Cel badań. Wskazanie na podstawie studium przypadku lotniska Tempelhof w Berlinie na możliwości wykorzystania nieczynnych obiektów infrastruktury transportowej do celów turystycznych i rekreacyjnych, wraz z zarysowaniem problemów towarzyszących temu procesowi. Materiał i metody. W pracy posłużono się studium literatury oraz dokumentów historycznych i planistycznych, a także analizą stron internetowych i portali społecznościowych. Istotne były też własne obserwacje z wizyt studyjnych w porcie lotniczym Tempelhof. Wyniki. Lotnisko Tempelhof, nazywane „matką wszystkich lotnisk”, było jednym z najstarszych lotnisk Europy i przez wiele lat stanowiło ikonę Berlina. Monumentalny terminal lotniczy należał do największych budynków na świecie. Lotnisko miało bardzo interesującą historię. Odegrało wielką rolę w czasie blokady Berlina i organizacji słynnego mostu powietrznego. Po zamknięciu lotniska 31.10.2008 r. utworzono na jego obszarze park kulturowy nazwany parkiem Wolności (Tempelhofer Park). Wnioski. Nowy park jest przykładem nowatorskiego podejścia do dawnej infrastruktury lotniczej i wykorzystania jej na potrzeby turystyki i rekreacji. Działanie takie może być kontrowersyjne pod względem ekonomicznym, przynosząc jednak wiele korzyści społecznych i wizerunkowych. Berliński park Wolności stał się współczesnym symbolem partycypacji społeczeństwa w zarządzaniu miastem.
EN
Background. On the example of the Tempelhof Airport in Berlin, pointing at the opportunities to use former transport facilities for tourist and recreational purposes, and outlining the problems associated with the process. Material and methods. The author applied a survey of literature, as well as historic and planning documents. Internet sites and social media were also analysed. Own observations of study visits to the Tempelhof Airport contributed to the methods. Results. The Tempelhof Airport, called ‘the mother of all airports,’ is one of the oldest European airports and constitutes an icon of Berlin. Its monumental terminal building, used to be among the biggest architectural structures in the world. Tempelhof played a major role during the blockade of West Berlin in 1949, receiving most flights of the airbridge. After the airport closure on 31 October 2008, the area was converted into a culture park known as Freedom Park or Tempelhofer Park. Conclusions. The new park represents an innovative approach to the former aviation infrastructure and its use to serve tourism and recreation. The attitude may seem economically controversial but it brings much social benefit and creates a positive image of the city. The Freedom Park in Berlin has become a contemporary symbol of community involvement in city management.
Ekspansja linii niskokosztowych w ostatnich kilku dekadach znacząco wpłynęła na wymogi i kierunki rozwoju infrastruktury lotniczej, otwierając szanse rozwoju dla wielu lotnisk regionalnych i byłych lotnisk wojskowych. W drugiej fazie rozwoju linie niskokosztowe zwiększyły swoją obecność w głównych lotniskach. Model działania tanich linii ewoluuje, podobnie jak modele linii tradycyjnych i czarterowych. Za tymi zmianami podąża rozwój i zmiany w infrastrukturze lotniskowej. Modelowa infrastruktura przystosowana do obsługi linii niskokosztowych jest nakierowana na zmniejszenie kosztu i obsługi linii lotniczych oraz przyspieszenie czasu obsługi samolotów – jest zatem mniejsza i prostsza, pozbawiona niektórych elementów, np. rękawów w terminalach. Podobnie czas i komfort dojazdu do centrum aglomeracji nie jest tak istotny, jak w przypadku lotnisk obsługujących tradycyjne linie. Spełnienie wymogów tanich linii wpływa na zmiany w kształtowaniu systemów lotniskowych obsługujących metropolie. Na świecie realizowane są różne modele rozwoju rynku lotniczego – zależy to od wielkości i specyfiki rynku, a przede wszystkim od uwarunkowań społecznych i środowiskowych związanych z nowymi inwestycjami lotniczymi. W kilku miejscach na świecie, w odpowiedzi na rozwój segmentu low cost, ukształtowały się systemy typu duoport, w których jedno z lotnisk skoncentrowane jest na obsłudze ruchu tradycyjnego, a drugie na obsłudze linii niskokosztowych. Jednocześnie kilka takich projektów jest realizowanych. Na podstawie tych doświadczeń można skonstruować optymalny model duoportu, który umożliwiałby rozwój rynku lotniczego, w tym zarówno rozwój hubu miejscowego przewoźnika flagowego, jak i rozwój segmentu niskokosztowego. Model ten zakłada specjalizację obu lotnisk, współpracę między nimi, odpowiednio atrakcyjne położenie lotniska drugorzędnego (obsługującego linie niskokosztowe), a także elastyczność systemu umożliwiającą adaptację poszczególnych jego elementów do zmieniających się warunków rynkowych. Układ warszawskiego duoportu składającego się z Lotniska Chopina i Lotniska Modlin trzeba określić jako daleki od optymalnego. Zdecydował o tym przede wszystkim brak długofalowego wsparcia polskiego państwa dla tego modelu i będący tego rezultatem brak współpracy między dwoma lotniskami. Jednak istnieją obiektywne przesłanki, dzięki którym warszawski duoport może stać się efektywny – oba lotniska mają możliwość zwiększenia przepustowości i ich położenie wobec obsługiwanej aglomeracji jest optymalne. Model ten może być więc atrakcyjną i wartą szczegółowych analiz alternatywą wobec projektu budowy nowego centralnego lotniska w ramach realizowanego obecnie projektu CPK.
EN
The expansion of low-cost airlines over the last few decades has significantly influenced the requirements and directions of development of aviation infrastructure, opening up development opportunities for many regional and former military airports. In the second phase of development, low-cost airlines increased their presence at major airports. The low-cost model is evolving, just like the models of traditional and charter airlines. These changes are followed by the development and changes in the airport infrastructure. The model infrastructure adapted to serve low-cost airlines is geared towards reducing the cost for the airlines and shortening the turnaround time of aircrafts – it is therefore smaller and simpler, devoid of certain elements, e.g., jet bridges. Similarly, the time and comfort of travel from the airport to the centre of the metropolitan area are not as important as in the case of airports serving traditional airlines. Meeting the requirements of low-cost airlines is influencing changes in the design of airport systems serving metropolitan areas. Various models of aviation market development are implemented around the world – they depend on the size and specificity of the market and, above all, on the social and environmental conditions related to new infrastructure projects. In many areas of the world, in response to the low-cost market boom, duoport systems have been developed in which one of the airports is focused on servicing traditional traffic, and the other on servicing low-cost airlines. Several such projects are being implemented at the same time. Based on these experiences, it is possible to construct an optimal model of a duoport that would enable the development of the aviation market, including both the development of the hub of the local flag carrier and the development of the low-cost segment. This model assumes the specialisation of both airports, cooperation between them, an appropriately attractive location of the secondary airport (serving low-cost airlines) as well as the flexibility of the system (enabling the adaptation of its elements to changing market conditions). The layout of the Warsaw duoport consisting of Warsaw Chopin Airport and Warsaw Modlin Airport must be defined as far from optimal. This is mainly due to the lack of long-term support of the Polish state for this model and the resulting lack of cooperation between the two airports. However, there are objective reasons why the Warsaw duoport may become effective. Both airports have the ability to increase their capacity. Their location in relation to the serviced metropolitan area is optimal. Therefore, this model may be an attractive and worth detailed analysis alternative to the project of the construction of a new central airport within the framework of the CPK project (Centralny Port Komunikacyjny – Solidarity Transport Hub).
The expansion of low-cost airlines over the last few decades has significantly influenced the requirements and directions of development of aviation infrastructure, opening up development opportunities for many regional and former military airports. In the second phase of development, low-cost airlines increased their presence at major airports. The low-cost model is evolving, just like the models of traditional and charter airlines. These changes are followed by the development and changes in the airport infrastructure. The model infrastructure adapted to serve low-cost airlines is geared towards reducing the cost for the airlines and shortening the turnaround time of aircrafts – it is therefore smaller and simpler, devoid of certain elements, e.g., jet bridges. Similarly, the time and comfort of travel from the airport to the centre of the metropolitan area are not as important as in the case of airports serving traditional airlines. Meeting the requirements of low-cost airlines is influencing changes in the design of airport systems serving metropolitan areas. Various models of aviation market development are implemented around the world – it depends on the size and specificity of the market and, above all, on the social and environmental conditions related to new infrastructure projects. In many areas of the world, in response to the low-cost market boom, duoport systems have been developed in which one of the airports is focused on servicing traditional traffic, and the other on servicing low-cost airlines. Several such projects are being implemented at the same time. Based on these experiences, it is possible to construct an optimal model of a duoport that would enable the development of the aviation market, including both the development of the hub of the local flag carrier and the development of the low-cost segment. This model assumes the specialisation of both airports, cooperation between them, an appropriately attractive location of the secondary airport (serving low-cost airlines) as well as the flexibility of the system (enabling the adaptation of its elements to changing market conditions). The layout of the Warsaw duoport consisting of Warsaw Chopin Airport and Warsaw Modlin Airport must be defined as far from optimal. This is mainly due to the lack of long-term support of the Polish state for this model and the resulting lack of cooperation between the two airports. However, there are objective reasons why the Warsaw duoport may become effective. Both airports have the ability to increase their capacity. Their location in relation to the serviced metropolitan area is optimal. Therefore, this model may be an attractive and worth detailed analysis alternative to the project to the construction of a new central airport within the framework of the CPK project (Centralny Port Komunikacyjny – Solidarity Transport Hub).
PL
Ekspansja linii niskokosztowych w ostatnich kilku dekadach znacząco wpłynęła na wymogi i kierunki rozwoju infrastruktury lotniczej, otwierając szanse rozwoju dla wielu lotnisk regionalnych i byłych lotnisk wojskowych. W drugiej fazie rozwoju linie niskokosztowe zwiększyły swoją obecność w głównych lotniskach. Model działania tanich linii ewoluuje, podobnie jak modele linii tradycyjnych i czarterowych. Za tymi zmianami podąża rozwój i zmiany w infrastrukturze lotniskowej. Modelowa infrastruktura przystosowana do obsługi linii niskokosztowych jest nakierowana na zmniejszenie kosztu i obsługi linii lotniczych oraz przyspieszenie czasu obsługi samolotów – jest zatem mniejsza i prostsza, pozbawiona niektórych elementów, np. rękawów w terminalach. Podobnie czas i komfort dojazdu do centrum aglomeracji nie jest tak istotny, jak w przypadku lotnisk obsługujących tradycyjne linie. Spełnienie wymogów tanich linii wpływa na zmiany w kształtowaniu systemów lotniskowych obsługujących metropolie. Na świecie realizowane są różne modele rozwoju rynku lotniczego – zależy to od wielkości i specyfiki rynku, a przede wszystkich od uwarunkowań społecznych i środowiskowych związanych z nowymi inwestycjami lotniczymi. W kilku miejscach na świecie, w odpowiedzi na rozwój segmentu low cost, ukształtowały się systemy typu duoport, w których jedno z lotnisk skoncentrowane jest na obsłudze ruchu tradycyjnego, a drugie na obsłudze linii niskokosztowych. Jednocześnie kilka takich projektów jest realizowanych. Na podstawie tych doświadczeń można skonstruować optymalny model duoportu, który umożliwiałby rozwój rynku lotniczego, w tym zarówno rozwój hubu miejscowego przewoźnika flagowego, jak i rozwój segmentu niskokosztowego. Model ten zakłada specjalizację obu lotnisk, współpracę między nimi, odpowiednio atrakcyjne położenie lotniska drugorzędnego (obsługującego linie niskokosztowe), a także elastyczność systemu umożliwiającą adaptację poszczególnych jego elementów do zmieniających się warunków rynkowych. Układ warszawskiego duoportu składającego się z Lotniska Chopina i Lotniska Modlin trzeba określić jako daleki od optymalnego. Zdecydował o tym przede wszystkim brak długofalowego wsparcia polskiego państwa dla tego modelu i będący tego rezultatem brak współpracy między dwoma lotniskami. Jednak istnieją obiektywne przesłanki, dzięki którym warszawski duoport może stać się efektywny – oba lotniska mają możliwość zwiększenia przepustowości i ich położenie wobec obsługiwanej aglomeracji jest optymalne. Model ten może być więc atrakcyjną i wartą szczegółowych analiz alternatywą wobec projektu budowy nowego centralnego lotniska w ramach realizowanego obecnie projektu CPK.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.