The following article focuses on German language islands in Slovakia. These areas have been inhab- ited and influenced by Germans for centuries. In this case, special attention is paid to one specific area - the Hauerland. This language island in the middle of Slovakia exists today only rudimentarily. The main aim of this article is to describe the historical evolution of the aforementioned islands of Slovakia, the origin of their dialects and their characteristics. The focus will be on the village of Ma- linová (Zeche) and its dialect, which is part of a more extensive research. The aim of further research is to describe the morphological level of this dialect, which has not yet been done. At the first sight, there are some major shifts not only on the morphological level, but also on the syntactic one. In this context, reference can be made to the grammatical mood, especially the subjunctive and its forms, which could be considered quite unusual. The Slovak language, which has been the main contact language for the Zeche dialect, has influenced it severely, not only on the two mentioned levels of grammar, but also in its lexicon. The linguistic analysis has been based on a series of free interviews, that were recorded specially for this purpose with the oldest living speakers of the Zeche dialect. These transcribed interviews form the main corpus, which serves as a database for further linguistic analyses. The dialects of Hauerland are threatened by extinction as the number of their speakers is constantly declining. This research of the Zeche dialect should help to ensure that the knowledge of the structures of these dialects is preserved within German dialectology.
Odmiany języka niemieckiego występujące poza zwartym obszarem niemieckojęzycznym tworzą wskutek interakcji z koegzystującymi w tych regionach językami swoisty rodzaj wariantów kontaktu. Nie oznacza to bynajmniej, że odmiany te mają charakter homogeniczny. Niniejszy artykuł unaocznia na przykładzie wariantu gościęcińskiego, że niemczyzna górnośląskich wysp językowych odbiega od języka niemieckiego występującego na większości terenów Górnego Śląska, przy czym różnice te wynikają z innego historycznego rozwoju tychże wariantów. Nadto artykuł ma być próbą krótkiego nakreślenia stanu dotychczasowych badań językoznawczych dotyczących Śląska i wskazać na niektóre istniejące jeszcze luki badawcze.
EN
The varieties of German spoken beyond the closed German speaking territories are, as a result of the interaction with the surrounding languages, a kind of contact varieties. Still, it doesn’t mean that those vernaculars are homogenous. The present paper shows on the basis of the vernacular of Gościęcin that the varieties of the Upper Silesian speech islands vary from the German which is spoken in the most parts of Upper Silesia. The differences result from different historical developments of the varieties. The aim is also to outline the state of linguistic research on Silesia and to point some still existing research gaps.
DE
Varietäten des Deutschen außerhalb des zusammenhängenden deutschen Sprachgebiets stellen infolge der Interaktion mit den Umgebungssprachen eine Art Kontaktvarietäten dar. Dies bedeutet jedoch nicht, dass es sich dabei um homogene Erscheinungsformen des Deutschen handelt. Anhand des Sprachinseldeutschen von Kostenthal wird im vorliegenden Beitrag veranschaulicht, dass sich die oberschlesischen Sprachinseln vom Deutschen im Großteil Oberschlesiens nachweislich unterscheiden, wobei diese Differenzen auf die unterschiedliche Entwicklungsgeschichte dieser Varietäten zurückführbar sind. Ferner wird der Versuch unternommen, einen Überblick über den Stand der linguistischen Untersuchungen zu Schlesien zu schaffen und einige noch bestehende Forschungslücken aufzuzeigen.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.