W dniu 29 września 2022 r. Sejm przyjął ustawę o przedłużeniu kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego do dnia 30 kwietnia 2024 r. oraz o zmianie Kodeksu wyborczego mocą której kadencja rad gmin, rad powiatów, sejmików wojewódzkich, rad dzielnic m.st. Warszawy, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, która upływa w 2023 r., ulega wydłużeniu do dnia 30 kwietnia 2024 r. Autorka niniejszego opracowania dokonała analizy przebiegu procesu legislacyjnego, wypowiedzi uzasadniających przyjęcie ustawy, ale również – a może przede wszystkim – stojących w opozycji do tej regulacji, a także zasad wynikających z Konstytucji i prawa wyborczego w kontekście przepisów tej ustawy. To wszystko umożliwiło jej udzielenie odpowiedzi na nurtujące pytania o to: czy uchwalenie tej ustawy nie łamie podstawowych zasad prawa wyborczego? Czy zmiana długości kadencji w czasie jej trwania, na rok przed jej upływem, jest zgodna z Konstytucją RP? Jakie skutki wywoła wejście w życie tej ustawy?
EN
On September 29, 2022, the Sejm adopted the Act on the extension of the term of office of local government units until April 30, 2024 and on the amendment of the Electoral Code1, pursuant to which the term of office of commune councils, poviat councils, provincial assemblies, district councils of the capital city Warsaw, commune heads, mayors and presidents of cities, which expires in 2023, is extended until April 30, 2024. The author of this study analyzed the course of the legislative process, statements justifying the adoption of the act, but also – and perhaps above all – those in opposition to this regulation, as well as the principles arising from the Constitution and electoral law in the context of the provisions of this Act. All this enabled her to answer the bothering questions: does the adoption of this act violate the basic principles of electoral law? Is the change in the length of the term of office during its term, one year before its expiry, consistent with the Constitution of the Republic of Poland? What will be the impact of the entry into force of this law?
The article presents an analysis of the permissibility of conducting administrative proceedings by local self-government bodies (commune heads, mayors and city presidents) in cases in which these bodies have a legal interest, that is, are treated as parties. In the author’s opinion, in such cases local self-government bodies lose the ability to conduct the proceedings (are excluded from settling a case). The author takes a critical stance towards the repeal of a provision in 1994 that explicitly referred to the exclusion of these bodies. Since then, both in legal science and in judicial practice, there have been disputes as to whether such exclusion can be based on the provisions of Article 24 § 1 point 1 and 4 of the Code of Administrative Procedure. The author calls for a rapid amendment of the Code, supplementing Article 25 with a regulation constituting the content of Article 27a which was repealed in 1994, and making a minor revision of the existing Article 26. The question of whether the legislature has enough courage to make these changes is also addressed.
PL
W artykule przedstawiono analizę zagadnienia dopuszczalności prowadzenia przez organy jednostek samorządu terytorialnego (wójtów, burmistrzów i prezydentów miast) postępowania administracyjnego w sprawach, w których jednostki te mają interes prawny, czyli są traktowane jako strony. W ocenie autora w takich przypadkach organy jednostek samorządu terytorialnego tracą zdolność do prowadzenia postępowania (podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy). Krytycznie odniósł się on do uchylenia w 1994 r. przepisu, który stanowił wprost o wyłączeniu tych organów. Od tego czasu, zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym, trwają spory, czy podstawą wyłączenia mogą być przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Autor postuluje szybką zmianę Kodeksu – uzupełnienie przepisów art. 25 o uregulowanie stanowiące treść uchylonego w 1994 r. art. 27a i niewielką korektę obecnego art. 26. Stawia on zarazem pytanie, czy legislatywie wystarczy odwagi do dokonania tych zmian.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.