W prezentowanym wywiadzie Michael Krätke omawia znaczenie postaci Róży Luksemburg i jej teoretycznego dorobku dla środowiska zachodnioniemieckiej radykalnej lewicy lat 60. i 70. Sytuowała się ona, jego zdaniem, w opozycji do dwóch kontestowanych w tym kręgu tradycji: „oficjalnego” marksizmu radzieckiego (dominującego w NRD) oraz neoklasycznej ekonomii, dominującej na zachodnioniemieckich uniwersytetach. Krätke próbuje także określić miejsce Luksemburg w historii marksistowskiej ekonomii politycznej, podkreślając szczególną oryginalność jej podejścia do mechanizmów rozwojowych kapitalizmu. Zwraca uwagę na silnie obecną w jej myśli krytykę biurokratyzacji oraz przywiązanie do faktycznie demokratycznych mechanizmów podejmowania decyzji.
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest stworzenie katalogu czynników, związanych z długiem publicznym, które negatywnie oddziałują na potęgę państwa na arenie międzynarodowej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Dług publiczny jest zwykle rozpatrywany jedynie z ekonomicznej perspektywy, z pominięciem jego wymiaru politycznego. Za pomocą analizy teorii funkcjonujących w ekonomii politycznej i na przykładzie wybranych studiów przypadków wskazane zostały czynniki, które łączą dług publiczny państwa z jego potęgą. PROCES WYWODU: Po krótkim teoretycznym wprowadzeniu dotyczącym zagadnienia potęgi państwa w stosunkach międzynarodowych oraz istoty długu publicznego następuje opis katalogu czynników związanych z długiem publicznym, które według autorki mają przełożenie na potęgę państwa. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Zaprezentowane zostały dwie kategorie czynników: pierwsza – związana z gospodarką i budżetem kraju (ogólna sytuacja gospodarcza, wysokość deficytów budżetowych, wysokość ukrytego długu publicznego, dostępność narzędzi polityki monetarnej), zaś druga – ze strukturą samego długu (historia zadłużenia, cele finansowane przez pożyczone pieniądze, struktura długu oraz wierzyciele). WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Opisane czynniki mogą być przydatne przy ocenie potęgi państwa, gdyż odzwierciedlają wpływ długu publicznego na potencjał gospodarczy kraju oraz jego postrzeganie przez pozostałych graczy stosunków międzynarodowych.
This article is an attempt to analyse causes of unemployment in political and economic thought according to the representatives of the Austrian School of Economics — one of the most influential and incisive economic schools in the 20th century. The representatives of ASE, such as Murray Rothbard, Ludwig von Mises or Hans Hermann Hoppe with their methodological individualism and logical approach were against socialism and interventionism. In the article I attempt to deal with the question whether, according to ASE the causes of unemployment are free market or state; entrepreneurs or trade unions; individual choices, business cycle or welfare benefits? Academic achievements of the Austrian School of Economics are an important contribution to the economic policy debate over the last hundred years.
Pandemia COVID-19 wywołała najgłębszy od kilku dziesięcioleci kryzys społeczno-ekonomiczny w Ameryce Łacińskiej i znacząco wpłynęła na gospodarki regionu, lecz zasadni-czo nie zmieniła jej pozycji w stosunkach międzynarodowych. Celem artykułu jest analiza głównych trendów gospodarczych mających miejsce w państwach latynoamerykańskich oraz wskazanie prognoz. W tekście zastosowano koncepcje władzy strukturalnej Susan Strange do analizy miejsca Ameryki Łacińskiej i Karaibów w gospodarce światowej.
The objective of the paper is to discuss the correlations between capitalism and democracy in the context of the main questions of political economy. Both capitalism and democracy belong to the most intensely debated issues among philosophers, thinkers and scholars. They remain in complicated relations determining one another. At the same time the current dynamism of their relations constitutes one of the most challenging research agenda for economists, political scientists and representatives of other disciplines. This paper aims at building bridges between the economic and political perspectives offering refreshed deliberations on the correlations between democratic and capitalist logics.
Każda teoria mikroekonomiczna musi być osadzona w ramach kształtowanych przez rzetelny model makrogospodarki. Takie ramy daje nauka ekonomii politycznej, a na potrzeby tego artykułu zaliczymy do niej paradygmat klasyczny (Smith, Ricardo, Marks, Sraffa, Pasinetti) oraz kaleckistowską wersję nurtu keynesowskiego. Tak rozumiana ekonomia polityczna jest zasadniczo odmienna od paradygmatu neoklasycznego. Spojrzenie przez pryzmat tej ekonomii na neoklasyczne teorie rozwoju zapewnia podstawę do krytyki oraz do postawienia następującej tezy: ekonomia polityczna lepiej niż neoklasyczna pozwala opisać i zrozumieć współczesne procesy rozwoju regionalnego; podstawową rolę w rozwoju odgrywa państwowa (rządowa) polityka przemysłowa i edukacyjna, natomiast samorządy mogą pełnić rolę pomocniczą.
EN
Neoclassical economists usually think of “microfoundations” before they come to macroeconomics. We claim exactly the opposite: every microeconomic theory should be grounded in a credible macroeconomic model. Such a model may be the classical paradigm and Kaleckian economics, which are fundamentally different from the neoclassical paradigm. Thus, we will prove the following thesis: political economy is better than the neoclassical theory at describing and explaining contemporary regional development processes. State policy has a fundamental role to play in shaping regional development, while local authorities may perform an auxiliary function.
Niniejszy tekst koncentruje się na wyjaśnieniu procesów i czynników, które przyczyniły się do umasowienia pracy zawodowej, zapoczątkowanego w latach 70. XX w. Punktem docelowym, rozwijanych tu dociekań, jest próba odpowiedzi na pytanie: na ile aktywność zawodowa jest wolnym zasobem emancypacji kobiet, na ile zaś jest podporządkowana i eksploatowana przez zewnętrzne siły społeczne. Artykuł ma status teoretycznej analizy, bazuje jednak na danych statystycznych udostępnionych przez autorów cytowanych w tekście oraz na raportach instytucji międzynarodowych. W tekście zostają zrekonstruowane a następnie porównane dwie konkurencyjne perspektywy teoretyczne interpretujące zjawisko masowej feminizacji siły roboczej. Pierwsza z nich to koncepcja G. Espinga-Andersena przekonująca, iż analizowane tu zjawisko zostało umożliwione dzięki mechanizmowi defamilizacji prac domowo-opiekuńczych. Z kolei druga narracja interpretacyjna przyjmuje perspektywę ekonomii politycznej i teorii krytycznej. Umasowienie pracy zawodowej kobiet jest tu wyjaśnione, postępującą od połowy lat 70., transformacją kapitalizmu, związaną z wyłanianiem się postindustrialnych, sieciowych struktur produkcji, organizacji, zarządzania czy zatrudnienia w gospodarce wolnorynkowej. W podsumowaniu zostaje wykazana większa przydatność poznawcza drugiej ramy interpretacyjnej. Staje się to przesłanką dla argumentacji, iż praca zawodowa kobiet, mimo jej umasowienia, pozostaje nadal w znaczącym stopniu podwójnie podporządkowana i eksploatowana zarówno w ramach struktur gospodarczych kapitalizmu, jak i patriarchalnej ekonomii gospodarstwa domowego.
EN
The paper focuses on explaining processes and factors behind a mass employment of women, since the 1970s on. The author’s ultimate aim is to answer the following question: To what extent professional activity may be seen as a resource available for women empowerment or to what extent such activity is subordinated to external social forces and exploited by them. Even if the article takes a form of a theoretical analysis, it is still based on statistical data made available by the authors cited in the text, and on reports from international institutions. The paper reconstructs and compares two competing theoretical perspectives within which the mass feminization of the workforce is analyzed. The first one has been developed by G. Esping-Andersen and assumes that the said phenomenon was enabled by the defamilization of home and care tasks. The second interpretative narrative unbounds within the framework of political economy and critical theory. Mass employment of women is there explained in terms of the progressive transformation of capitalism, set in motion in the mid-1970s, and associated with the emergence of post-industrial, network-like structures of production, management or employment in the free market economy. In the conclusive remarks the author demonstrates a greater cognitive usefulness of the second interpretative frame. This is the starting point to argue that the employment of women, despite its mass scale, is still, to a great extent, subordinated and exploited in both, capitalistic economic structures and the patriarchal economy of the household.
Niewątpliwie Stany Zjednoczone i Chiny osiągnęły punkt zwrotny w swoich stosunkach gospodarczych i są obecnie uwikłane w poważny konfl ikt handlowy, który może przerodzić się nawet w „wojnę handlową”. Negocjacje są w toku, ale możliwość osiągnięcia porozumienia jest jak na razie znikoma. Celem naukowym artykułu jest analiza przyczyn, przebiegu i konsekwencji rywalizacji handlowej między Stanami Zjednoczonymi Ameryki i Chińską Republiką Ludową. Problem badawczy sprowadza się do pytań: jakie są przyczyny amerykańsko-chińskiej „wojny handlowej” po 2018 r. oraz jakie będą jej długoterminowe konsekwencje dla gospodarek obu państw oraz ich kluczowych partnerów gospodarczych. W niniejszym artykule zastosowano metodę krytycznej analizy treści oraz metodę ekstrapolacji.
EN
Undoubtedly, the United States and China have reached a turning point in their economic relations and are currently embroiled in a serious trade confl ict that can even turn into a trade war. Negotiations are in progress, but the possibility of reaching an agreement has been limited so far. The scientifi c goal of the article is to analyse the causes, course and consequences of trade rivalry between the United States of America and the People’s Republic of China. The research problem boils down to the following questions: what are the reasons for the US–China trade war after 2018 and what will be its long-term consequences for the economies of both countries and their key economic partners? This article uses the critical content analysis method and the extrapolation method.
From the perspective of institutional economics within which the research concerning capitalism diversity is conducted, the capitalist system is not homogenous, and a universal model of a capitalist economy cannot be indicated. According to several researchers, the nature of capitalism implies the policy, whereas the nature of interactions between the political and social spheres is decisive for the capitalist system. The shift of economic power to emerging markets caused an increased interest in these economies and a search for the models of capitalism distinctive for them. The paper aims to present selected approaches to research on capitalism diversity and to explain the specific character of the model of capitalism from this perspective. The paper contributes to the understanding of the complexity of the Chinese socioeconomic system, while emphasising the specific synergy between politics and economics.
PL
Z perspektywy ekonomii instytucjonalnej, w ramach której prowadzone są badania dotyczące różnorodności kapitalizmu, system kapitalistyczny nie jest homogeniczny i nie można wskazać uniwersalnego modelu gospodarki kapitalistycznej. Zdaniem niektórych badaczy natura kapitalizmów implikuje politykę, a charakter interakcji między sferą polityczną a gospodarczą jest determinujący dla systemu kapitalistycznego. Przesunięcie siły ekonomicznej do rynków wschodzących spowodowało wzrost zainteresowania tymi gospodarkami i poszukiwanie dystynktywnych dla nich modeli kapitalizmu. Celem artykułu jest prezentacja wybranych podejść do badania różnorodności kapitalizmu i z tej perspektywy wyjaśnienie specyfiki chińskiego modelu kapitalizmu. Artykuł przyczynia się do zrozumienia złożoności chińskiego systemu społeczno-gospodarczego, podkreślając szczególną synergię między polityką a ekonomią.
Every developmental and economic agenda must seek to attract FDI. Both developed and emerging economies put in place various institutional, legal frameworks and other mechanisms to implement and execute investment agendas. This paper discusses Ghana’s situation by examining various programmes the country’s government has implemented and institutions that have been established to foster inward investment. Institutions like the Ghana Investment Promotion Centre (GIPC), the Gateway Programme and other reforms within institutions are also presented. The article concludes with a brief overview of the current investment trends in Ghana, the relevance of FDI and the importance of policy direction to protect sensitive sectors of the Ghanaian economy.
PL
Każdy kraj, bez względu na poziom rozwoju (rynki rozwinięte, wschodzące czy rozwijające się), wprowadza w swojej polityce różnorodne ramy prawne i instytucjonalne oraz inne formy rozwiązań, w celu wdrożenia i realizacji własnych planów rozwojowych i inwestycyjnych. Zauważyć można, że stabilna gospodarka i sukcesywne wprowadzanie przyjaznych rozwiązań przyciąga inwestorów oraz przyczynia się do wzrostu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Celem artykułu jest omówienie przypadku Ghany, poprzez analizę różnych programów wprowadzanych przez rząd oraz przegląd instytucji powołanych w celu wspierania wewnętrznych inwestycji. Przedstawione zostały m.in. takie instytucje, jak Ghana Investment Promotion Centre (GIPC), centrum promocji inwestycji w Ghanie, the Gateway Programme (tj. program centrum inwestycyjnego), a także przeprowadzane reformy strukturalne. Omówione zostały również obecne trendy inwestycyjne w Ghanie, znaczenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz kierunki polityki gospodarczej mającej na celu ochronę kluczowych sektorów ghańskiej gospodarki.
The article reviews the theoretical arguments and conclusions of empirical studies on the bargaining power of farms in contemporary food chains. Theoretical inspirations are mainly drawn from the new political economy and new institutional economics. The author puts forward a thesis that the bargaining power of farms depends on both their resources (economic power) and the possibilities for influencing decision makers (political power). The following market factors influencing the bargaining power of farms are analyzed: market structure, the level of economic resources held, transaction costs, and the scope of cooperation. In addition, political factors are identified: the distribution of voter preferences in society and the influence of agricultural organizations, which are important interest groups. The author attempts to bring order to the definitions and methodological approaches used in the analysis of bargaining power. The article identifies areas for further research with a special emphasis on research into the political power of food chain players and on the need to combine this power with economic power.
PL
Celem artykułu jest przedstawienie argumentów teoretycznych i wniosków z badań empirycznych dotyczących siły przetargowej gospodarstw rolnych we współczesnych łańcuchach żywnościowych. Inspiracje teoretyczne czerpane są głównie z nowej ekonomii politycznej i nowej ekonomii instytucjonalnej. Sformułowano tezę, że siła przetargowa podmiotów zależy zarówno od posiadanych zasobów (siły ekonomicznej), jak i od możliwości wpływania na sferę polityczną (siły politycznej). Analizowane są następujące czynniki rynkowe wpływające na siłę przetargową gospodarstw rolnych: struktura rynku, wielkość posiadanych zasobów ekonomicznych, wielkość kosztów transakcyjnych i zasięg współpracy. Dodatkowo pokazano czynniki polityczne: rozkład preferencji wyborców w danym społeczeństwie oraz wpływ organizacji rolniczych jako ważnych grup interesu. W artykule podjęta została próba uporządkowania definicji i podejść metodologicznych wykorzystywanych w analizie siły przetargowej. Wskazano obszary dalszych badań, kładąc nacisk na analizy dotyczące siły politycznej podmiotów w łańcuchach żywnościowych i na konieczność powiązania tej siły z siłą ekonomiczną.
Rola państwa w systemie neoliberalnym jest omawiana w ramach koncepcji opracowanych dla wydatków społecznych. W związku z tym pytanie, czy państwo powinno pozostawać bierne, czy też udzielać obywatelom potrzebnego wsparcia, ukształtowało piśmiennictwo dotyczące zagadnienia wydatków socjalnych. Uważa się, że wzrost wydatków socjalnych wpływa na wydatki publiczne, a wydatki publiczne mogą pośrednio powodować deficyty budżetowe. Ponadto mówi się, że w okresach wzrostu gospodarczego następuje spadek wydatków socjalnych. Wszystko to wskazuje, że teoria mówiąca, że dla realizacji wzrostu gospodarczego państwo potrzebuje zarówno producentów, jak i konsumentów, została zepchnięty na dalszy plan. Analizy relacji między wydatkami socjalnymi a wzrostem gospodarczym są argumentami potwierdzającymi słuszność tego stwierdzenia. Celem niniejszego opracowania jest empiryczna analiza długookresowego związku między wzrostem gospodarczym a wydatkami socjalnymi ośmiu państw Europy Środkowej oraz związku przyczynowego dla lat 1999 i 2019. Za pomocą badań empirycznych ustalono związek kointegracji między wzrostem gospodarczym a wydatkami socjalnymi. Na podstawie wyników analizy przyczynowości stwierdzono, że istnieje dwukierunkowa zależność między wzrostem gospodarczym a wydatkami socjalnymi. Sugestie dla polityki są podane w końcowej części artykułu.
EN
The role of the state within the neoliberal system is discussed in the approaches developed for social expenditures. Accordingly, the question of whether the state should stand back or provide the support needed by individuals has shaped the literaturę on social expenditures. It is thought that the increase in social expenditures affects public expenditures, and public expenditures may indirectly cause budget deficits. In addition, it is said that there is a decrease in social spending during periods of economic growth. All these dilemmas show that the idea that the country needs both producers and consumers while realizing economic growth has been pushed into the background. Here, the analyses of the relationship between social spending and economic growth are the arguments for the accuracy of this assumption. The aim of this study is to empirically analyze the long-term relationship between the economic growth and social expenditures of eight Central European countries and the causality relationship for 1999 and 2019. In the empirical findings, the cointegration relationship was determined between economic growth and social spending. Based on the findings of the causality analysis, it has been concluded that there is a bidirectional causality relationship between economic growth and social expenditures. Policy proposals are given in the conclusion section of the article.
The European Recovery and Resilience Facility (RRF), together with the Temporary Support to Mitigate Unemployment Risks in an Emergency (SURE) instrument, constitutes a significant attempt to address deficiencies in the design of the European Monetary Union (EMU). This article shows the importance of a common fiscal instrument for the functioning of the EMU. It also shows why, before 2020, such mechanisms were extremely limited and why making the RRF and SURE permanent will be politically difficult. Challenges hampering fiscal integration in the EMU, combined with the need for a permanent fiscal capacity, make the implementation of the RRF from 2021 to 2026 crucial not only for post-COVID-19 recovery, but also for the long-term economic stability of the EU. A failure in the RRF’s transition into a permanent federal instrument will require a more conservative fiscal policy as member state budgets remain crucial for the macroeconomic stabilisation of asymmetric shocks.
PL
Europejski Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) wraz z instrumentem tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE) stanowią znaczącą próbę wypełnienia istotnej luki w konstrukcji Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej (EUGiW). Artykuł pokazuje znaczenie i potrzebę wspólnego mechanizmu fiskalnego dla funkcjonowania EUGiW oraz wskazuje, dlaczego trudne będzie odejście od tymczasowości zaproponowanych elementów. Problemy te czynią implementację RRF istotną nie tylko dla odbudowy gospodarki po pandemii COVID-19, ale także dla dalszej stabilności strefy euro i Unii Europejskiej (UE). Porażka wdrożenia RRF oznaczać będzie konieczność utrzymywania bardziej konserwatywnej polityki fiskalnej w czasach koniunktury, gdyż to krajowa polityka fiskalna pozostanie kluczowym elementem zastępującym ograniczoną rolę unijnych mechanizmów stabilnościowych przy wstrząsach asymetrycznych.
Współzależność między gospodarką a polityką jest szczególnie widoczna podczas kryzysów gospodarczych. Przedmiotem badań, które stały się podstawą do przygotowania artykułu, jest wpływ kryzysu gospodarczego w Hiszpanii po 2008 roku na działanie jej systemu politycznego. Natomiast głównym celem badawczym jest odpowiedź na pytanie, który czynnik w największym stopniu wpłynął na funkcjonowanie badanego systemu politycznego. Autorzy zakładają, że była to nowelizacja art. 135 konstytucji państwa. Teoretyczną ramę badania stanowią opracowania dotyczące relacji między gospodarką a polityką. Badania empiryczne oparto na analizie zmian sytuacji gospodarczej Hiszpanii po 2008 roku oraz na analizie ewolucji hiszpańskiego systemu politycznego. Uzyskane wnioski mogą być przydatne w kontekście wpływu zmian spowodowanych pandemią SARS-CoV-2 oraz wojną w Ukrainie na sytuację gospodarczą kraju.
EN
The interdependence between the economy and politics is particularly visible during economic crises. The subject of research is the impact of the economic crisis in Spain after 2008 on its political system. And the main aim is to answer the question: what factor had the most important impact on the functioning of the state’s political system. Authors assume that it was the amendment of the Art. 135 of the state constitution. The theoretical framework of the study is the output on the relationship between the economy and politics. The empirical research was based on the analysis of changes in the economic situation in Spain after 2008, and on the analysis of the evolution of the Spanish political system. Obtained results may be useful in the context of the impact of changes in the economic situation caused by the SARS-CoV-2 pandemic and the war in Ukraine.
This article is dedicated to the problem of philosophical development of famous Russian philosopher Semen Frank (1877-1950) at his early stage of creativity. To begin with, Frank shared the conception of so- called legal Marxism which was very popular in Russia in the end of the 20th century. Gradually, he gave up this view and started publishing at first on Neo-Kantian topics and, later on, as religious thinker. Nevertheless, Frank continued interest in Marxism, even if he criticized it.
The objective of the article is to see the studies on European integration from the perspective of the political economy, which allows to capture the two most important dimensions of the European Union, that is the economic and political one. It also stimulates the dialog between the two ways of theorising the European integration. The proposed text reconstructs the economic discourse in the European studies (in a way which is friendly for non-economists’) and helps to better understand the processes, phenomena and mechanics of international integration.
PL
Celem niniejszego tekstu jest spojrzenie na studia z zakresu integracji europejskiej z perspektywy ekonomii politycznej. Zabieg taki pozwala na uchwycenie dwóch głównych wymiarów natury Unii Europejskiej, tj. ekonomicznego i politycznego, jak również stymulowania dialogu pomiędzy tymi dwoma sposobami teoretyzowania integracji europejskiej. Niniejszy tekst przybliża zasadniczo ekonomiczny dorobek w zakresie studiów europejskich (w sposób przystępny dla nie-ekonomistów), pozwalając na lepsze zrozumienie procesów, zjawisk i mechanizmów integracji międzynarodowej.
The collapse of the Soviet Union has led to historical transitions in Central and Eastern Europe. The political and economic transformation in countries located in this world’s region has caused their dynamic socioeconomic development and more stable position on the international stage. Regarding the potential of hosting the Olympic Games as an opportunity for infrastructural improvements, employment boost, and presentation of a positive image and traditions of a country, post-Soviet cities have entered the race for staging Olympic events. The main aim of this article is to analyse the bidding process for the 2022 Winter Olympic Games with an emphasis on case studies from two bidding cities with post-socialist history – Cracow and Almaty. Characteristic patterns and features of both cities’ bids, as well as differences between them are drawn, with conclusions on why these were unsuccessful. Cracow and Almaty’s bid paths in the 2022 Winter Olympics process were different. Cracow pulled out from the race during the applicant phase because of referendum results: the city residents were against the Olympics, while Almaty reached the final phase and lost to Beijing in final voting. It seems that post-socialist countries still have a weaker bargaining position in the bidding process than candidates with advanced and established economies.
PL
Upadek Związku Radzieckiego doprowadził do historycznych przemian w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Rezultatem transformacji ustrojowej i gospodarczej w krajach postsocjalistycznych jest społeczno-gospodarczy rozwój tych państw i zaznaczenie ich pozycji na arenie międzynarodowej. Mając na uwadze potencjał wynikający z organizacji olimpijskiego wydarzenia, miasta postsocjalistyczne zaczęły zgłaszać swoje kandydatury na gospodarza igrzysk. Celem niniejszego artykułu jest analiza procesu ubiegania się o organizację Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2022 r., ze szczególnym uwzględnieniem dwóch miast z postsocjalistyczną historią – Krakowa i Ałmatów – wraz z nakreśleniem podstawowych cech procesu, różnic oraz przyczyn braku sukcesu. Główną metodą badawczą zastosowaną w pracy jest metoda deskryptywna polegająca na analizie dokumentów, raportów oraz informacji prasowych i medialnych. Analiza wspomnianego procesu w przypadku obu miast wskazała, że brak sukcesu Krakowa wynikał z negatywnego wyniku przeprowadzonego wśród mieszkańców lokalnego referendum. Jednak jego zorganizowanie było pokłosiem postępującego braku zaufania mieszkańców do olimpijskiego projektu, również ze względu na obawy związane z ogromnymi kosztami organizacji. Jeśli natomiast chodzi o Ałmaty, wciąż niedostateczny stan rozwoju gospodarczego oraz infrastrukturalnego oraz zbyt duża niepewność olimpijskich władz wobec kazachskiego konceptu igrzysk przeważyły o braku sukcesu w rywalizacji z Pekinem, globalną metropolią, gwarantującą realizację niezbędnych inwestycji. Wydaje się, że miasta postsocjalistyczne chcące kandydować na gospodarza największego wydarzenia sportowego na świecie wciąż mają słabszą pozycję przetargową niż kandydatury z państw doświadczonych w przeprowadzaniu olimpijskich wydarzeń bądź mających odpowiedni status społeczno-gospodarczy.
Artykuł proponuje analizę, w perspektywie socjologicznej, zderzenia tzw. starego i nowego w literaturze pięknej, ale także – szerzej – w humanistyce, zwłaszcza w jej wersji literaturoznawczej. Jest też w zamierzeniu – jednocześnie i tym samym – wstępem do krytyki mód literaturoznawczych i ich destrukcyjnego wpływu na (akademickie) interpretacje i (w mniejszym stopniu) potoczny odbiór literatury. Szkic jest rozwinięciem koncepcji teoretycznej autora wyłożonej wcześniej w tomie Perspektywy socjologii kultury artystycznej i uszczegółowionej w problemowej monografii Św. Gombrowicz. Całość odniesiona jest w tym przypadku także do opisu specyfiki charakteru szeroko rozumianego życia akademickiego i twórczości naukowej humanistów.
XX
The article proposes to analyze, in the sociological perspective, the collision of the so-called old and new in the literature, but also — more broadly — in the humanities, especially in its literary version. It is also intended, at the same time, to be an introduction to criticism of literary studies and their destructive influence on (academic) interpretations and (to a lesser extent) colloquial reception of literature. The text is an extension of the theoretical concept of the author outlined earlier in the volume Perspektywy socjologii kultury artystycznej (“Perspectives of the sociology of artistic culture”) and detailed in the problem monograph Św. Gombrowicz (“Saint Gombrowicz”). The whole is also referred in this case to the description of the specific character of the broadly understood academic life and scientific creativity of humanists.
This article aims to introduce Florence Burgat, a phenomenologist and one of the outstanding contemporary animalist philosophers in France, with a special emphasis put on her last book, L’humanité carnivore (2017) in which she analyses “the carnivorous fact.” What Burgat describes as the equivalence principle would let us liberate from our anthropologically conditioned sacrificial structure, whereas clean meat makes it possible to elude the carnivorous fact as irreducible. However, unlike Burgat, I consider this fact in the context of the technological dimension of consumerist capitalism. Going beyond Burgat’s anthropological perspective (though with no intention to question the relevance of her observations), I opt for the perspective of a critique of political economy. What Burgat refers to as “ovo-lacto-meaty plethora” might be seen as an effect of a prototypical disruptive innovation. Therefore, one may read this article as an attempt for making the animal life the object of a critique of political economy.
PL
Niniejszy artykuł wprowadza do polskiego dyskursu najszerzej pojętych „studiów nad zwierzętami” sylwetkę Florence Burgat, fenomenolożki i jednej z czołowych francuskich filozofek zajmujących się życiem zwierzęcym, ze szczególnym uwzględnieniem jej ostatniej książki, L’humanité carnivore [Ludzkość mięsożerna] (2017), w której analizuje ona „fakt mięsożerny”. Nie kwestionując wartości odkrytej przez Burgat zasady ekwiwalencji, która mogłaby pozwolić nam na wyjście z uwarunkowanej antropologicznie struktury ofiarniczej, a – dzięki mięsu bezofiarnemu (czystemu mięsu) – niejako obejść nieredukowalny fakt mięsożerny, rozpatruję jednak ów fakt w kontekście technologicznego wymiaru konsumenckiego kapitalizmu. Porzucając perspektywę antropologiczną na rzecz krytyki ekonomii politycznej, usiłuję dowieść że w „owo-lakto-mięsnym nadmiarze” (Burgat) naszych czasów, można upatrywać efektu prototypowej zaburzającej innowacji. Tym samym artykuł można czytać jako próbę uczynienia z życia zwierzęcego przedmiotu krytyki ekonomii politycznej.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.