The article aims at exploring the literature on town centre delimitation methods over the last sixty years. Specifically, the first section explores the content of the term town centre, while the second one proposes an organisation of town centre delimitation research in three main periods. The third section comprises the main corpus of the article, as several town centre delimitation methodologies of the last sixty years are presented and discussed. For their presentation, a three tiered analysis is introduced. In the first stage the decisions of researchers regarding centrality estimators are discussed, in the second stage the study focuses on the choices of the spatial units, in which the chosen variables will be studied, and in the third stage the study discusses the methods that are used to characterise each of the studied spatial units as central versus non-central. Based on the analysis, the article concludes that town centre delimitation is an issue which transcends various scientific disciplines and that each of these disciplines comprehends the centre of a town in a unique way. Thus, future methods of town centre delimitation should take into account the choices made in each of the three stages presented above, and should also link the above choices to the objectives and the theoretical context of the study.
In the translated lecture the author tries and answers the question on what ground are we entitled to ascribe "centrality" to Central Europe. He points out that, in contemporary usage, the term "Europe" stands for three different, not overlapping phenomena: geographical, political, and cultural.
The paper presents a method for determining the position of actors in organizational networks using network analysis methods that are called as a method of SNA (Social Network Analysis). The growing popularity of this approach does not only result from the need to use effective tools for the study of new forms of organization, but also with the wider availability of computer programs to help make tedious calculations. The first part of the article presents the main points of network analysis and the concept and measure of centrality. The second part discusses the problem of using network analysis to examine the position of actors in the selected organizational network.
PL
W artykule zaprezentowano sposób określania pozycji podmiotów w sieciach organizacyjnych, z wykorzystaniem metod analizy sieciowej, które w skrócie nazywane są jako metody SNA (Social Network Analysis). Rosnąca popularność tego podejścia wynika obecnie nie tylko z potrzeby wykorzystania efektywnych narzędzi badania nowych form organizacyjnych, lecz także z coraz szerszej dostępności programów komputerowych, ułatwiających dokonywanie żmudnych obliczeń. W pierwszej części artykułu przedstawiono główne założenia analizy sieciowej oraz pojęcie i miary centralności. Druga część przedstawia przykład wykorzystania analizy sieciowej do badania pozycji podmiotów w sieci organizacyjnej (centralności) na przykładzie wybranej sieci.
There are various approaches to ontology metamodelling, and the notion of biologically inspired modular knowledge representation systems can provide insight in the workings of such phenomena as emergent properties of network structures. What is more relevant from knowledge engineering standpoint, such approach could provide innovation and enhancement of the level of expression as well as overall functionality of modular ontologies. To do so, one needs to find biological structures that would be the basis for modularity on different levels of hierarchy within the artificial system. Network analysis tools as well as systems biology and biocomputing provide a framework for research in this field.
Artykuł stanowi próbę konfrontacji koncepcji centralności i peryferyjności z zagadnieniami rynku pracy. Jeżeli bowiem rynek pracy jest składowa przestrzeni spoleczno-gospodarczej charakteryzującej sie zmiennością w czasie i w przestrzeni, to zmiany te dotyczą także rynku pracy, od poziomu lokalnego, przez regionalny, do krajowego. Celem artykułu jest wykazanie centralności i peryferyjności regionalnego rynku pracy rozpatrywanego na przykładzie konurbacji katowickiej oraz wybranych miejskich rynków pracy a także zmienności tego dualizmu w kolejnych etapach przemian owych rynków pracy. Można wskazać, ze o ile od drugiej polowy XVIII w. do okresu międzywojennego występował dośrodkowy model rynku pracy, o tyle w latach 50. i 60. XX w. na poziomie regionalnym zaznaczyły sie tendencje odśrodkowe, związane z realizacja planu regionalnego województwa (1951–1953), a w nim idei deglomeracji. Spowodowało to zróżnicowanie rozwoju rynku pracy poszczególnych miast konurbacji katowickiej, prowadząc do większej złożoności układu centrum–peryferie. Na styku obszarów centrum i peryferii pojawił sie obszar subcentrum charakteryzujący sie dynamicznym rozwojem. Dekada lat 70. charakteryzowała się wzmacnianiem rynku pracy, zwłaszcza we wschodniej części konurbacji katowickiej. Nastąpił zatem rozwój subcentrum, które składa sie z dwóch części: zachodnia tworzą górnicze miasta na zachód i południe od Gliwic, zaś na wschodzie powstał duży ośrodek pracy w Dąbrowie Górniczej oraz rozwinęło sie górnictwo węglowe w Bieruniu i Lędzinach. Transformacja gospodarcza osłabiła rozwój ośrodków północnego obrzeza konurbacji. Zarówno model regionalnego, jak i miejskich rynków pracy wskazują na zmienność układu centrum–peryferie w zakresie funkcjonowania rynku pracy.
EN
This paper is an attempt to compare the concepts of centrality and peripherity with labour market problems. If a labour market is a constituent of social-economic sphere showing spatial and temporal changes, these changes include also labour market from local level, through regional one, to national level. The aim of the paper is to show centrality and peripherity of regional labour market with special reference to Katowice conurbation and selected urban labour markets in this conurbation, and also to reveal changeability of this dualism in the succeeding stages of transformations of these labour markets. The most important feature of the regional labour market model in the area of Katowice conurbation is fact that since the 1750s to the 1930s a centripetal model of labour market occurred, whereas in the 1950s and 1960s decentralizing trends occurred connected with realization of regional plan of the Silesian Province (1951–1953) including deglomeration ideas. This caused differentiation of job market development in individual towns of Katowice conurbation leading to greater complexity of centre-peripheries system. At the contact zone of the centre and peripheries a new area of subcentre originated showing dynamic development. The decade of the 1970s intensified the labour market, especially in the eastern part of the conurbation. Further development of the subcentre took place and this area divided into two parts: the western part which is composed of coal-mine centres located west and south of Gliwice, and the eastern part including a large labour market in Dabrowa Górnicza and coal-mine centres in Bierun and Ledziny. Economic transformation of the Katowice conurbation diminished development of centres of the northern fringe of the conurbation. Both models of regional and urban labour markets indicate changeability of centre-peripheries system of labour market functioning.85-95
Functional urban areas have long been a subject of consideration for integrated strategic and spatial planning. At the same time, the regional scale of functionally closed territorial units becomes part of the imagination of compact forms and centrality of space. The article explores the meanings of compactness and centrality in urban environment and the metropolitan area as a whole. Using data on labour mobility and functional territory use, the specifics of settlement structures of different scales are demonstrated in the example of the Brno metropolitan area. The results show the spatial variability of the relationship between urbanistically approached static compactness and functionally viewed population dynamics (mobility). While the accessibility of central (urban) functions is related to shorter walking or cycling routes for personal mobility mainly in the historically established city centre, (however not in all other secondary urban centres), short routes are being replaced by public transport, largely by train transport, as the scale shifts to the metropolitan level. However, it turns out that the deconcentration of the population into the wider metropolitan area does not imply a relative increase in the share of train travel, as even in population-gaining municipalities connected directly to rail infrastructure, the importance of the car as a means of regular commuting has been increasing. The findings can serve both to set the basis for mobility planning and to rethink the planning concepts of the short-distance city and the fifteen-minute city.
CS
Funkční městské regiony jsou dlouhodobě předmětem úvah o integrovaném strategickém a územním plánování. Regionální měřítko funkčně uzavřených územních celků se zároveň stává součástí imaginací o kompaktních formách a centralitě prostoru. Článek se zabývá významy kompaktnosti a centrality v prostorech města a metropolitní oblasti jako celku. Na příkladu brněnské metropolitní oblasti jsou s využitím dat o pracovní mobilitě a funkčním využití území demonstrována specifika sídelních struktur odlišných měřítek. Výsledky poukazují na prostorovou variabilitu vztahu urbanisticky chápané statické kompaktnosti a funkčně nahlížené populační dynamiky (mobility). Zatímco dosažitelnost centrálních (městských) funkcí souvisí s kratšími pěšími nebo cyklistickými cestami v rámci osobní mobility především v historicky rostlém jádrovém městě, avšak nikoliv ve všech ostatních sekundárních městských jádrech, s posunem měřítka na metropolitní úroveň jsou krátké cesty nahrazovány veřejnou dopravou, z velké části vlakovou. Ukazuje se však, že dekoncentrace obyvatel do širší metropolitní oblasti neznamená relativní navyšování podílu vlakové dopravy, jelikož i v populačně ziskových obcích napojených přímo na železniční infrastrukturu vzrůstá význam automobilu jakožto prostředku pravidelné dojížďky. Zjištění mohou sloužit k nastavení východisek plánování mobility, ale rovněž rekonceptualizaci plánovacích konceptů města krátkých vzdáleností a patnáctiminutového města.
Zastosowanie struktury modularnej w ramach różnych rozwiązań: tak inżynieryjnych, jak i teoretycznych niesie ze sobą pewne ograniczenia. Problemy te są bardzo widoczne w obrębie dyskursu na temat projektowania modularnych ontologii oraz wdrażania technologii Semantic Web. Pomimo szerokiego zakresu problemów związanych z aplikacją modularności w inżynierii wiedzy, istnieje wciąż niewyczerpane źródło innowacji oraz nowoczesnych inspiracji dla przezwyciężania problemów z metamodelowaniem, projektowaniem oraz hybrydyzacją systemów reprezentacji wiedzy. Inspirowanie się naturalnymi przejawami struktur modularnych może stanowić źródło wielu innowacji oraz podłoże do opracowania nowych podejść tak w dziedzinie inżynierii wiedzy, jak kognitywistyki. Z uwagi na nawiązanie do obliczeniowego charakteru struktur modularnych obecnych w rozmaitych dziedzinach o charakterze interdyscyplinarnym, można dotrzeć do konkluzji, że pewne obserwowalne prawidłowości związane z organizacją sieci (np. stopniami i rodzajami centralności) są w istocie transdziedzinowe (tzn. wykraczają poza dziedzinę, w której zostały pierwotnie zastosowane, mając potencjał do wykorzystania w innej dziedzinie badającej struktury relacyjne różnego rodzaju) bądź przynajmniej mają charakter projekcyjny w odniesieniu do metamodelowania ontologii.
EN
The application of modular structure in the context of various solutions, both engineering and theoretical, possesses certain limitations. The problems that arise are very salient amidst the discourse concerning the design of modular ontologies and implementation of Semantic Web technologies. Despite a wide array of obstacles related to aptly used modularity in knowledge engineering, there is still a never-ending source of inspiration for the solutions concerning metamodeling, designing and hybridizing knowledge representation systems. Being inspired by natural occurrences of modular structures can be a potent source of innovation and a foundation for developing new approaches both in the domain of knowledge engineering and cognitive science. Due to reference to the computational character of the modular structures present in various domains that are deemed interdisciplinary, one can arrive at the conclusion that certain observed regularities connected with network organisation (i.e., centrality types and measures) are in fact trans-domain (they go beyond their respective domain and have application in a different domain that concerns itself with studying relational structures of various forms) or they possess at least the projectional character in regard to ontology metamodeling.
Der vorliegende Beitrag stellt eine kognitive Analyse ausgewählter Auffassungen von ‚Glück‘ im Hinblick auf die in ihnen enthaltenen möglichen Konzeptualisierungen dar, mit dem Ziel, eine Domänenmatrix für das Bedeutungsspektrum um den Ausdruck ‚Glück‘ zu bestimmen. Die Analyse erfasst ausgewählte wissenschaftliche Definitionen und alltägliche Vorstellungen. Infolge der Analyse werden die Konzeptualisierungen untersucht, ihr Allgemeinheitsgrad verglichen, die Domänen ausgesondert und ihre Zentriertheit bestimmt.
EN
The paper presents a cognitive analysis of selected understandings of luck with the focus on possible conceptualizations contained in these understandings. The aim is to establish a matrix of domains for the meaning spectrum of the lexical item ,luck’. The analysis encompasses selected scientific definitions and every-day ideas gathered from a group of people surveyed on the topic. In the course of the analysis the conceptualizations were examined, compared with respect to the level of their generality, whereupon the domains were established and assessed concerning their centrality.
PL
Niniejszy tekst przedstawia kognitywną analizę wybranych ujęć szczęścia pod kątem zawartych w nich możliwych konceptualizacji w celu ustalenia matrycy domen dla spektrum znaczeniowego wyrażenia ,szczęście’. Analiza obejmuje wybrane definicje naukowe i wyobrażenia codzienne zebrane od grupy testowanych osób. Polega ona na zbadaniu konceptualizacji, porównaniu stopnia ich ogólności, wydzieleniu domen i stwierdzeniu ich centrowości.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.