Prezentowany artykuł przybliża genezę administracji lokalnej w Wielkim Księstwie Litewskim i jest przedstawieniem propozycji badawczych. Zgromadzony materiał sygnalizuje złożony charakter uwarunkowań procesu jej kształtowania. Aukcja wojska oraz związane z nią poważne wyzwania budżetowe skutkowały poszukiwaniem skutecznych sposobów realizacji bieżącej polityki państwa. Swoją strukturą organizacyjną komisje porządkowe przypominały model łączący rozwiązania rodzimych urządzeń ustrojowych z cechami nowożytnej organizacji administracji. The article presents both the problem of genesis of the local administration in the Grand Duchy of Lithuania in 1789 and postulates for further research. The archival sources make it possible to reveal the complexity of the process of its establishment. The increased number of troops caused serious strains on the state budget and this led to a search for effective ways of implementing the current state policy. The structures of civil-military commissions of order resembled the model combining a native system of governmental authorities with some features of modern administration.
Artykuł dotyczy paszportów wymaganych przy odbywaniu podróży od konstytucji sejmowej z 15 XII 1789 r. do końca istnienia Rzeczypospolitej. Wydawały je komisje porządkowe cywilno-wojskowe, kancelarie grodzkie, władze miejskie oraz administracje majątków ziemskich. Tekst został opracowany na podstawie akt komisji lubelskiej, łukowskiej oraz chełmskiej i stanowi wstępne rozpoznanie tego problemu. Zawiera informacje o treści paszportów, ich formie i praktyce sporządzania oraz wykorzystywania.
EN
The article concerns passports required for travels, issued in period from the Seym constitution from December 15th 1789 until the end of the Republic. Passports were issued by civil and military public order commissions, municipal chanceries, city administration and manor administration. The article was based on records of commissions from Lublin, Łuków and Chełm, and is an initial insight into this problem. The article comprises information on the content of passports and their form, as well as manners of production and use.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.