Po upadku Związku Sowieckiego wielu badaczy twierdziło, że w Rosji zapanowała próżnia ideologiczna. Artykuł wskazuje, iż miejsce ideologii komunistycznej zastąpiła eklektyczna mieszanka doktryn geopolitycznych, rosyjskiego konserwatyzmu i religii prawosławnej. Geopolityka stała się nie tylko przydatnym narzędziem formułowania celów polityki zagranicznej, ale także instrumentem mobilizowania społeczeństwa rosyjskiego wokół tych dążeń, a także oddziaływania informacyjnego na zewnątrz. Szczególnym odbiorcą rosyjskiej geopolityki informacyjnej jest tzw. bliska zagranica i żyjąca tam mniejszości rosyjska.
EN
After the collapse of the Soviet Union many researchers claimed that an ideological vacuum had occurred in Russia. The article points out that the communist ideology has been replaced with the eclectic mix of geopolitical doctrines, Russian conservatism and Orthodox religion. Geopolitics has become not only the tool useful for formulation the foreign policy objectives, but also an effective instrument of mobilization of the Russian society around defined aspirations, as well as a means of influencing external policies. A particular recipient of Russian geopolitics is so-called close abroad (this term refers to the independent republics which emerged after the dissolution of the Soviet Union) and the Russian minorities living there.
Fundamentem niniejszego artykułu są kontrowersyjne słowa Oriany Fallaci, która twierdziła że strategia eksportu istot ludzkich była zawsze najbardziej pewnym sposobem zagarnięcia terytorium. Autor bazuje na trzech tezach, wyprowadzonych z przesłanek historycznych. Pierwsza głosi, iż czas w geopolityce powinno się mierzyć nie latami, lecz ludzkimi pokoleniami, na co wskazują długie dzieje wielkich mocarstw Druga precyzuje pierwszą, głosząc, iż w okresie wielkich wojen, podczas których następuje potężna koncentracja siły i jej użycie, „czas geopolityczny” przyśpiesza, mocarstwa szybciej powstają, ale również szybciej upadają. Trzecia teza wynika z dwóch poprzednich i zakłada, iż ośrodki siły „skolonizowane” przez pokolenia są trwalsze niż te tylko naprędce podbite. Osią rozważań jest zestawienie swoiście pojętych pojęć determinizmu geograficznego - tłumaczącego ludzkie migracje przyczynami naturalnymi, oraz posybilizmu geograficznego - dopuszczającego celową politykę migracyjną, mającą przynieść określone korzyści w długim okresie. Autor dokonał przeglądu rozważań nad tematyką migracyjną w dziejach myśli geopolitycznej od Hegla po współczesne czasy, kończąc konkluzją Kelly Greenhill, twierdzącej iż współcześnie „zmieniła się sama natura wojny, teraz uchodźcy są narzędziem wojny”.
EN
The article presents the evolution of geopolitical thought of human migrations. At the beginning the author presents three new theses concerning the time in geopolitics. He suggests that it is necessary to measure it up with no years but generations. During great wars while the concentration and using force the geopolitical time is speeding up. But then powers are incurred less long-lasting from the ones colonized by generations. „The Politics of the Womb, that is, the strategy of exporting human beings and having them breed in abundance is the simplest way to take possession of a territory”, warned in 2004 the famous Italian author Oriana Fallaci. Next the author reviews dissertations above the migration subject matter in the history of the geopolitical thought from Hegel for contemporary times. Putting together of the concept the determinism, explaining human migrations with natural causes and the concept the possibilism, allowing intentional migration policy is an axis of deliberations. The article was finished with the Kelly Greenhill’s conclusion: „The nature of war itself has changed; now the refugees are the war”.
Współczesna Rosja (Federacja Rosyjska) jest głównym sukcesorem Związku Radzieckiego, który w 1991 r. uległ dezintegracji i który do momentu swojego rozpadu był jednym z dwóch supermocarstw. Rozpad ZSRR wiązał się z poszukiwaniem przez Rosję swojego miejsca w świecie i w systemie międzynarodowym, definiowaniem własnych interesów, a także z dążeniem do utrzymania statusu mocarstwa i gracza światowego. Rezultatem tworzenia się nowej rosyjskiej tożsamości zbiorowej jest ogromna popularność w Rosji geopolityki, która w tym kraju zaczyna spełniać funkcję metaidei (uniwersalnej idei wyjaśniającej świat), w pewnym sensie wypełniając pustkę ideologiczną po zbankrutowanej ideologii komunistycznej. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie genezy rosyjskiej myśli geopolitycznej, kształtującej się w zasadzie od chwili powstania Imperium Rosyjskiego w pierwszej połowie XVIII stulecia – poprzez wiek XIX – aż po okres radziecki. W artykule zostały zaprezentowane główne idee, koncepcje oraz ich twórcy – w kontekście międzynarodowego układu odniesienia. Konstrukcja artykułu ma charakter chronologiczno-problemowy.
XX
Contemporary Russia (Russian Federation) is the main successor of the Soviet Union, which in 1991 has disintegrated and that until its disintegration was one of the two superpowers. The disintegration of the USSR was associated with the searching by Russia its place in the world and in the international system, defining Russian interests, and with striving to save of status as a global power and player. The result of the creation of a new Russian collective identity is a huge popularity in Russia geopolitics, which in this country begins to act as a metaidea (the universal idea explaining the world) and, in a certain sense, fills the ideological void after the bankruptcy of communist ideology. The purpose of this article is the presentation of the genesis of Russian geopolitical thinking, which had been formed, in principle, since the establishment of the Russian Empire in the first half of the eighteenth century – through the nineteenth century – until the Soviet period. The article presents the main ideas, concepts and their creators – in the context of the international system. The construction of this article has a chronologicalproblem character.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.