W niniejszym artykule autor przeprowadził analizę porównawczą przepisów regulujących problematykę eksperymentów medycznych na człowieku, zawartych w Europejskiej Konwencji Biomedycznej oraz w ustawodawstwie polskim. Celem pracy była ocena wpływu ewentualnej ratyfikacji konwencji na uregulowanie warunków dopuszczalności eksperymentu medycznego w prawie polskim. Szczegółowej analizie poddano zagadnienia, które wymagać będą pilnej interwencji ustawodawczej w przypadku ratyfikacji Konwencji. Chodzi tu o sprzeciw osoby niezdolnej do wyrażenia zgody na udział w badaniu naukowym oraz o problematykę eksperymentów badawczych na embrionach in vitro. Artykuł zawiera zwięzłą ocenę projektów ustawowych regulujących procedurę zapłodnienia pozaustrojowego oraz postulaty de lege ferenda w zakresie statusu prawnego embriona ludzkiego przed implantacją.
EN
In this article the author conducted a comparative analysis of regulations connected with medical experiments on a human being, provided for in the Convention on Human Rights and Biomedicine and the Polish legislation. The aim of this article was to estimate the impact of possible ratification of the convention on regulating the conditions of legality of medical experiments in the Polish law. The matters which require urgent attention of the legislator if the convention is ratified were discussed in detail. The above refers to the objection of a person incapable of giving consent to participate in the research study and the legality of experiments on in vitro embryos. The paper evaluates the bills connected with the IVF procedure and contains de lege ferenda postulates in the area of legal status of in vitro embryos before their implantation.
The recent pandemics unleashed by SARS-CoV-2 has given rise to a COVID-19 vaccine race and once again raised moral questions that are valid with every research and study carried out to find a vaccine for infectious diseases from which we still lack protection. This Article presents ethical problems related to the process of developing the vaccine at the research and development stage as well as ethical issues concerning distribution and availability of the vaccine once it is available on the market. International documents, i.a. of the World Health Organization and the Church as well as the discussion taking place in bioethical circles indicate that the topic is of crucial importance and should not be overlooked at the stage of research and development for a new vaccine. The paper outlines the most important ethical issues related to it: risk proportionality, informed consent to participate in an experiment, the use of biological material of illicit origin, the question of methodology and organization of medical research during pandemics, the issue of controlled infection of volunteers with the virus, ethical and social dilemmas related to availability and use of the vaccine, especially for the poor – people and countries. An overview of ethical concerns related to development of COVID-19 vaccine, human clinical trials and the vaccination phase during pandemics illustrate the complexity of this issue and its need for an interdisciplinary approach.
PL
Pandemia wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 uruchomiła wyścig w celu znalezienia szczepionki na COVID-19 i na nowo otworzyła pytania natury etycznej, które są aktualne przy każdorazowo podejmowanych badaniach i poszukiwaniach w celu znalezienia adekwatnej szczepionki na choroby zakaźne, na które brak jeszcze skutecznej ochrony. Artykuł przedstawia problemy etyczne związane z procesem przygotowania szczepionki w fazie eksperymentów i badań oraz kwestie etyczne związane z dystrybucją i dostępnością szczepień, gdy szczepionka jest już dostępna na rynku. Międzynarodowe dokumenty, m.in. Światowej Organizacji Zdrowia, dokumenty Kościoła i dyskusja w środowisku bioetycznym wskazują, iż temat ten jest niezwykle ważny i nie można go pominąć w procesie badań i prac nad przygotowaniem nowej szczepionki. Artykuł przedstawia najważniejsze zagadnienia etyczne z tym związane: kwestię proporcjonalności ryzyka, wyrażania świadomej zgody na udział w eksperymencie, wykorzystania materiału biologicznego z niegodziwego źródła, problem metodologii i organizacji badań medycznych w trakcie pandemii, kwestię kontrolowanego zakażenia wirusem ochotników eksperymentu, problemy etyczno-społeczne związane z dostępnością i zastosowaniem szczepionki, szczególnie dla ubogich osób, dla ubogich państw. Przegląd problematyki etycznej związanej z przygotowywaniem szczepionki na COVID-19, prowadzeniem badań klinicznych na ludziach, jak również z fazą szczepień w czasie pandemii, pokazuje, że jest to temat bardzo złożony i wymagający interdyscyplinarnego podejścia.
Autor omówił poglądy najbardziej reprezentatywnych chrześcijańskich bioetyków polskich, którzy zabierali głos w sprawie postępu w technologii medycznej i w nowoczesnej sztuki leczenia (T. Ślipko, T. Biesaga, B. Chyrowicz, G. Hołub, T. Kraj i inni). Uczeni ci zaproponowali ludziom parającym się medycyną i zawodami jej pokrewnymi koncepcje oparte na tradycyjnym rozumieniu człowieka, wolnym od redukcjonistycznych, naturalistycznych teorii opartych na materializmie tak przecież obecnym w wielu postaciach w różnych dziedzinach wiedzy uprawianej w zachodnioeuropejskiej kulturze. Autor niniejszego artykułu skupił się na analizie problemów zawartych w publikacjach zasygnalizowanych autorów dokonanych zwłaszcza w ostatnich dwudziestu latach, czyli w XXI wieku. Jest to okres, kiedy postęp w naukach medycznych i w dziedzinie techniki tak przyśpieszył, że refleksja nad leczeniem człowieka stała się bardzo potrzebna. Szczególnie należy brać pod uwagę naturę człowieka oraz powiązane z nią podmiotowe prawa i obowiązki.
EN
The author discussed the views of the most representative Christian Polish bioethics who spoke on the progress in medical technology and modern healing art (T. Ślipko, T. Biesaga, B. Chyrowicz, G. Hołub, T. Kraj and others). These scientists proposed to people engaged in medicine and related professions concepts based on the traditional understanding of man, free from reductionist, naturalistic theories based on materialism so present in many forms in various fields of knowledge cultivated in Western European culture. The author of this article focused on analyzing the problems contained in the publications of the authors pointed out, especially in the last twenty years, i.e. in the 21st century. This is a period when the progress in medical sciences and technology has accelerated so much that reflection on human treatment has become much needed. Particular consideration should be given to human nature and related subjective rights and obligations.
RU
Автор обсудил взгляды наиболее представительных польских христианских биоэтиков, которые выссказались о прогрессе в области медицинских технологий и современного лечебного искусства (Т. Сьлипко, Т. Бесага, Б. Хырович, Г. Холуб, Т. Край и другие). Эти ученые предложили людям, занимающимся медициной и смежными профессиями, концепции, основанные на традиционном понимании человека, без редукционистских, натуралистических теорий, основанных на материализме, которые существовали в то время во многих формах в различных областях знаний, культивируемых в культуре Западной Европы. Автор данной статьи сосредоточился на анализе проблем, содержащихся в публикациях авторов, указанных, особенно в последние двадцать лет, то есть в XXI веке. Это период, когда прогресс в области медицинских наук и технологий настолько ускорился, что стали крайне необходимы размышления о лечении людей. Особое внимание следует уделять природе человека и связанным с ней субъективным правам и обязанностям.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.