Prezentowany artykuł poświęcony będzie roli emocji w pracy mediatora w sporach. Sytuacje konfliktowe często wyzwalają intensywne emocje, które są dla mediatora poważnym wyzwaniem. Główne problemy, jakie wówczas przed nim stają, to: kiedy pozwolić na swobodną ekspresję emocji, nawet negatywnych, a kiedy próbować je łagodzić; na ile mediator może pozwolić sobie na ekspresję własnych emocji, a kiedy starać się je ukrywać. Kolejnym problemem jest ocena stopnia intensywności ujawnianych emocji w kontekście kultury organizacyjnej właściwej danemu przedsiębiorstwu. Powyższe zagadnienia ujęte zostaną z perspektywy transformacyjnego modelu mediacji Busha i Folgera. Socjologiczną podstawę do analizy stanowić będzie teoria dramaturgiczna Ervinga Goffmana oraz podejście Arlie Russell Hochschild.
EN
The presented paper is focused on the role of emotions in mediator’s work in collective dispute resolution between trade unions and employers. Conflict situations often generate very intensive emotions which are a difficult challenge for a mediator. The main problems he has to face are as follows: when to allow free and uncontrolled emotion expressions, including negative emotions, and when mediator should try to mitigate these expressions? Can a mediator afford to express his own emotions and when he should try to hide them? Evaluation of the level of intensity of emotions exposure in the context of organizational culture is another problem to be presented in this paper. The abovementioned problems will be elaborated in the perspective of Bush’s and Folger’s Model of Transformative Mediation. The sociological base for this analysis will be Erving Goffman dramaturgical theory and Arlie Russell Hoshschild’s approach.
As a result of the amendment to the Act on Trade Unions, which entered into force on January 1, 2019, self-employed persons meeting the criteria indicated in Art. 11 of Trade Union Act were granted the right to associate in trade unions and, consequently, other rights in the field of collective labor law. This is a new legal situation, because under the previous legal status, these persons were deprived of rights in the field of collective labor law. The aim of this article is therefore to analyze the scope of protection of the rights and interests of self-employed workers on three levels: 1) the right to associate in trade unions, 2) their coverage by collective agreements, 3) collective disputes. An attempt will also be made to assess to what extent the model of collective protection of their interests offered to these people is adequate to their needs and the specificity of their work. 1 Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 854), dalej: u.z.z.
PL
W wyniku nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r., osoby świadczące pracę na własny rachunek spełniające kryteria wskazane w art. 11 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych zostały wyposażone w szersze prawo koalicji oraz – w ślad za tym – w inne prawa w zakresie zbiorowego prawa pracy. Jest to nowa sytuacja prawna, gdyż w uprzednim stanie prawnym osoby te były pozbawione uprawnień w zakresie zbiorowego prawa pracy. Celem niniejszego artykułu jest analiza zakresu ochrony praw i interesów osób świadczących pracę na własny rachunek na trzech płaszczyznach: 1) prawa zrzeszania się w związkach zawodowych, 2) obejmowania tych osób układami zbiorowymi pracy, 3) sporów zbiorowych. Podjęta zostanie również próba oceny, na ile zaoferowany tym osobom model zbiorowej ochrony ich interesów jest adekwatny do ich potrzeb i specyfiki świadczenia przez nie pracy. 1 Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 854), dalej: u.z.z.
In the article there is presented the position of Law and Justice government and of the opposition parties against teachers’ community protest including teacher trade unions and regarding imple- menting of changes in education system in Poland in 2019. Than main demand was the increase of basic teachers’ remuneration. Apart from that, teachers expected more financial support for education from the country budget, changes in teachers’ professional assessment criteria and in promotion system as well as the resignation of National Education Ministry Ms Anna Zalewska. The protesting teachers were represented by three trade unions. That were Polish Teachers’ Union (ZNP), Independent Self-Governing Labour Union ‘Solidarność’ – Country Section of Education and Upbringing (KSOiW NSZZ Solidarność) and Free Trade Union ‘Solidarność-Oświata’ (WZZ Solidarność-Oświata) a memeber organisation of Trade Unions’ Forum. The president of ZNP is Sławomir Broniarz, Ryszard Proksa is the chairman of KSOiW NSZZ Solidarność and WZZ ‘Solidarność-Oświata’ is represented by Sławomir Wittkowicz. The aim of this article is to present the decisions of Mateusz Morawicki’s government and the position of parliamentary opposition against the protest action in education system public institutions in 2019. There are presented the reasons, the course and the consequences of teachers’ strike for children and parents as well as for the educational employees not being teachers. In the article the following research methods have been used: decisional, institutionary-legal, comparison, statistical, content analysis. It was an attempt to answer research questions re- garding reasons and consequences of teacher trade unions’ protests in the case of changes in educational system in Poland in 2017 and governmental decisions as well as parliamentary opposition stance against the demands of teachers’ trade unions.
PL
W artykule przedstawiono stanowisko rządu Prawa i Sprawiedliwości oraz partii opozycyjnych wobec protestu środowiska nauczycielskiego w tym nauczycielskich związków zawodowych dotyczącego wprowadzonych zmian w systemie oświaty w Polsce w 2019 roku. Głównym postulatem protestujących była podwyżka wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli. Ponadto środowisko nauczycielskie domagało się większych nakładów finansowych na oświatę z budżetu państwa, zmian w ocenie pracy i awansie nauczycieli oraz dymisji minister edukacji narodowej Anny Zalewskiej. Protestujących nauczycieli reprezentowały trzy związki zawodowe. Był to Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP), Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” (KSOiW NSZZ Solidarność) oraz Wolny Związek Zawodowy „Solidarność-Oświata” (WZZ Solidarność-Oświata) będący organizacją członkowską Forum Związków Zawodowych. Funkcję prezesa ZNP pełni Sławomir Broniarz. Z kolei stanowisko przewodniczącego KSOiW NSZZ Solidarność zajmuje Ryszard Proksa, a WZZ Solidarność-Oświata – Sławomir Wittkowicz. Celem artykułu jest ukazanie decyzji rządu Mateusza Morawieckiego i stanowiska opozycji parlamentarnej wobec akcji strajkowej w publicznych placówkach systemu oświaty w 2019 roku. Zaprezentowano przyczyny, przebieg i konsekwencje strajku nauczycieli – zarówno dla uczniów, jak też rodziców i pracowników oświaty niebędących nauczycielami. W artykule wykorzystano następujące metody badawcze: decyzyjną, instytucjonalno-prawną, porównawczą, statystyczną oraz analizy treści. Starano się do odpowiedzieć na pytania badawcze dotyczące przyczyn i skutków protestu nauczycielskich związków zawodowych w sprawie zmian w systemie oświaty w Polsce po 2017 roku oraz decyzji rządu i stano- wiska opozycji parlamentarnej wobec żądań nauczycielskich związków zawodowych.
Artykuł porusza problem dochodzenia praw oraz interesów ogółu pracowników, którzy reprezentowani są przez organizacje związków zawodowych w sporach z pracodawcą. Celem artykułu jest przedstawienie w sposób szczegółowy problematyki zbiorowych sporów pracowniczych. Założony cel został zrealizowany poprzez dokładne przedstawienie etapów dochodzenia praw i interesów w sporach zbiorowych o charakterze pracowniczym. W pracy została zastosowana metoda dogmatyczno-prawna. Dokonano analizy, a następnie interpretacji przepisów odnoszących się do sporów zbiorowych z zakresu prawa pracy. Podstawą było badanie norm prawnych ustanowionych przez ustawodawcę. Dokonano również opisu oraz systematyzacji obowiązujących przepisów. Tematyka rozwiązywania zbiorowych sporów pracowniczych została przedstawiona w teorii z dokładnym omówieniem poszczególnych etapów. Praca ta została podzielona na cztery części. Pierwszą z nich jest przedstawienie podstawowych pojęć z zakresu pracowniczych sporów zbiorowych. Natomiast w kolejnych częściach przedstawiono problematykę poszczególnych etapów dochodzenia roszczeń ze stosunku pracy, tj. rokowania, mediacja, arbitraż. Omówione zostały również zasady przystępowania do konkretnych etapów rozwiązywania wyżej wymienionych sporów. Przedstawiona problematyka w znacznym stopniu przybliża czytelnikom, a przede wszystkim podmiotom uczestniczącym w konfliktach zbiorowych z zakresu prawa pracy drogę dochodzenia własnych praw i interesów.
EN
Article raises the problem of claiming the rights and interests of all employees who are represented by trade union organizations in disputes with the employer. The purpose of the above-mentioned article is to present in detail the problem of collective labor disputes. The assumed goal was implemented by accurately presenting the stages of claiming rights and interests in collective disputes of an employment nature. The dogmatic and legal method was used in the work. The analysis and subsequent interpretation of provisions relating to labor disputes in the field of labor law were made. The basis was the examination of legal norms established by the legislator. A description and systematisation of applicable provisions was also made. The subject of solving collective labor disputes was presented in the theory with a detailed discussion of individual stages. This work has been divided into four parts. The first of these is the presentation of basic concepts in the field of collective labor disputes. In the following parts, the issues of individual stages of pursuing claims from the employment relationship, i.e. prognosis, mediation, arbitration are presented. The principles of accessing specific stages of solving the aforementioned disputes are also discussed. The presented issues largely bring readers and, above all, entities involved in collective conflicts in the field of labor law a way to assert their own rights and interests.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.