In the first part of my paper, I shall consider how Anselm of Canterbury’s so-called ontological argument has been misapprehended by those treating it as a proof for the existence of God. In the second part, I shall focus on Chapter One of the Proslogion and on the Epistola de incarnatione Verbi to show what Anselm’s real purpose was regarding the problem of the existence of God. I shall support my view by referring also to the thought of John Henry Newman and Henri de Lubac.
This article discusses the critical position of Immanuel Kant towards the tradition of so called ontological proof of God’s existence. Kant treats the proof sceptically – he is convinced that any proof of God’s existence is impossible. However, Kant accepts the concept of God as the idea of pure reason, i.e. a sum of total positive “properties” and the ideal of pure reason. This ideal – an unconditional possibility of all – has a positive sense, but only as a formal concept. The ideal of pure reason – God is not something existing in reality, but it is only a postulate of pure reason and an a priori source idea. According to Kant, any attempt at finding a proof of real existence of this ideal (and in consequence of God’s real existence) makes no sense because it has no “objective” content and this ideal is only a formal condition of transcendental knowledge.
The purpose of this article is to stimulate theologians and philosophers to study certain aspects of the ontological argument (OA). After adopting terminological arrangements, and presenting general remarks on the ontological argument, I quote St Anselm's argument from Proslogion II in the original Latin version and the Polish translation. Then, which is the heart of the paper, I attempt to sketchily reconstruct Tischner’s version of this argument of St Anselm and subject it to a preliminary critical analysis. I then give two quite general understandings of the proof for the existence of God in general. The final section of the paper is devoted to interesting and even intriguing insights into the notion of the titular concept – the maximal being.
PL
Zadaniem artykułu jest pobudzenie teologów i filozofów do badań nad pewnymi aspektami dowodu ontologicznego (OA). Po przyjęciu ustaleń terminologicznych i prezentacji ogólnych uwag dotyczących argumentu ontologicznego cytuję argument św. Anzelma z Proslogionu II w łacińskiej wersji oryginalnej oraz przekładzie polskim. Następnie, co jest „sercem” pracy, próbuję szkicowo zrekonstruować Tischnerowską wersję tego argumentu św. Anzelma i poddaję ją wstępnej krytycznej analizie. W dalszej kolejności podaję dwa ogólne rozumienia dowodu na istnienie Boga. Ostatnia sekcja pracy poświęcona jest interesującym, a nawet intrygującym spostrzeżeniom na temat pojęcia tytułowego – bytu maksymalnego.
Artykuł zawiera analizę porównawczą myśli rosyjskiego emigracyjnego filozofia Siemiona Franka i jednego z najwybitniejszych przedstawicieli filozofii i teologii procesu Charlesa Hartshorne’a. Wśród punktów zbieżnych wskazano na ich integralną wizję rzeczywistości. Rozważono podejście Franka i Hartshorne’a w kwestii poznania Boga, szczególną uwagę poświęcając ich interpretacji dowodu ontologicznego. Hartshorne był zaznajomiony z myślą rosyjską i nawet napisał recenzje na klasyczne książki Zieńkowskiego i Łosskiego na temat historii filozofii rosyjskiej, gdzie niejednokrotnie wspominał o Franku. Nie można mówić o wpływach obydwóch myślicieli na siebie, ale raczej o wspólnym dziedzictwie filozoficznym sięgającym Platona.
EN
The article contains a comparative analysis of the thought of Russian émigré philosopher Semen Frank and one of the most prominent representatives of process philosophy and theology Charles Hartshorne. Among the points of convergence, their integral vision of reality was pointed out. Frank’s and Hartshorne’s approaches to the question of cognition of God were considered, with special attention paid to their interpretation of the ontological proof. Hartshorne was familiar with Russian thought and even wrote reviews on Zenkovsky and Lossky’s classic books on the history of Russian philosophy, where he mentioned Frank more than once. One cannot speak of the two thinkers’ influence on each other, but rather of a common philosophical heritage going back to Plato.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.