Główny cel artykułu stanowi reinterpretacja najistotniejszych przemian sektora logistycznego (nowe formy i funkcje infrastruktury, innowacje w oprogramowaniu i kształtowaniu przestrzeni, specyfika miast logistycznych itp.) z perspektywy krytycznych studiów miejskich. Wykorzystuję do tego inspiracje płynące z Marksowskich koncepcji cyrkulacji kapitału i niszczenia przestrzeni przez czas. W pierwszej części artykułu zwracam uwagę na obecny w myśli Marksa metodologiczny prymat ruchu oraz wyróżnioną rolę transportu w realizacji, ale również zwiększaniu wartości dodatkowej. Tworzę tym samym główne punkty oparcia dla tezy, w której ujmuję logistykę jako logiczną wypadkową przestrzennej dynamiki kapitału i kapitalistycznej logiki akceleracji, analizowanych przez Marksa w drugim tomie Kapitału i w Zarysie krytyki ekonomii politycznej. Druga część tekstu stanowi rozbudowaną interpretację Marksowskiego pojęcia niszczenia przestrzeni przez czas. Proponując trzy możliwe odczytania tego konceptu (jako kompresję, synchronizację i abstrakcję), wiążę je z typową dla logistyki strategią twórczej destrukcji przestrzeni, która materializuje się na gruncie i za sprawą infrastruktury akceleracji. W trzeciej części omawiam te innowacje sektora, które pozwalają w nim widzieć obszar tendencyjny z punktu widzenia całego kapitalizmu. Podejmuję w tym celu zagadnienie fabrykowania świata (Mezzadra i Neilson 2013a), które umożliwia eksplorowanie nowego porządku geoekonomicznego – z uwzględnieniem zmieniających się postaci władzy infrastruktury i pracowniczej podmiotowości – w terminach globalnej fabryki (Cowen 2014b) i miasta logistycznego.
Artykuł stanowi polemiczną próbę przemyślenia roli sektora logistycznego w najważniejszych transformacjach współczesnej tkanki miejskiej. Choć wiele wskazuje na to, że jest on ważnym warunkiem wyłonienia się miasta postindustrialnego, jak również katalizatorem innych, równie krytycznych transformacji, rewolucja w logistyce pozostaje jednym z najbardziej zmarginalizowanych wydarzeń na gruncie krytycznych badań miejskich. Można za to winić między innymi dominujący namysł nad urbanizacją, który skupiając się na kwestiach aglomeracji i procesach typowych dla ośrodków zachodnich, lekceważy bardziej peryferyjne procesy urbanizacyjne, w tym planetarne upowszechnianie infrastruktury cyrkulacji, która jest niezbywalnym warunkiem materializacji tego, co Henri Lefebvre [2003] nazywał społeczeństwem miejskim. W kontrze do takiego podejścia sieci logistyczne zostaną tu potraktowane jako jedne z najważniejszych wzorców produkcji przestrzeni, które przyczyniają się do upowszechniania miejskości na terenach niezurbanizowanych i dostarczają uzasadnienia dla nowych, asamblażowych ontologii tego, co miejskie.
EN
The article is a polemical attempt to rethink the role of the logistics sector in the most important transformations of the contemporary urban fabric. Despite many indications proving its influence as a crucially important condition for the emergence of a post-industrial city as well as a catalyst for further, equally significant transformations, the revolution in logistics remains one of the most marginalized events in the field of critical urban studies. One of the reasons for such neglect is based in the dominant perspective on urbanization which, focusing mainly on the issue of agglomeration and Western-based urban phenomena, tends to ignore other, more peripheral urbanization processes. These include the global spread of circulation infrastructure, which is an indispensable condition for the materialization of a Lefebvrian urban society. Contrary to that perspective, logistical networks will be treated here as one of the most important patterns of the production of space, contributing to the proliferation of the urban in non-urbanized areas and providing justifications for new, assemblage-oriented ontologies of the city.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.