Elizabeth Edwards, brytyjska badaczka relacji między fotografią, historią i antropologią, posłużyła się terminem „nie-kolekcje” (non-collections) na określenie licznych fotografii o nieustalonym statusie, które możemy odnaleźć we współczesnych muzeach. Nie są to przedmioty kolekcjonerskie, jak np. fotografia artystyczna czy unikatowe egzemplarze pierwszych technik fotograficznych. Chodzi raczej o różnorodne obiekty – odbitki, slajdy, reprodukcje fotomechaniczne, pocztówki – przedmioty produkowane niegdyś masowo, kopie istniejące w wielu instytucjach na całym świecie, pozbawione wyjątkowości i unikalności. Przedstawiają one dzieła z muzealnej kolekcji, zabytki sztuki lokalnej albo wizerunki powszechnie znanych dzieł sztuki światowej. Istnieją w hierarchicznej relacji z innymi klasami muzealnych przedmiotów, ale często usuwane są na margines praktyki kuratorskiej i przechowywane jako „archiwa”, czyli poza systemem muzealnej kolekcji. Czasem znajdują się w muzealnych działach archiwalnych, niekiedy w bibliotekach, rzadziej odnajdziemy je w działach fotografii. W związku z prowadzonymi w ostatniej dekadzie badaniami nad archiwami fotograficznymi (prace wymienionej Elizabeth Edwards, ale także Constanzy Caraffy i współpracujących z nią zespołów), zbiory takie przeżywają swoisty renesans. Artykuł wpisuje się w te badania i dotyczy kolekcji reprodukcji, które powstały na przełomie XIX i XX w. w niemieckich wówczas muzeach w Toruniu, Poznaniu i Szczecinie, a następnie znalazły się i są przechowywane do dziś w polskich instytucjach.
EN
Elizabeth Edwards, a British researcher into the relations among photography, history, and anthropology, used the term of non-collections to define numerous photographs of unidentified status which can be found in contemporary museums. They are not collector’s items, such as e.g., artistic photography or unique specimens of the first photography techniques. What she rather means are various items: prints, slides, photo-mechanic reproductions, postcards, namely objects once produced on a mass scale, with copies present in many institutions worldwide, thus being neither unique nor extraordinary. They present works from a museum collection, historic pieces of local art, or universally known works of world art. They exist in a hierarchical relation with other classes of museum objects, yet they are often pushed to the margin of curator’s practice and kept as ‘archives’, namely outside the system of the museum collection. They can sometimes be found in museum archival sections, in other instances in libraries, yet it is on more rare occasions that we come across them in photo departments. However, owing to the research into archival photographs conducted in the last decade (the studies of afore-mentioned Elizabeth Edwards and also Constanza Caraffa as well as the teams cooperating with the latter), such collections are experiencing a certain revival. Forming part of this research, the paper focuses on the collections of reproductions produced at the turn of the 20th century in museums in Toruń, Poznań, and Szczecin, which were German at the time; the reproductions later found their way to and continue being kept in Polish institutions.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.