Artykuł prezentuje zarys problematyki związanej z zastosowaniem teorii społecznego uczenia się Alfreda Bandury w odniesieniu do rozwoju zawodowego dzieci i młodzieży. Przedstawia założenia społeczno-poznawczej teorii kariery zawodowej oraz badania dotyczące związków poczucia osobistej skuteczności z zainteresowaniami oraz podejmowaniem decyzji o zawodzie. Omówiono także propozycje zastosowania teorii oraz wyników badań w przygotowaniu do wyboru szkoły i zawodu. Przedstawione dane dowodzą, że poczucie własnej skuteczności jest jednym z najważniejszych czynników indywidualnych warunkujących przebieg i efekty procesu orientacji zawodowej.
EN
This article outlines the use of Bandura’s social learning theory in relation to the development of children and young people, describing the foundations for socio-cognitive career theory and the study of relationship of self-efficacy with interest and decisions about careers. Proposals for the application of theory and research results are discussed with concerning work orientation.
Artykuł ma na celu pokazanie aspektów pracy obecnych w nowych programach preorientacji, orientacji i doradztwa zawodowego wprowadzanych do systemu edukacji. Proaktywna postawa dzieci i młodzieży wobec pracy jest odpowiedzią na dynamiczne zmiany cywilizacyjne i społeczne, które na nadchodzące lata formułują nową definicję pracy.
EN
The article aims to show the aspects of „work” present in new pre-orientation, orientation and career counselling programs introduced into the education system. The proactive attitude of children and youth towards work is a response to dynamic civilizational and social changes that will formulate a new definition of work for the coming years.
W opracowaniu przedstawiono wyniki badań, których celem było poznanie odpowiedzi na problem główny zawarty w pytaniu: jakie orientacje zawodowe przejawia młodzież niedostosowana społecznie płci męskiej umieszczona w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym? Placówka, w której zrealizowano badania, jest przeznaczona dla chłopców niedostosowanych społecznie w wieku 13–18 lat będących w normie intelektualnej. W postępowaniu badawczym została przyjęta strategia ilościowa, która wpisała się w paradygmat pozytywistyczny. Badania przeprowadzono za pomocą metody indywidualnych przypadków, do której dobrano technikę testu. Narzędzie badawcze stanowił wystandaryzowany kwestionariusz „Moja kariera”. Otrzymane wyniki badań pozwoliły poznać orientacje na karierę zawodową wśród grupy nieletnich.
EN
The study presents the results of the research, the aim of which was to get to know the answer to the main problem included in the question: what kind of professional orientation present maladjusted youth placed in the Youth Educational Center? The institution where the research was carried out is intended for socially maladjusted boys aged 13–18 who are in the intellectual norm. A quantitative strategy was adopted in the research procedure, that became part of the positivist paradigm. The research was carried out using the individual case method, to which the test technique was selected. The research tool was a standardized questionnaire „My Career”. The obtained results of the research allowed to know the orientations for a professional career among the group of minors.
Ukrainian and foreign theories of an individual have been analyzed, the ideas of professional development and the professional self-realization of an individual on condition of dynamic changes on labour market have been presented. There has been outlined the importance of studying the questions of a specialist’s professional identity on the rational, humanistic and dialogue methodological basis and in accordance with results of researches in psychology and connected with it sciences. Peculiarities of the systems of professional education and training in foreign countries have been revealed. The actual issues of upbringing of a professional worker and career counseling of people in new social and economic circumstances have been analyzed. Perspectives in the development of professional education and training in the market economy at the state, regional and local levels have been presented. Some directions of pedagogical and psychological researches of these questions, such as questions of psychology of an individual, professional psychology, organizational psychology and labour psychology, theoretical and methodological basis of professional education, adult education, in-service training, professional education of the unemployed have been suggested. The necessity of scientific foreseeing changes on labour market and modernization of education and training systems has been grounded.
PL
W opracowaniu przybliżono ukraińskie i zagraniczne teorie osobowości. Ponadto teoretycznie zostały uzasadnione przepisy dotyczące zawodowego rozwoju osobowości oraz jej zawodowej samoaktualizacji w warunkach dynamicznych zmian na rynku pracy. Autorka zaakcentowała wielkie znaczenie badań zawodowej tożsamości jednostki na podstawie racjonalnych, humanistycznych i dialogicznych kierunków metodologicznych, z uwzględnieniem dorobku różnych dziedzin psychologii i dyscyplin pokrewnych. W artykule wyjaśniono prawidłowość obecną w systemach kształcenia i szkolenia zawodowego za granicą oraz aktualne problemy dotyczące kształcenia profesjonalizmu pracownika, orientacji zawodowej różnych kategorii ludności w nowych warunkach społeczno-ekonomicznych i prawodawczego zapełnienia tego procesu. Autorka zaproponowała perspektywiczne kierunki rozwoju kształcenia i szkolenia zawodowego w warunkach gospodarki rynkowej na poziomie krajowym, regionalnym i gałęziowym oraz główne kierunki badań pedagogicznych i psychologicznych, zwłaszcza w zakresie problemów psychologii osobowości, psychologii zawodowej, psychologii organizacyjnej i psychologii pracy, teoretycznych i metodycznych zasad kształcenia zawodowego, edukacji dorosłych, kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwie, a także kształcenia zawodowego bezrobotnych. W pracy została udowodniona konieczność naukowego prognozowania zmian na rynku pracy i modernizacji systemów edukacji i szkolenia.
Research serves as the basis for the construction of a model of the antecedents and consequences of employability within an organization undertaking signifi¬cant change as a response to severe financial crisis. The study was conducted in a state–owned public utility in Greece and involved 157 participants. The central idea was that a boundaryless career mindset and a protean career orientation would be positively related to employability, which in turn would be related to openness towards organizational change and the willingness to expend effort at work. Results confirmed the hypothesized relationship of protean career orientation and boundaryless mindset with employability. Furthermore, in line with expectations, employability was related to the willingness to expend effort and also mediated the relationship of boundaryless mindset and protean career orientation with it. On the other hand, employability was not related to openness towards change and the hypothesis for a moderating role of perceived organiza¬tional support did not materialized. The findings are discussed within the context of career and employability theory as well as in terms of their implications for the management of the workforce in times of severe change.
PL
Na potrzeby badania stworzono model antecedencji i konsekwencji zatrudnialności pracowników w organizacji podejmującej działania ukierunkowane na wprowadzenie znaczących zmian w odpowiedzi na poważny kryzys finansowy. Badanie zostało wykonane w państwowym zakładzie komunalnym w Grecji. Wzięło w nim udział 157 osób. Głównym celem badania było sprawdzenie, czy sposób myślenia w kategorii kariery „bez barier” i proteańska orientacja kariery mogą pozytywnie wpływać na zatrudnialność, co wiąże się ze zwiększeniem otwartości na zmiany organizacyjne oraz wzmocnieniem woli włożenia pewnego wysiłku w pracę. Wyniki potwierdziły hipotetyczny związek między proteańską orientacją kariery i nieograniczonym sposobem myślenia a zatrudnialnością. Ponadto, zgodnie z oczekiwaniami, zatrudnialność była ściśle powiązana z gotowością podjęcia wysiłków, a także stanowiła czynnik pośredni w związku z nieograniczonym sposobem myślenia i zmienną orientacją kariery. Z drugiej strony, zatrudnialność nie była powiązana z otwartością na zmianę i hipoteza o „moderującej” roli postrzeganego wsparcia organizacyjnego nie została potwierdzona. Wyniki badania są rozpatrywane w ramach teoretycznych dotyczących kontekstu kariery i zatrudnialności, a także wpływu wyżej wymienionych czynników na zarządzanie zasobami ludzkimi w okresach, w których zachodzą poważne zmiany.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.