In this article I try to answer the question, which attitude an Austrian writer Thomas Bernhard to Austria has had. Can we call him an Austrian or an anti-Austrian writer? My analysis is based on his famous compositions like: ,,Heldenplatz” , ,,Suterena: Wyzwolenie”, ,,Chłód. Izolacja“ and ,, Autobiografie”. It must be emphasized, that Bernhard`s attitude to Austria was very ambiguous and ambivalent. On the one hand he very often criticized Austria and A ustrian society. He charged this society with hypocrisy. He criticized an Austrian catholic church; he often compared Jesus Christ with Adolf Hitler. Bernhard attacked Austrian politicians too, he criticized their deceitfulness. On the other hand he loved Austria and he was emotionally attached with this country. In his works he often used different forms of expression like: excess, comparison, repetition, because he wanted to provoke, to expose Austrian shortcomings and to break taboos. He wanted to debunk an ideal image of this country. Concluded: we can`t unambiguously say, that Bernhard was an Austrian writer. He was an universal writer.
PL
W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, jaki był stosunek pisarza Thomasa Bernharda do Austrii i czy można go uznać za pisarza austriackiego czy może antyaustriackiego.
Analizę oparto na dziełach ,,Plac Bohaterów”, ,,Suterena: Wyzwolenie”, ,,Chłód. Izolacja“ i ,, Autobiografie”. Wynika z tego stosunek pisarza do Austrii, który był dość niejednoznaczny i ambiwalentny. Z jednej strony Bernhard bardzo krytykował
Austrię i społeczeństwo austriackie, zarzucając mu m.in. zakłamanie. Krytyki nie uniknęły także takie austriackie instytucje jak: Kościół Katolicki, gdzie Bernhard Jezusa Chrystusa nierzadko porównywał do Hitlera. Pisarz atakował też polityków, zarzucając im hipokryzję. Paradoksalnie jednak z drugiej strony Bernhard kochał Austrię i był z nią emocjonalnie związany. W swoich dziełach używał ostrych środków wyrazu takich jak: przesada, porównanie, wyolbrzymianie, powtórzenia, po to by sprowokować, zdemaskować austriackie wady narodowe,
przełamać tabu i zdemitologizować obraz tego kraju. Mylą się jednak ci, którzy jednoznacznie chcieliby uznać Bernharda za pisarza narodowego. Bernhard nigdy bowiem nie należał do Austrii, jest on pisarzem ponadaustriackim, a zatem uniwersalnym.
Artykuł prezentuje monografię Małgorzaty Filipowicz "Lustige Gespenster", poświęconą technikom i formom komizmu w utworach dla dzieci i młodzieży austriackiej autorki Christine Nöstlinger. Z analizy tych zagadnień wyłania się obraz twórczości mocno osadzonej we współczesnych realiach. Ironia, groteska, parodia, przesada, nagromadzenie sytuacji absurdalnych to sposób pisarki na przedstawianie pełnej problemów codzienności. W swoich książkach dokonuje ona demitologizacji rodziny i tradycyjnych ról społecznych, obala stereotypy, pokazuje negatywny wpływ autorytarnych metod wychowania na młodego człowieka i wynikające z nich konflikty międzypokoleniowe.
DE
Der Beitrag geht auf die Monografie "Lustige Gespenster" von Małgorzata Filipowicz ein, die sich mit den Techniken und Formen der Komik in Kinder- und Jugendbüchern der bekannten österreichischen Autorin Christine Nöstlinger beschäftigt. Die Analyse der Problematik führt zu der Schlussfolgerung, dass Nöstlingers Werk stark mit der Gegenwart verbunden ist. Ironie, Groteske, Parodie, Übertreibung, Häufung von absurden Situationen sind für die Schriftstellerin ein Mittel, zahlreiche Probleme des Alltags zu schildern. In den Büchern demythologisiert sie die Familie und traditionelle Rollenverteilung in der Gesellschaft, baut Stereotype ab und zeigt den negativen Einfluss autoritärer Erziehungsmethoden auf junge Menschen und die aus ihnen resultierenden Generationskonflikte.
EN
The paper is a presentation of the monograph "Lustige Gespenster" [Funny Phantoms] by Małgorzata Filipowicz, which is devoted to the techniques and forms of humour in the works for children and young adults by the Austrian author Christine Nöstlinger. The analysis of these aspects reveals a picture of literary output tightly correlated with the reality to date. Irony, grotesque, parody, exaggeration, accumulation of absurd situations are the ways and means the writer uses to present daily life full of problems. In her books she demythologizes family and traditional social roles, debunks stereotypes, shows the negative influence of authoritarian upbringing methods on young people and the ensuing intergenerational conflicts.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.