresu członkostwa w UE. W drugim okresie skuteczność poprawiła się, ale w latach 2014-2020 ponownie się pogorszyła w wyniku decyzji podjętych przez polskie władze. Całą możliwą część funduszy na rozwój obszarów wiejskich przesunięto na płatności bezpośrednie. W konsekwencji możliwości dalszego wdrażania PRŚ zostały znacznie ograniczone.
The Paper’s goal is the identification of the Common Agricultural Policy (CAP) instruments as factors influencing environmental sustainable development of Polish agriculture. These instruments were assessed in the light of the way in which agricultural and environmental policies are projected and introduced. Direct payments - on one hand - contribute to intensification of agriculture (causing negative environmental externalities). On the other hand,- they are important factors of maintenance of extensive farms in other regions (enabling environmental services delivery). The environmental impact of the CAP is strictly associated with cross-compliance. However, Polish authorities did not implement many important standards (regarding water protection, biodiversity and soil conservation). The agri-environmental programme is a factor with a strong positive impact on sustainable development. However, in Poland, its effectiveness of its financing is relatively low – especially in comparison to the main groups of the EU member states. Other CAP instruments with potential positive influence on sustainable development (supporting the development of less favourite areas, afforestation programmes) were insufficiently directed to stimulate supply of environmental services.
PL
Celem artykułu jest identyfikacja instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) jako czynników zrównoważonego rozwoju polskiego rolnictwa. Zostały one ocenione w świetle sposobu projektowania i realizacji polityk rolnej i ekologicznej. Płatności bezpośrednie z jednej strony wpływają na intensyfikację rolnictwa, a drugiej na zachowanie rolnictwa ekstensywnego w innych regionach (umożliwiając tam dostarczanie usług ekologicznych). Oddziaływanie WPR na środowisko jest ściśle związane z zasadą cross-compliance, ale w Polsce nie wdrożono w jej ramach wielu ważnych standardów (w ochronie wód, różnorodności biologicznej i gleb). Program rolnośrodowiskowy jest czynnikiem o silnie pozytywnym wpływie na zrównoważony rozwój, jakkolwiek w Polsce skuteczność jego finansowania jest relatywnie niska – zwłaszcza w porównaniu do głównych grup państw członkowskich UE. Inne instrumenty WPR o potencjalnie pozytywnym wpływie na zrównoważony rozwój (wsparcie obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zalesienia gruntów rolnych) zostały niewystarczająco ukierunkowane na stymulowanie dostarczania usług środowiskowych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.