The author performs a review of the understanding of the concept of biography model in social science using the wide tradition of German and Anglo-Saxon sociology. He further shows the relationship between the model of a biography, the model of a person and the course of one’s life. There is a discussion on the functions fulfilled by biography models in the lives of living individuals. The author also points to the changes that occurred in the organisation of contemporary societies and their significance for human activity modifying possible biography models. The article may inspire to undertake research on biography models in the contemporary Polish society including the research on the difficulties in their realisation in the lives of particular individuals.
PL
Autor dokonuje przeglądu rozumienia terminu wzoru biografii w naukach społecznych, korzystając z szerokiej tradycji socjologii niemieckiej i anglosaskiej. Przedstawia relacje pomiędzy wzorem biografii a wzorem osobowym, przebiegiem życia. Omawia funkcje jakie pełnią wzory biografii w życiu aktualnie żyjących jednostek. Wskazuje także na zmiany, które zaszły w organizacji współczesnych społeczeństw i ich znaczenie dla ludzkiej aktywności modyfikujące możliwe wzory biografii. Artykuł może inspirować do badań nad wzorami biografii we współczesnym społeczeństwie polskim, w tym także nad trudnościami w ich urzeczywistnieniu w życiu konkretnych jednostek.
Problematyka poruszana w niniejszym artykule stanowi przyczynek do szerszych badań i studiów nad autokreacją. Analizy nad przeobrażeniami twórczymi w biegu życia, wiodą do krystalizacji indywidualnych procesów autokreacji. Wizja świata i wizja siebie ewoluuje w biegu życia, co ma fundamentalny związek z krystalizującą się postawą twórczą i zmiennym obrazem dzieł, które powstają niejako ciągle od nowa, w nowej perspektywie, zrodzonej z przeżyć, doświadczeń i doznań twórcy. Stąd też dzieło stanowi z jednej strony wyraz indywidualności swego twórcy, z drugiej transcenduje go ku światu, a z trzeciej niejako stwarza swojego kreatora. Złożoność refleksji podejmowanych w ramach autokreacji łączy w sobie perspekty- wę egzystencjalną i aksjologiczną, skłaniającą podmiot do wytyczania symbolicz- nych drogowskazów, ku czemu warto podążać z perspektywy autobiograficznej. Narracja autobiograficzna stanowi bowiem swoisty „klucz” do poznania i zrozumie- nia ludzkiej egzystencji. Zwrot w stronę badań biograficznych wiąże się z potrzebą (i możliwością) osadzenia potencjalnych badań nad autokreacją w działaniu twórczym w obrębie paradygmatu interpretatywnego. Tą drogą możliwym staje się dookreślenie indywidualnych profili kształtowania samego siebie w biegu życia w kontekście aktów twórczych. W szerszej perspektywie badawczej, profile te, mogą się stać drogowskazem i świadectwem działań innych ludzi w drodze do samokształtowania się, a ponadto czynią możliwym wyznaczenie podobieństw i różnic miedzy twórcami.
EN
The topic discussed in this article makes a reason for further research and study over the auto-creation. The analysis over a creative transformation in the course of life leads to a crystallisation of individual processes of auto- creation. The vision of the world and ourselves evolves in the course of life which has a crucial connection with a crystallising and creative attitude and a variable picture of works, which are constantly created from the start in a new perspective born from creator’s experience and feelings. Consequently, a piece of work composes, on the one hand, creator’s individuality, on the other hand it exceeds him or her into the world, and finally it makes a new creator. The complexity of reflexions taken up within auto-creation combines an existential and axiological perspective inducing a subject to make symbolic signposts to follow from an autobiographical perspective. An autobiographical narrative makes a crucial key to meet and understand human existence. The return to biographical research links to the necessity (and the possibility) to place a potential study on auto-creation in creative action within the interpretative paradigm. It makes it possible to define individual profiles of self-creation in the course of life in the context of original acts. In the broader research perspective, these profiles may become a signpost and confirmation of other people’s activities on their way to self-education. Moreover, they make it possible to establish similarities and differences between creators.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.