W artykule prezentuję badania nad opowieściami kronikarskimi o bitwie pod Bramą Mostową, która odbyła się 6 marca 1098 r., w czasie oblężenia Antiochii przez wojska pierwszej krucjaty. Skupiam się na kulminacyjnym momencie tych opowieści – scenie, w której książę Gotfryd Lotaryński w starciu na moście prowadzącym do Bramy Mostowej jednym ciosem przepołowił muzułmańskiego adwersarza. Swój wywód podzieliłem na trzy części – w pierwszej pokazuję, jakie stanowisko zajmują historycy wobec przekazów o przepołowieniu przeciwnika przez Gotfryda, a także analizuję najwcześniejszy etap kształtowania się przekazu, za który uważam opisy stworzone przez uczestników krucjaty: Rajmunda z Aguilers, Piotra Tudeboda oraz ten zamieszczony w kronice Alberta z Akwizgranu. W drugiej części analizuję modyfikacje i przekształcenia, jakim poddawali omawianą scenę kronikarze z północnej Francji tworzący w pierwszych dwóch dziesięcioleciach XII w. W ostatniej części zajmuję się późniejszymi wersjami tej samej sceny, wnioskując na temat ich związku z wcześniejszymi przekazami. W toku badań okazało się, że najpopularniejszą i najsilniej oddziałującą wersję stworzył kronikarz Robert Mnich, natomiast dostrzegalne są wyraźne związki z najwcześniejszymi wersjami nawet u autorów piszących pod koniec XII w. i później.
EN
The article contains research on the narratives describing the battle of the Bridge Gate (March 6, 1098), which took place during the siege of Antioch by the Crusaders. It focuses on the scene which is the climax of the above-mentioned tale, when the duke Godfrey of Bouillon hews the Turkish warrior through the middle with a single stroke of the sword in a duel on the bridge in front of the city. The study is divided into three parts. The first one includes views of historians regarding the accounts of hewing the foe through the middle by Godfrey as well as an analysis of the earliest stage of shaping the literary tradition of the studied scene, which in the opinion of the author of the article consists of descriptions created by Crusade participants: Raymond of Aguilers, Peter Tudebode and that included in the chronicle of Albert of Aachen. The second part focuses on the modifications and transformations of the earliest accounts introduced by chroniclers from Capetian France in the first two decades of the 12th century. The last part is devoted to an analysis of the later versions of the scene and their connection with earlier accounts. Research showed that the most popular and vivid version of the tale was created by Robert the Monk, yet there are clear connections with the earlier versions of the account even in the case of authors writing at the end of 12th century and later.
The article contains the research on the narratives describing the battle of the Bridge Gate (6 March 1098), which took place during the siege of Antioch by the crusaders. I focus on the scene which is the climax of the above-mentioned accounts – in this scene duke Godfrey of Lorraine, in a duel on the bridge in front of the city, cuts in two the Turkish warrior by a single strike of his sword. This survey is divided into three parts. In the first part I summarize the state of research and I analyze the earliest stage of shaping the literary tradition of the studied scene. In the second part I focus on the transformations of the earliest accounts among chroniclers from Capetian France. The third part is devoted to analysis of the later versions of the scene. In the conclusion of the present article I state that account of the Robert the Monk contains the most popular version of the here studied scene. Another point is that narratives even from the end of 12th century and later are written in the connection with the earliest accounts.
PL
W artykule prezentuję badania nad opowieściami kronikarskimi o bitwie pod Bramą Mostową, która odbyła się 6 marca 1098 r., w czasie oblężenia Antiochii przez wojska pierwszej krucjaty. Skupiam się na kulminacyjnym momencie tych opowieści – scenie, w której książę Gotfryd Lotaryński w starciu na moście prowadzącym do Bramy Mostowej jednym ciosem przepołowił muzułmańskiego adwersarza. Swój wywód podzieliłem na trzy części – w pierwszej pokazuję, jakie stanowisko zajmują historycy wobec przekazów o przepołowieniu przeciwnika przez Gotfryda, a także analizuję najwcześniejszy etap kształtowania się przekazu, za który uważam opisy stworzone przez uczestników krucjaty: Rajmunda z Aguilers, Piotra Tudeboda oraz ten zamieszczony w kronice Alberta z Akwizgranu. W drugiej części analizuję modyfikacje i przekształcenia, jakim poddawali omawianą scenę kronikarze z północnej Francji tworzący w pierwszych dwóch dziesięcioleciach XII w. W ostatniej części zajmuję się późniejszymi wersjami tej samej sceny, wnioskując na temat ich związku z wcześniejszymi przekazami. W toku badań okazało się, że najpopularniejszą i najsilniej oddziałującą wersję stworzył kronikarz Robert Mnich, natomiast dostrzegalne są wyraźne związki z najwcześniejszymi wersjami nawet u autorów piszących pod koniec XII w. i później.
Celem artykułu jest odkrycie znaczeń i sensów wiązanych z poszczególnymi elementami narracyjnymi opowiadań o chwalebnym czynie Gotfryda w bitwie pod Bramą Mostową (6 marca 1098 r.). Poprzez wykorzystanie metody komparatystycznej staram się głębiej zrozumieć rozbudowane opowieści kronikarskie na temat Gotfryda, który jednym ciosem przepołowił ogromnego przeciwnika na moście pod obleganą Antiochią. Bogactwo opisów czynu Gotfryda w bitwie pod Brama Mostową wskazuje, że kronikarze dążyli do nadania temu starciu szczególnego wymiaru i pokazania go jako momentu przełomowego. Był to również kluczowy element charakterystyki Gotfryda, który po zdobyciu Jerozolimy został pierwszym władcą krucjatowego królestwa.
EN
This article explores the meanings attached to individual narrative elements of the tales that portray the laudable deed of Godfrey in the Bridge Gate battle (March 6, 1098). The comparative method offers deeper insight into the elaborate stories that chroniclers have told about Godfrey, who hewed in half his formidable opponent with a single blow on the bridge near beleaguered Antioch. Judging by the diversity of narratives concerning Godfrey’s deed in the Bridge Gate battle, the chroniclers sought to place this confrontation in a special dimension and to portray it as a breakthrough moment. This exaltation was also pivotal to characterizing Godfrey, who became the first ruler of the Crusaders’ kingdom after the conquest of Jerusalem.
W artykule poruszono trzy główne zagadnienia: przedstawienie drugoplanowych muzułmańskich dowódców w opisach walk o Antiochię w łacińskich relacjach uczestników pierwszej krucjaty; transmisję tych treści w kronikach drugiej generacji historyków wyprawy krzyżowej; próbę identyfikacji wzmiankowanych bohaterów z rzeczywistymi postaciami historycznymi. Podstawową bazą źródłową były relacje uczestników wyprawy do Jerozolimy takie jak Gesta Francorum, Historia de Hierosolymitano Itinere Piotra Tudeboda, Historia Francorum Rajmunda z Aguilers i Historia Hierosolymitana Fulchera z Chartres. W artykule wskazano na zróżnicowany wybór treści u poszczególnych autorów chrześcijańskich w celu kreacji wydarzeń. Badanie transmisji polegało na zestawieniu wspomnianych wyżej tekstów z kronikami tzw. drugiej generacji historyków pierwszej krucjaty do około poł. XII wieku (Balderyka z Dol, Roberta Mnicha, Guiberta z Nogent czy Orderyka Vitalisa, z uwzględnieniem Chanson d’Antioche jako dzieła o bliżej niesprecyzowanej chronologii). Na tej podstawie zasygnalizowano możliwe drogi przekazu określonych wątków, wskazujące na silne oddziaływanie tradycji Gesta Francorum. W celu identyfikacji omawianych postaci muzułmańskich wykorzystano również materiał pochodzący z innych kręgów kulturowych (np. Kronika Aleppa Kamāla ad-Dīna). Zestawienie wzmianek łacińskich i przede wszystkim muzułmańskich pozwoliło na określenie, w jakim stopniu bohaterowie, przedstawiani w kronikach frankijskich, odpowiadają substratowi faktycznemu.
EN
The article considers three main issues: the representation of the secondary Muslim commanders in descriptions of the military struggles under the city of Antioch; the transmission of content in sources from the next generations of the First Crusade’s historians; the attempt to identify the Muslim commanders mentioned in Latin sources with real historical figures. The main sources were accounts of the participants of the expedition to Jerusalem such as the Gesta Francorum, Peter Tudebode’s Historia de Hierosolymitano Itinere, Raymond of Aguilers’ Historia Francorum and Fulcher of Chartres’ Historia Hierosolymitana. The article indicates the diversity in the content provided by individual Christian authors, who each aim to create their own visions of events. The study of the transmission of content consisted in comparing the abovementioned texts with the chronicles of the so-called second generation of the First Crusade’s historians from up to around the middle of the 12 th century (Baldric of Dol, Robert the Monk, Guibert of Nogent, Orderic Vitalis, and Chanson d’Antioche – a work with unspecified chronology). On this basis, the possible routes of the transmission of specific content have been signaled, indicating the strong influence of the Gesta Francorum’s tradition. In aim to identify the discussed Muslim commanders, information from other cultural circles has been used (e.g. Chronicle of Aleppo of Kamāl ad-Dīn). A comparison between references from the Latin sources with the Muslim ones allowed to determinate to what extent the characters depicted in the Frankish chronicles correspond to factual sources.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.