Planowanie przestrzenne obszarów morskich jest stosunkowo młodym procesem mającym swoje korzenie w zarządzaniu działalnością człowieka na obszarach cennych ekologicznie. W regionie Morza Bałtyckiego proces ten jest postrzegany jako narzędzie wspierające podejmowanie decyzji, ukazujące preferencje społeczne dotyczące obszarów morskich, minimalizujących konflikty z nich wynikające, przestrzennie i czasowo alokujące działalność człowieka, tak aby osiągać cele ekologiczne, gospodarcze i społeczne ustalone w ramach procesu politycznego. Niezależnie od definicji, jako podstawę prawidłowego procesu określa się dostęp do dobrej jakości informacji oraz rzetelną analizę uwarunkowań środowiskowych, gospodarczych i prawnych obszaru morskiego jak i przyległych obszarów lądowych. Doświadczenia zdobyte w Polsce w ramach opracowywania pilotażowych projektów planów morskich i Studium Uwarunkowań Zagospodarowania Przestrzennego Polskich Obszarów Morskich pozwalają na wyciągnięcie pewnych wniosków dotyczących potrzeby badań. Artykuł opisuje luki informacyjne hamujące morskie planowanie przestrzenne i oraz dynamikę ich zmian w ostatnich latach.
EN
Marine Spatial Planning is a fairly young process having its roots in managing human activities in vulnerable marine areas. In the Baltic Sea Region this process is taking a slightly different direction. It is seen as a decision support tool, showing social preferences towards the use of sea areas, minimizing resulting conflicts, and allocating human activities in space and time, so that the ecological, economic and social aims set out by the political process are met. Independently of the definition, one of the crucial bases for a proper process is access to good quality data and profound analyses of the environmental, economic and legal conditions of marine areas and adjacent coastal communes. Experience gained in Poland during the development of pilot marine plans and the stock-taking report has helped to define research needs. The article describes the information gaps still hampering maritime spatial planning and their rate of change within recent years.
In 2010, two executive agencies were appointed subordinate to the Minister of Science and Higher Education, i.e. the National Science Centre (NCN) and the National Research and Development Centre (NCBiR). It came as a consequence of the changes in the system for research financing, directed towards, e.g. providing a clear division of tasks and competences of individual entities. The management and financing of basic research, conducted in Polish research units, thus became the responsibility of the NCN, while applied research – whose results can be directly used in the economy – was delegated to the NCBiR. NIK examined whether basic research was properly financed and whether the expected results had been met. The audit was conducted at the Ministry of Science and Higher Education, at five public universities, at five research institutes of the Polish Academy of Sciences (PAN), and at five research institutes.
PL
W latach 2011–2018 Narodowe Centrum Nauki (NCN, Centrum) przeznaczyło prawie 7,5 mld zł na finansowanie badań podstawowych, które stanowią fundament rozwoju nauki. Jego trwałość jest bezpośrednio uzależniona od rzetelnego określenia pożądanych kierunków rozwoju, trafnego zdefiniowania priorytetowych dyscyplin oraz efektywnego wykorzystania przez beneficjentów grantów otrzymanych na projekty badawcze. Ustalenia Najwyższej Izby Kontroli wskazują, że ich realizacja nie zawsze przebiegała właściwie, co nie zostało stwierdzone w trakcie oceny dokonywanej przez NCN. Nie wypracowano również metodologii oceny wpływu badań podstawowych na rozwój polskiej nauki, a to utrudnia określenie ich oddziaływania na naukę światową.
It is necessary to create new knowledge for the development of the economy. The source of new knowledge are research: basic, applied and industrial, which complement each other to form one whole. Each of these research has other sources of financing and other purposes. Due to the large influx of foreign technology to Poland industrial research is not growing as we would expect. To balance this deficiency the Research Institutes may provide services on the world market. It would be advisable to seek the provision of services on the global research market so that it could became a Polish smart specialization. This specialization would include the sale of intellect, which should never run out of customers.
PL
Dla rozwoju gospodarki niezbędne jest tworzenie nowej wiedzy. Źródłem nowej wiedzy są badania: podstawowe, stosowane i przemysłowe, które wzajemnie się uzupełniają tworząc jedną całość. Każde z tych badań ma inne źródła finansowania oraz inne cele. W związku ze znacznym napływem do Polski zagranicznych technologii badania przemysłowe nie rozwijają się tak jak można by oczekiwać. Dla zrównoważenia tego niedoboru może być świadczenie przez instytuty badawcze, usług na rynku światowym. Byłoby celowym podjęcie starań świadczenia usług na światowym rynku badań tak by stało się to polską inteligentną specjalizacją. Specjalizacja ta obejmowałaby sprzedaż intelektu, na który nigdy nie powinno zabraknąć klientów.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.