W ostatniej dekadzie fenomen empatii stał się często badanym zjawiskiem na gruncie społecznej neuronauki. Badania dowodzą, że reakcje empatyczne mogą być modyfikowane na gruncie relacji międzyludzkich poprzez wiele różnych czynników, takich jak np. konflikty międzygrupowe, zmienne kulturowe czy kontekst sytuacyjny. Badania z użyciem technik obrazowych pozwalają na zaobserwowanie bezpośrednich zmian w aktywności struktur mózgowych związanych ze współodczuwaniem (empatią). Celem tej pracy jest przegląd najnowszych badań naukowych dotyczących neuronalnych mechanizmów leżących u podłoża reakcji empatycznej w kontekście relacji międzygrupowych. W ramach tego zagadnienia przedstawiona zostanie szeroka definicja empatii, metodologia ze szczególnym uwzględnieniem schematów stosowanych w badaniach neuronalnych korelatów empatii wykorzystujących techniki neuroobrazowania mózgu, a także czynniki modyfikujące behawioralne oraz neuronalne przejawy empatii.
EN
In the last decade, the phenomenon of empathy has received widespread attention in the field of social neuroscience. Studies have shown that empathic response may be affected by many factors such as: social context, group membership, cultural background. Recent developments in human neuroimaging allowed to indicate neural correlates and computations underlying the ability to share feelings of others. Nowadays, neuroimaging technologies – functional magnetic resonance imaging (fMRI) in particular – can expand theoretical understanding of the psychological processes underlying empathic response. The aim of this paper was to review recent studies on neural correlates of empathy in reference to intergroup relations. To this end, we presented a multifaceted definition of empathy and research paradigms used to investigate empathy in the field of social neuroscience. Special focus was made on neural mechanisms of in-group bias and factors that may influence empathy on its behavioral and neural level.
Celem artykułu jest zapoznanie polskiego czytelnika ze stanem wiedzy dotyczącym mechanizmów poznawczych leżących u podstaw teorii umysłu. W artykule omówiono zarówno koncepcje teoretyczne będące podstawą rozumienia zdolności do dokonywania atrybucji stanów mentalnych innych osób, jak i najnowsze badania wykorzystujące metody neuroobrazowania mózgu (funkcjonalny rezonans magnetyczny, przezczaszkową stymulację magnetyczną) oraz badania pacjentów z uszkodzonym mózgiem. Dyskutowane są kolejno wyniki badań odnoszące się do: a) mózgowej lokalizacji teorii umysłu, b) relacji między teorią umysłu a funkcjami wykonawczymi oraz językiem, c) dysocjacji między poznawczym a emocjonalnym komponentem teorii umysłu. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu opisano również wyzwania i trudności metodologiczne, które towarzyszą badaniom nad mózgowym podłożem teorii umysłu w normie i w patologii.
EN
The goal of the article is to familiarize Polish reader with the current state of knowledge about cognitive mechanisms of theory of mind. In the article, the author presents theoretical framework underlying capacity to understand mental states of others as well as the most recent neuroimagining methods (functional magnetic resonance, transcranial magnetic stimulation) and studies of patients with brain impairments. The author discusses: brain localization of theory of mind, relation between theory of mind and executive functions and language, dissociation between cognitive and affective theory of mind. On the basis of literature review, the author indicates methodological challenges and difficulties pertaining to research on brain mechanisms underlying theory of mind in norm and pathology.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.