Although social concerns are strongly present in the laws of the European Union and the United States, antitrust, or competition, law whose predominant objective is securing the correct working of the competition mechanism, constitutes a vital element of both legal systems. Social concerns remain outside the scope of antitrust (competition) law, which may lead to a very complicated situation between that law and social regulations. There are fields in which those sets of rules are complementary, yet it must be underlined that in some areas the objectives of labour law are different from, and even contrary to, the aims of antitrust (competition) law. The area most sensitive to potential conflicts are the regulations of labour law which are connected with collective bargaining. According to the EU and US law, antitrust (competition) law should not undermine the social objectives recognised by the laws of those states. There is, however, space in those laws in which collective labour agreements may be subject to antitrust (competition) law scrutiny.
PL
Względy społeczne są silnie chronione w prawie Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych. Ważnym elementem wskazanych systemów prawnych jest również prawo antymonopolowe, którego cel, najogólniej rzecz ujmując, stanowi zapewnienie właściwego funkcjonowania rynku. Kwestie socjalne nie mieszczą się w optyce prawa antymonopolowego. Może to prowadzić do powstania bardzo skomplikowanej sytuacji między prawem antymonopolowym a unormowaniami służącymi ochronie względów socjalnych. Istnieją obszary, na których te dwa zespoły norm są komplementarne, ale zauważyć należy również, że na pewnych płaszczyznach cele prawa pracy są odmienne, a nawet przeciwstawne wobec zadań stawianych przed prawem antymonopolowym. Sferę, w której powstanie konfliktów jest najbardziej prawdopodobne stanowią układy zbiorowe pracy. Zgodnie z unijnym i amerykańskim orzecznictwem prawo antymonopolowe nie może być wykorzystywane do uniemożliwienia osiągnięcia celów socjalnych chronionych przez prawo. Istnieją jednak przypadki, w których stosownie prawa antymonopolowego do układów zbiorowych pracy jest możliwe.
The most dramatic moment of the ‘Solidarity’s Revolution’ which led to the collapse of the communist system, not only in Poland but also in the whole Central and Eastern Europe, was the enactment of the martial law by the military junta on 13 December 1981. The martial law imposed a special regime on the Polish nation. Its provisions covered all areas of activity, including labour relations. As a consequence, many labour law acts were replaced with new regulations. Those acts deprived Polish employees and their representatives of many of their rights, despite of protests in the country and the international support, including that given by the ILO. The 35-years’ anniversary of the martial law which took place several months ago was an inspiration to recall the labour law of that time and to attempt to summarise the evolution of the Polish labour relations since that period till 1989. The time which separates us from those events helps us to do it sine ira et studio.
PL
Najdramatyczniejszym momentem okresu „Rewolucji Solidarności”, która doprowadziła do upadku systemu realnego socjalizmu nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie Środkowo-Wschodniej, było ogłoszenie stanu wojennego w dniu 13 grudnia 1981 r. Prawo stanu wojennego regulowało między innymi stosunki pracy. Wprowadzone regulacje pozbawiały polskich pracowników i ich przedstawicieli wielu praw, mimo protestów w kraju oraz wsparcia instytucji międzynarodowych, w tym Międzynarodowej Organizacji Pracy. Upływ trzydziestu pięciu lat od wprowadzenia stanu wojennego inspiruje do przypomnienia zmian w prawie pracy, jakie zostały wówczas dokonane, oraz do podsumowania ewolucji stosunków pracy po okresie obowiązywania regulacji stanu wojennego do 1989 r. Czas dzielący nas od tych wydarzeń pozwala na przeprowadzenie analizy wpływu prawa stanu wojennego na współczesne prawo pracy, a zwłaszcza na zbiorowe stosunki pracy, sine ira et studio.
Artykuł obejmuje temporalne zagadnienia porozumień zbiorowych, których istotą jest tymczasowe obniżenie standardów zatrudnienia pracowników w związku z pogorszeniem się sytuacji #nansowej pracodawcy (art. 91, art. 231a, art. 24127 k.p.). W pierwszej kolejności omówiony jest moment początkowy obowiązywania tzw. porozumień antykryzysowych; rozważania przynoszą wniosek, że porozumienie o zawieszeniu stosowania układu zbiorowego pracy może wejść w życie najwcześniej z chwilą jego zarejestrowania, a pozostałe – z dniem oznaczonym przez strony. Dalej analizowany jest maksymalny możliwy czas obowiązywania porozumień. Ujawnia się problem: czy maksymalny czas obowiązywania porozumienia z art. 231a k.p. obwarowany jest terminem 3-letnim, czy też pozostawiony jest swobodnemu uznaniu stron. Względy aksjologiczne przemawiają za pierwszą z opcji. Ostatnim problemem jest kwestia, czy tzw. porozumienia antykryzysowe mogą ulegać wypowiedzeniu przez jedną ze stron; udzielona odpowiedź jest twierdząca.
EN
The article refers to the temporal issues of anti-crisis collective agreements in labour law, which are reducing the employment’s conditions as a consequence of employer’s serious economic situation. Firstly, the moment of the beginning is analyzed; it brings a conclusion, that the first potential moment, when an agreement to suspend the collective labour agreement can enter into force, is the day of its registration. As for the other agreements – it is the matter of parties’ decision. Secondly, there are some issues on the maximum possible duration of the anti-crisis collective agreements. The main problem is: is the maximum possible duration of the Art. No. 231a agreement a 3-old-year period, or is it the matter of parties’ independent decision. The axiological considerations make the first option more convincing. The last problem is the question, if the anti- -crisis collective agreements can be terminated. The answer is positive.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.