Artykułu porusza problematykę związaną z działalnością dobroczynną polskich organizacji kobiecych w Toruniu w latach 1914-1918. I wojna światowa wymogła na Toruniankach pochodzenia polskiego nie tylko zintensyfikowanie oraz poszerzenie zakresu działalności istniejących już organizacji, ale również zakładanie nowych stowarzyszeń. Analiza materiału źródłowego dowiodła, iż najprężniej działającą organizacją kobiecą był Komitet Niesienie Pomocy Ofiarom Wojny w Królestwie Polskim, na czele którego stanęły przedstawicielki toruńskiej inteligencji – Helena z Kawczyńskich Steinborn, Wanda Szumanówna, Helena Piskorska, ziemianka i arystokratka hrabina Maria Potocka oraz asystujące im Maria Swinarska i Hanna Kirmesówna. Ów Komitet niósł pomoc Polakom głównie na terenach Królestwa Polskiego objętych działaniami zbrojnymi. Autor scharakteryzował także pracę kobiet w organizacjach o charakterze lokalnym, wspierających ludność zamieszkującą Toruń. Największe zasługi na tym polu położyły głównie działaczki zrzeszające się w ramach takich organizacji jak: Towarzystwo Pań św. Wincentego a’Paulo, Stowarzyszenie Personału Żeńskiego w Handlu i Przemyśle oraz „Wełnianka”, Pomorskie Towarzystwo Ziemianek. Głównym źródłem ich finansowania były datki zbierane podczas organizowanych uroczystości zarówno o charakterze patriotycznym, jak i towarzyskim. Zgromadzone pieniądze przekazywane były na rzecz Torunian znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
EN
The article addresses the problem connected with the charitable activity of Polish women’s organizations in Toruń in the years 1914 –1918. WWI forced Toruń’s women of Polish origin not only to intensify and extend the activity of the existing organizations, but also to set up new institutions. The analysis of the source material proved that the most vigorous women’s organization was the Committee for Helping Victims of War in the Kingdom of Poland, headed by representatives of the Polish intelligentsia – Helena Steinborn née Kawczyńska, Wanda Szumanówna, Helena Piskorska, Maria Potocka (a landowner and aristocrat), who were assisted by Maria Swinarska and Hanna Kirmesówna. The Committee provided the aid to Poles mainly in the territory of the Kingdom of Poland which were affected by military actions. The author also described the work of women in local organizations sup-porting the inhabitants of Toruń. The most distinguished were here female activists from such organizations as: the Society of Ladies of St. Vincent à Paulo, the Society of Female Personnel in Trade and Industry, „Wełnianka”, the Pomeranian Society of Female Landowners. The main source of financing were donations collected during both patriotic and social ceremonies. Re-sources collected in this way supported Torun’s inhabitants who were in a poor und Ausweitung der Tätigkeit von bereits bestehenden Organisationen, son-dern auch die Gründung neuer Vereinigungen. Die Analyse des Quellenmaterials hat gezeigt, dass die am effizientesten arbeitende Frauenorganisation das Hilfskomitee für die Kriegsopfer im Kö-nigreich Polen war, an dessen Spitze Vertreterinnen der Thorner Intelligenz standen: Helena Steinborn geb. Kawczyńska, Wanda Szumanówna, Helena Piskorska, die Gutsbesitzerin und Aristokratin Gräfin Maria Potocka sowie als ihre Helferinnen Maria Swinarska und Hanna Kirmesówna. Dieses Komitee half vor allem den Polen in den Gebieten des Königreichs Polen, die von Kriegshandlungen betroffen waren. Der Autor beschreibt ebenso die Arbeit von Frauen in Organisationen von lokalem Charakter, die die Bevölkerung von Thorn unterstützten. Die größten Verdienste auf diesem Gebiet hatten vor allem Frauen in Vereinigungen wie der Gesellschaft der Frauen vom heiligen Vinzenz von Paul, dem Verein des weiblichen Personals in Handel und Industrie sowie der „Wełniankaˮ, der Pommerschen Gesellschaft der Gutsbesitzerinnen. Ihre Hauptfinanzquelle waren Spenden, die bei organisierten Feierlichkeiten von patriotischem oder gesellschaftlichem Charakter gesammelt wurden. Das gesammelte Geld war für Einwohner von Thorn bestimmt, die sich in einer schwierigen materiellen Lage befanden material condition.
DE
Der Artikel beschäftigt sich mit der caritativen Tätigkeit polnischer Frauen-organisationen in Thorn in den Jahren 1914 –1918. Der Erste Weltkrieg ver-langte von den Thornerinnen polnischer Herkunft nicht nur eine Intensivierung
Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet powstała w sierpniu 1945 r. Od początku była organizacją prorządową wspieraną przez PPR. Jej cel stanowiło kształtowanie postaw politycznych i obywatelskich kobiet. Treści propagandowe rozpowszechniano za pośrednictwem prasy, na szkoleniach ideologicznych oraz w trakcie oficjalnych zebrań i uroczystości. Szczegółowa analiza działalności propagandowej organizacji obrazuje zmieniające się podejście władz Polski Ludowej do roli kobiet w społeczeństwie w latach 1945–1956. The Social and Civil League of Women was established in August 1945. From the very beginning it was a pro-government organisation supported by the Polish Workers’ Party. Its purpose was to shape political and civic attitudes of women. Propaganda was spread through the press, at ideological courses, official meetings and ceremonies. A thorough analysis of propagandist activities of the League depicts a changing attitude of the authorities of the Polish People’s Republic to the role of women in society in 1945–1956.
Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet (potem Liga Kobiet) była organizacją prorządową i została utworzona w sierpniu 1945 r. Cele oraz zakres zadań organizacji zawierał statut SOLK uchwalony w tym samym roku. Zgodnie z treścią statutu głównym jej zadaniem było prowadzenie pracy ideowo-wychowawczej wśród kobiet. Zadanie to było realizowane m.in. za pośrednictwem prasy. ZG LK w latach 1947–1989 wydał łącznie siedem pism, do których należały: „Kobieta”, „Poznajmy Prawdę”, „Nasza Praca”, „Ja i Mój Dom”, „Gospodarstwo Domowe”, „Zwierciadło” oraz „Ty i Ja”. Najwięcej informacji na temat wyborów parlamentarnych w Polsce Ludowej można znaleźć w takich pismach, jak „Poznajmy Prawdę” i „Nasza Praca”. Problematyka wyborów parlamentarnych była poruszana zarówno na łamach „Poznajmy Prawdę”, jak i „Naszej Pracy”, a jej nasilenie zależało od aktualnej polityki władz. Na początku lat 50. realizacja planu sześcioletniego spowodowała konieczność mobilizacji całego społeczeństwa, a więc zaczęto propagować szeroką aktywizację kobiet we wszystkich dziedzinach życia. W tym czasie szczególnie intensywnie zachęcano kobiety do udziału w wyborach. Po przełomie październikowym w 1956 r. i zmianach programowych, jakie nastąpiły po II Krajowym Zjeździe LK w 1957 r., zrezygnowano z prowadzenia intensywnej pracy propagandowej i zachęcania kobiet do udziału we władzy. Ponownie zaczęto akcentować ich ważną rolę jako żon i matek, ale nie krytykowano podejmowania pracy zawodowej. W prasie LK znacznie większy nacisk położono na upowszechnianie różnego rodzaju poradnictwa, udzielanie wsparcia w wychowywaniu dzieci.
EN
The Social-Civic Women’s League (later the Women’s League) was established in September of 1945. It was a government organization. Their goals and structures were included in statement which was issued in the same year. The addendum of the statement was the ideological declaration. The most important goal of the organization was the promotion of the ideology of the Polish Workers Party and then, Polish United Workers Party. Propaganda was disseminated by press of the Women’s League. There were seven journals which were published during the period from 1947–1989: “Woman”, “Know the Truth”, “Our Work”, “I and My Home”, “The Household”, “The Mirror” and “You and Me”. The magazines “Know the Truth” and “Our Work” included most information about parliamentary elections. The authors of articles encouraged women to participate in elections and showed the benefits resulting from political changes in Polish People Republic. The promotion of the elections used specific contents which were adopted to policy of government.
The Business Club Painted with Lipstick, which operated in the years 2014–2021, was a women’s non-profit organization aimed at associating entrepreneurial women from Kielce and the Świętokrzyskie Voivodeship. Its founders and originators – Małgorzata Kołosowska and Beata Tokarska-Wójcik ‒ set for themselves the goal of creating an environment that brings together professionally active women to inspire each other and support each other with knowledge and professional experience. The main goals of the club were also to promote the idea of entrepreneurship and charity The club was elite and closed This article aims to present the specific phenomenon of the Business Club Painted with Lipstick on the Świętokrzyskie and national scale.
PL
Biznes Klub Malowany Szminką, który działał w latach 2014–2021, był kobiecą organizacją non profit mającą na celu zrzeszenie przedsiębiorczych kobiet z Kielc i województwa świętokrzyskiego. Jego założycielki i pomysłodawczynie – Małgorzata Kołosowska i Beata Tokarska-Wójcik ‒ postawiły sobie za cel stworzenie środowiska skupiającego aktywne zawodowo kobiety, by wzajemnie się inspirować i wspomagać wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym. Głównymi celami Klubu były propagowanie idei przedsiębiorczości oraz działalność charytatywna. Klub był elitarny i zamknięty. Niniejszy artykuł ukazuje specyficzny fenomen Biznes Klubu Malowanego Szminką na skalę województwa świętokrzyskiego i kraju.