Przedsiębiorstwa rodzinne odgrywają znaczącą rolę we współczesnych procesach gospodarczych zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się. Są one podmiotami o znacznym potencjale gospodarczym i odgrywają ważną rolę społeczną. Jednak w swojej działalności napotykają różne bariery wewnętrzne i zewnętrzne. Głównym celem artykułu jest przedstawienie barier rozwoju rodzinnych firm działających na terenie województwa śląskiego. W artykule zaprezentowano analizę wyników badań empirycznych przeprowadzonych w formie badań jakościowych dotyczących identyfikacji barier rozwoju rodzinnych firm.
EN
Family businesses play a significant role in modern economic processes both in developed and developing countries. Family businesses are entities with substantial economic potential and an important social role to play. Irrespective of their core activity, they encounter a variety of both internal and external barriers. The prime goal of the article is to present the barriers to the development of family businesses operating in the Śląskie region. The article presents the analysis of the empirical study results concerning the identification of barriers to the development of family businesses. The article presents an analysis of the results of empirical research carried out in the form of qualitative research on the identification of barriers to family business development.
Tematyka istnienia i klasyfikacji barier rozwoju w małych i średnich przedsiębiorstwach stanowi przedmiot licznych badań. Rzadko jednak wskazuje się na skalę oddziaływania tych barier na poszczególne przedsiębiorstwa spośród niejednorodnej grupy, jaką jest sektor MŚP. Głównym celem badania była identyfikacja barier rozwoju przedsiębiorstw z uwzględnieniem kryterium wielkości podmiotów gospodarczych oraz ocena skali ich oddziaływania na badane przedsiębiorstwa w zależności od wielkości jednostek gospodarczych. Badanie pozwoliło na zidentyfikowanie najistotniejszych barier wpływających na funkcjonowanie przedsiębiorstw, takich jak niska rentowność, brak odpowiedniej integracji pionowej i poziomej, wahania cen surowców, wraz ze stwierdzeniem siły ich oddziaływania w zależności od wielkości badanych przedsiębiorstw.
EN
The research area of existence and classification of barriers to development in small and medium-sized enterprises is the subject of numerous studies. However, it is rarely indicated the scale of impact of these barriers on individual enterprises from the heterogeneous group that the SME sector is. The main objective of the study was to identify barriers to development for enterprises, taking into account the criterion of the size of business entities and to assess the scale of their impact on the enterprises depending on their size. The research allowed to identify the most important barriers affecting the functioning of enterprises, i.e. low profitability, lack of proper vertical and horizontal integration, fluctuations in raw material prices with the statement of the strength of their impact depending on the size of the enterprises.
The paper provides an account of the history of aviation industry in Poland in the communist era (1944-1989). The author analyses development barriers the sector coped with during the period in which the endeavours in the field ended both with success or in failure. The development barriers for the Polish aviation at the time had predominantly political provenance, and stemmed not only from the country's dependence on the USSR, but also from the national-level party bureaucracy. Aside from the literature on the subject, the article heavily relies on tdata from personal sources of information and recollected by the author. (original abstract)
At present, the main area for international tourism is Europe. However, in connection with the development of new technologies and an increasing investment in the tourism sector in other regions of the world, a systematic increase in the number of tourists, changes in their place of origin and their interests, actually cause a decline in the European share of the global tourism market, thus benefitting other continents. The percentage increase of tourism in the African region seems to be relatively small and insignificant (Africa’s share of world tourism in 2013 was amounted to only 5%), but with an increasing total number of tourists an increase of tourist interest of this region is estimated too. The main purpose of this article is to point out the barriers of tourism development in selected countries in the South African region and to present the concepts which may increase tourist interest to visit these countries. The article presents the results of an international survey. The questionnaire was conducted in three languages (Polish, English, and Spanish) among residents of 26 countries of the world.
Przedmiotem artykułu jest analiza procesu integracji europejskiej w sferze polityki społecznej oraz ocena znaczenia tej polityki w tworzeniu europejskiej przestrzeni społecznej. Wskaźniki spójności społeczno-ekonomicznej wskazują na duże zróżnicowanie krajów członkowskich pod względem poziomu ochrony socjalnej i pogłębienie ich dywergencji po 2008 roku. Z analizy wynika, że ostatni kryzys finansowo-gospodarczy i zadłużeniowy zasadniczo przyczynił się do obniżenia spójności społecznej i gospodarczej UE i jest to jeden z najważniejszych czynników utrudniających rozwój europejskiego modelu społecznego na obecnym etapie integracji. Kraje UE dzielą się na trzy grupy: 1) północno-zachodnie (9), 2) południowe z Irlandią (6), 3) Europy Środ-kowo-Wschodniej (11). Kraje grupy I (skandynawskie, Belgia i Holandia, a także Francja, Austria i Niemcy) utrzymały swoją przewagę w stosunku do średniej UE w podnoszeniu standardów ekonomicznych i społecznych (z wyjątkiem Wielkiej Brytanii). W grupie II (krajów południo-wych) wskaźniki dywergencji wzrosły przede wszystkim w Portugalii, Hiszpanii i Grecji, niemniej procesy dywergencyjne objęły również Włochy i Cypr. Najbardziej zróżnicowaną grupę stanowią kraje Europy Środkowo-Wschodniej, ale w pięciu z nich wskaźniki dywergencji obniżyły się i nastąpiła poprawa ich pozycji na tle krajów południowych. Wskazane zostały również inne czynniki opóźniające ujednolicanie polityki społecznej na niższych stadiach integracji: 1) duży wpływ neoliberalistów na koncepcje i plany integracji na różnych etapach jej rozwoju oraz koncentracja uwagi na korzyściach ekonomii skali, 2) zróżnicowanie modeli państwa dobrobytu w krajach członkowskich i poziomu finansowania potrzeb spe-łecznych, 3) brak strategii rozwoju polityki społecznej, 4) kryzys polityki państwa dobrobytu, 5) integracja walutowa i potrzeba spełnienia traktatowych kryteriów unii walutowej, wymagająca poprawy równowagi budżetowej i obniżenia długu publicznego.
EN
The subject of the paper is an analysis of the European integration process in the field of so-cial policy and an assessment of the significance of that policy in the European social dimension creation. The socio-economic cohesion indicators show a wide diversity among the Member States in terms of social protection level and their divergence has deepened since 2008. The analysis suggests that the recent financial-economic and debt crisis has substantially contributed to the decrease in economic and social cohesion of the EU which is one of the major factors hindering the development of the European social model at the current stage of integration. The EU countries can be divided into three groups: 1) the Northwest countries (9), 2) the Southern countries and Ireland (6), 3) Central and Eastern European countries (11). Countries from the 1st group (Scandi-navian countries, Belgium and the Netherlands, as well as France, Austria and Germany) have maintained their advantage in raising economic and social standards in comparison to the EU average (with the exception of the UK). In the 2nd group (the Southern countries) divergence indicators have increased, particularly in Portugal, Spain and Greece, however, divergent processes have also occurred in Italy and Cyprus. Central and Eastern European countries have been ex-tremely varied, but divergence indicators had been lowering in five of them and their position against the Southern countries has been improving. The subject of the paper is an analysis of the European integration process in the field of so-cial policy and an assessment of the significance of that policy in the European social dimension creation. The socio-economic cohesion indicators show a wide diversity among the Member States in terms of social protection level and their divergence has deepened since 2008. The analysis suggests that the recent financial-economic and debt crisis has substantially contributed to the decrease in economic and social cohesion of the EU which is one of the major factors hindering the development of the European social model at the current stage of integration. The EU countries can be divided into three groups: 1) the Northwest countries (9), 2) the Southern countries and Ireland (6), 3) Central and Eastern European countries (11). Countries from the 1st group (Scandinavian countries, Belgium and the Netherlands, as well as France, Austria and Germany) have maintained their advantage in raising economic and social standards in comparison to the EU average (with the exception of the UK). In the 2nd group (the Southern countries) divergence indicators have increased, particularly in Portugal, Spain and Greece, however, divergent processes have also occurred in Italy and Cyprus. Central and Eastern European countries have been extremely varied, but divergence indicators had been lowering in five of them and their position against the Southern countries has been improving.
Od kilkudziesięciu lat małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP) stanowią podstawę wielu gospodarek. W Polsce ich udział w PKD w roku 2013 wynosił ok. 67%. Analizując zmiany w dynamice wzrostu PKB w ostatnich latach można stwierdzić, że istnieje ścisła zależność między kondycją sektora MSP w latach 2002-2013 a stanem polskiej gospodarki. Lata 2002-2007 to czas rozwoju i ożywienia gospodarczego, które zostało wyhamowane kryzysem rozpoczynającym się w roku 2008, odczuwalnym w roku 2009. W roku 2010 rozpoczęło się już ożywienie gospodarcze i wynikająca z niego poprawa dla funkcjonowania przedsiębiorstw. Stan ten utrzymywał się również w roku 2011 i wiele podmiotów miało szanse powrotu do stanu sprzed kryzysu. Rok 2012 przyniósł kolejne załamanie i spowolnienie gospodarek, a co za tym idzie – pogorszenie warunków dla funkcjonowania sektora MSP. W roku 2013 dynamika PKB uległa niewielkim zmianom. Polskie przedsiębiorstwa borykają się w wieloma problemami. Należy wskazać tu m.in. bariery związane z innowacyjnością, transferem wiedzy i technologii. Są to bariery, które w dużej mierze wynikają z niedofinansowania przedsiębiorstw. Rzadko które przedsiębiorstwo (MSP) ma własne laboratoria i zespoły badawcze. Ich rozwój opiera się w dużej mierze na zakupach licencji – nie zawsze najnowszych i najlepszych. Obraz polskiego MSP dowodzi jak wiele jest jeszcze do zrobienia w kwestii zapewnienia właściwego funkcjonowania i rozwoju małych i średnich firm, aby mogły stanowić siłę napędową polskiej gospodarki.
EN
For a few dozens of years small and medium enterprises (SMEs) have been a basis for many economies. In Poland, their share in GDP in 2013 accounted for approx. 67%. When analysing the changes in the dynamic of GDP growth in the recent years, one my state that there is a close dependence between the condition of the SME sector in 2002–2013 and the state of Polish economy. The years 2002–2007 are the time of economic development and recovery which was slowed down by the crisis that began in 2008, noticeable in 2009. In 2010, there already began an economic revival and issuing from it improvement for enterprises functioning. That state continued also in 2011 and many entities had opportunities to return to the state before the crisis. The year 2012 brought a subsequent collapse and slowdown of economies and consequently deterioration of terms and conditions for functioning of the SME sector. In 2013, the GDP dynamics underwent minor alterations. Polish enterprises have been tackling many problems. It is proper to indicate here, inter alia, the barriers related to innovativeness, transfer of knowledge and technology. These are the barriers which result to a great deal from enterprise underfunding. Hardly any enterprise (SME) has got its own laboratories and research teams. Their development is based to a high degree on licence purchases – not always the latest and the best. The picture of Polish SME evidences how much there is yet to do in the question of ensuring the proper functioning and development of small and medium-sized firms to make them be a driving force of the Polish economy
Karpaty są jednym z wiodących regionów turystycznych Polski, gdzie turystyka na obszarach wiejskich ma długie tradycje i stale się rozwija. W regionie tym liczba funkcjonujących gospodarstw agroturystycznych jest jedną z wyższych w kraju. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie stanu i barier rozwoju agroturystyki w polskiej części Karpat jako formy aktywności pozarolniczej mieszkańców wsi na obszarach górskich. Ofertę agroturystyczną oraz rozwój w regionie istotnie modyfikują zmiany uwarunkowań społeczno-gospodarczych i trendy współczesnej turystyki. Stwierdzono, że rozmieszczenie kwater agroturystycznych jest mocno zróżnicowane i w ostatnich latach liczba kwater maleje. Jedynie w kilkunastu gminach o dużej atrakcyjności turystycznej i związanym z tym dużym natężeniem ruchu turystycznego liczba podmiotów agroturystycznych jest nadal wysoka. Przeprowadzona analiza współczesnych barier rozwoju agroturystyki w Karpatach pozwoliła na wyróżnienie ich kilku grup. Są nimi bariery: przyrodniczo-kulturowe, ekonomiczne, prawne, społeczne i marketingowe. Dla zrealizowania przyjętego celu badawczego dokonano kwerendy literatury, analizy danych pozyskanych z GUS-u i regionalnych ODR-ów oraz wywiadów z usługodawcami agroturystycznymi, uzupełnione studium terenowym.
EN
The Carpathian Mountains are one of the most important tourist regions of Poland. Tourism in rural areas has long traditions and is constantly growing. In addition the number of agritourism farms is one of the highest in the country. The paper presents the current state and changes of agritourism in the Polish part of the Carpathian Mountains, as a form of non-agricultural activity of rural in mountain areas. Also, barriers to the development of agritourism were diagnosed. The study has shown that changes in socio-economic conditions and trends in modern tourism significantly shape the development and agritourism offer in the region. It was found that the distribution of agritourism offers is very diverse, and the number of agritourism farms has decreased slightly in recent years. Only in a dozen municipalities which have high tourist attractiveness and high tourist traffic associated with it, the number of agritourism entities is still high. The analysis allowed for distinguishing the following five groups of barriers to the development of agritourism. They are: natural and cultural, economic, social, legal, and marketing strategy. The data for carrying out the above-mentioned analyses were collected from the Central Statistical Office (Główny Urząd Statystyczny – GUS) and regional Agricultural Advisory Centre (Ośrodek Doradztwa Rolniczego – ODR). Verification of the collected material was based on the interviews with agritourism service providers (275) and supplemented with a field study.
W opracowaniu przedstawiono innowacje występujące we współczesnej bankowości. Autorzy dokonali klasyfikacji innowacji, które zostały poparte przykładami. Przeanalizowano badania przeprowadzone przez European Financial Management & Marketing Association w zakresie innowacyjności banków detalicznych.
EN
The article presents the innovations occurring in a modern banking. It presents the classification of innovations, supported by examples. The Authors analyzed studies conducted by the European Financial Management & Marketing Association in the area of innovation of retail banks.
The article is a presentation of the results of a survey conducted in the Malopolska province on a group of 50 representatives of the SME sector. Completed research shows barriers and opportunities that determine functioning and development of small and medium-sized enterprises in the region, with particular emphasis on the impact of the prevailing coronavirus pandemic. The research tool that was used to collect empirical material that allowed the verification of hypotheses was the questionnaire. The sample was selected using the snowball method. The results of the study were subjected to a detailed analysis, indicating the directions of improvement changes.
PL
Artykuł stanowi prezentację wyników badania ankietowego, przeprowadzonego w województwie małopolskim na grupie 50 przedstawicieli sektora MŚP. Zrealizowane badanie ukazuje bariery i szanse, warunkujące funkcjonowanie oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w regionie, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu panującej pandemii koronawirusa. Narzędziem badawczym, którym posłużono się w celu zebrania materiału empirycznego, pozwalającego na weryfikację przyjętych hipotez, był kwestionariusz ankiety. Dobór próby dokonano metodą kuli śnieżnej. Wyniki badania poddano szczegółowej analizie, wskazując kierunki zmian usprawniających.
The main objective of the article was to identify the main barriers to development of the meat processing sector (PKD 10.1), and to indicate the directions of action allowing to overcome the identified problems. Meat processing sector is characterised by high fragmentation, low level of vertical and horizontal integration, and low profitability. As a result, European companies have become less competitive against global competitors.
PL
Głównym celem badania było wskazanie podstawowych barier rozwojowych w sektorze przetwórstwa mięsnego (PKD 10.1) oraz kierunków działania pomagających przezwyciężyć zidentyfikowane trudności. Sektor przetwórstwa mięsnego charakteryzuje się znacznym rozdrobieniem, niskim poziomem integracji pionowej i poziomej oraz niską zyskownością. W rezultacie europejskie przedsiębiorstwa stają się mniej konkurencyjne względem światowych konkurentów.
Spa parishes belong to such a category of parishes whose development does not depend upon the activity of their inhabitants but upon centralized solutions. Due to their specific character spa parishes have been subject to far-reaching development limitations so that they could realize their statutory curative aims. The present article analyzes the legal problems of spa parishes, illustrating their different character and their inability to cope with the current economic reality, caused partly by the 1996 Spa Act, which (unfortunately) still regulates spa operations.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.