Artykuł wskazuje na rolę prognozy skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w podejmowaniu decyzji planistycznych. Prezentuje studium przypadku – prognozę skutków finansowych uchwalenia mpzp „Wałdowo Królewskie 1” w gm. Dąbrowa Chełmińska, pow. bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie. Na tle prowadzonych obliczeń i analiz wskazano na te elementy prognozy, które winny być uwzględniane przy jej sporządzaniu, i te, które w znaczącym stopniu wpływają na wynik prognozy. Zwrócono też szczególną uwagę na istotę założeń do prognozowania. W końcowej części artykułu dokonano oceny efektywności ekonomicznej badanego projektu planu miejscowego.
W artykule omówiono problem rozwoju miast w trzech popularnych ostatnio kontekstach: polityki spójności, zarządzania i planowania zintegrowanego oraz rewitalizacji. We wstępie zwrócono uwagę na istotną rolę miast w procesach rozwoju całej cywilizacji, stawiając tezę, że gospodarowanie przestrzenią miast staje się kluczową dla rozwoju cywilizacji dyscypliną wiedzy. W pierwszej części artykułu omówiono ideę spójności, która jest ważną przesłanką formułowania celów rozwoju miast – standardów do osiągnięcia, zarówno w kontekście wewnętrznym (spójność w przestrzeni miasta), jak i zewnętrznym (spójność miast w przestrzeni regionu, kraju, kontynentu, świata), przy czym idea spójności nie jest sprzeczna z ideą rozwoju – prowadzi do zrównoważenia procesów rozwoju. Drugą część poświęcono problemowi zintegrowanego planowania i zarządzania miastami. Zwracając uwagę na złożoność przedmiotową, podmiotową i proceduralną zarządzania miastami, postawiono tezę, że rozwój miasta należy utożsamiać ze wspólnotą celów. Kluczowym zagadnieniem jest wzajemne porozumienie zainteresowanych rozwojem miasta podmiotów, traktujących rozwój miasta jako wspólną szansę. Istotnym elementem jest także finansowy i ekonomiczny bilans zmian. Trzecią część poświęcono rewitalizacji, będącej przykładem realizacji polityki rozwoju miasta. Sumując wskazano, że dobrym wzorcem podejścia do rozwoju miast zgodnie z polityką spójności oraz w sposób zintegrowany jest rewitalizacja rozumiana zgodnie z jej definicją (co nie zawsze jest stosowane we wdrożonych w Polsce programach rewitalizacji).
EN
This paper discusses the issue of urban development in three contexts which became fashionable recently: cohesion policy, integrated management and planning, and revitalization. In the introduction, the author pointed out the essential role of cities in the civilization development processes, claiming that urban space management becomes a key discipline in the development of development. In the first part of the paper, the author discusses the idea of cohesion which is an important premise for the formulation of urban development: the standards to be achieved, both in the internal context (cohesion in urban space) and in the external one (urban cohesion in the region, the country, the continent, and the world), when the conception of cohesion is not contradictory to that of development and then it leads to sustainable development processes. The second part of the paper is devoted to the issue of integrated urban planning and management. Pointing out the objective, subjective, and procedural complexity of urban management, the author claims that urban development should be identified with the community of objectives. Mutual agreement of the stakeholders participating in urban development, who treat urban development as their common opportunity, is a key issue. The third part of the paper is dedicated to revitalization as an example of urban policy implementation. It is indicated in conclusions that revitalization understood in accordance with its definition (which is not always present in the Polish revitalization programmes) is a good model for approaching urban development, in accordance with the cohesion policy in an integrated manner.
Zagadnienie równoważenia rozwoju lokalnego wiąże się z wieloma problemami, do których należy m.in. gospodarowanie przestrzenią. Przestrzeń bowiem powinna być traktowana jako jeden z ważniejszych zasobów środowiskowych, a przy tym o charakterze nieodnawialnym. Gospodarowanie przestrzenią warunkowane jest wieloma czynnikami, w tym regulacjami prawnymi oraz aktualnym kształtem paradygmatu urbanistycznego. W związku z wprowadzeniem koncepcji zrównoważonego rozwoju paradygmat ten ulega ewolucji. Jako istotne jego elementy pojawiają się tendencje do ograniczenia rozwoju przestrzennego miasta oraz rewitalizacja istniejących, często zdegradowanych zasobów. Można przy tym mówić o całym szeregu zagadnień wiążących się z problemem rewitalizacji urbanistycznej. Jednocześnie należy uznać, iż rozwój miasta "do wewnątrz" a więc z wykorzystaniem zdegradowanych struktur miejskich stanowić winien alternatywę dla procesu postępującej suburbanizacji i sukcesywnego wkraczania zabudowy na tereny do tej pory niezurbanizowane.
EN
Sustaining the development at the local level is associated with many different issues. One of the major ones is the urban growth policy. This can be justified by the importance of space as one of the most important environmental assets, which has to be treated as non-renewable one. At the same time it is necessary to remember that the shape of this policy is influenced by many factors, i.e. legal regulations and current paradigm of urban development. Along with introduction of the sustainable development concept this paradigm evolves. Currently as some of its most important components one should mention urban regeneration of the degraded areas and limiting urban growth to the areas already urbanized. As far as urban regeneration is discussed, it is possible to mention a number of issues that have to be taken into account. At the same time one can regard the inside growth of cities which means reusing degraded areas as real alternative to the on-going suburbanization and encroachment of urban structures to the areas still remaining its agricultural or natural character.
Wzrastająca wartość i cena gruntów w przestrzeni miejskiej skłania do zagęszczania, uzupełniania, istniejącej zabudowy. Można tu wyodrębnić eliminowanie swego rodzaju nieużytków urbanistycznych, bądź zastępowanie zdegradowanej zabudowy, niekwalifikującej się do rewitalizacji, nowymi obiektami. Poważną przeszkodą takich działań jest niekompatybilność dwóch systemów o randze ustawowej: prawa budowlanego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
EN
The ever growing values and prices of urban lands force increased congestion and infilling of build-up areas. We can identify in that process the tendency to get rid of urban gaps, or replace the degraded structures which do not qualify for revitalization with new ones. What is a serious obstacle to such activities is the incompatibility of two different systems contained in the Polish laws: the Building Law and the Law of Spatial Planning and Management.
W artykule przedstawiono problem wykluczenia społecznego i jego aspekt przestrzenny. Pierwsza część artykułu obejmuje krótkie omówienie wykluczenia społecznego i stref społecznie wykluczonych. Następnie przedstawione jest zagadnienie interwencji publicznej mającej na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu z uwzględnieniem jego przestrzennego aspektu i roli planowania przestrzennego w tym procesie. W związku z tym działania związane z interwencją publiczną obejmują planowanie przestrzenne i rewitalizację. W procesie interwencji wyróżniono dwie podstawowe fazy decyzyjne, jedną związaną z delimitacją obszarów interwencji i drugą – formułowania programu rewitalizacji, tj. wyboru projektów, które będą realizowane. Wyróżniono cztery zakresy problemowe: przestrzenny, materialny, społeczny i finansowy. W podsumowaniu zawarto wnioski – cele zmian i rozwiązania przestrzenne muszą być rozumiane i odbierane w podobny sposób przez projektantów, lokalną społeczność i decydentów. W szczególności winny one prowadzić do zgodnych poglądów na temat oczekiwanych zmian przestrzeni.
EN
The paper presents the problem of social exclusion and its spatial aspects. The first part contains a short discussion of social exclusion and socially excluded zones. Next, the author presents the issue of public interventions intended to counteract social exclusion, taking into account spatial aspects and the role of spatial planning in that process. Consequently, the activities related to public interventions include spatial planning and revitalization. Two basic decision-making stages have been distinguished in the public intervention process: one associated with the delimitation of intervention areas and the other one consisting in the formulation of revitalization programmes, i.e. the selection of projects for implementation. Four topical scopes have been distinguished: spatial, material, social and financial. The conclusions state that the aims of changes and spatial solutions must be understood and received in a similar way by designers, local communities and decision makers. In particular, such ideas should lead to the development of uniform conceptions about the expected spatial transformations.
Głównym celem projektu było określenie koniecznych i pożądanych zmian w metodyce i instrumentach zarządzania gospodarką przestrzenną w następstwie integracji Polski z Unią Europejską. W ramach projektu określono podstawowe uwarunkowania polskiej gospodarki przestrzennej wynikające z integracji z UE oraz wstępnie określono następstwa tych uwarunkowań dla gospodarki przestrzennej. Analiza uwarunkowań oraz przyszłych skutków integracji została przeprowadzona w odniesieniu do sfery gospodarki, ochrony środowiska, transportu oraz informatyzacji, oddziałujących pośrednio, ale w istotny sposób na gospodarkę przestrzenną.
XX
The goal of the Project under discussion was to determine the necessary and desired changes in the methodology and instruments of land management as a result of the integration of Poland with the European Union. The participants of the Project determined basic operating conditions of the Polish spatial economy that result from country's integration with the EU and forecast preliminary consequences of such conditions in the area of spatial economy. The analysis of the Polish conditions and the future effects of integration was conducted with respect to economy, environmental protection, transportation and information technology, which areas affect spatial economy indirectly although essentially.
W artykule omówiono najważniejsze zagadnienia transportowe w kontekście przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Transport jest w nim traktowany nie jako oddzielna dziedzina, ale jako część systemu gospodarowania przestrzenią. Punktem wyjścia są wzrastające wraz ze wzrostem PKB przewozy osób i towarów (szerzej potrzeby transportowe). Skutkiem tego konieczny jest rozwój systemów transportowych, w szczególności infrastruktury transportowej. Rozwój ten winien uwzględniać dążenie do spójności terytorialnej Europy, zachowanie rynkowych reguł konkurencji przewoźników z równoczesnym sterowaniem podziałem zadań transportowych pod kątem rozwoju zrównoważonego. Narzędziem realizacji jest wspólna europejska polityka transportowa i stanowienie odpowiednich regulacji prawnych w tym dotyczących finansowania infrastruktury.
EN
This paper contains a discussion of the most essential ransportation issues in the context of the Polish membership in the European Union. Transportation is treated here not as a separate industry, but rather as part of the spatial economy system. The starting point is the increasing transportation of people and cargo proportionally to the increase of GNP (indicated larger transportation needs). Consequently, further development of transportation systems is required, especially that of infrastructure. Such development should take into account the need of European territorial cohesion and observation of market competition 41 rules among transportation companies, with control over the subdivision of transportation tasks to attain sustainable development. The implementation instruments are the joint European transportation policy and the provision of proper legal regulations, including those concerning infrastructure financing.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.