This article is a critical reflection on mass awareness in Québec, in the social field, advanced by some of the actors: the State and its agencies, institutions, organizations, etc. In social work, we also try to influence people and motivate them to change their attitudes, behaviors or manner of thinking concerning certain problems. According to which criteria can we say we do awareness and not propaganda? The method used by these actors is questioned by looking into certain messages in circulation. Comparing this method to the techniques of propaganda will aim to understand whether mass awareness is not simply a euphemism that makes it possible to conceal the propaganda and to make the concept itself absent, non-existent and taboo. Is this omission an attempt at erasing the term in order to make manipulation invisible?
FR
Ce bref texte se veut une réflexion critique sur les démarches de sensibilisation de masse mises de l’avant au Québec, dans le champ social, par quelques-uns des acteurs s’y retrouvant : l’État et ses agences, les institutions, les organismes, etc. En travail social, nous en faisons aussi pour influencer les gens et pour les « motiver » à changer d’attitude, de comportement ou de manière de penser par rapport à certaines problématiques. Selon quels critères pouvons-nous affirmer que nous faisons de la sensibilisation et non de la propagande ? Il s’agit ainsi de questionner la méthode utilisée par ces acteurs afin de l’appréhender et cela, à partir de certains messages mis en circulation. La comparer ainsi à celle de la propagande afin de voir si la sensibilisation n’est pas seulement un euphémisme de celle-ci, ce qui permettrait de la dissimuler et de rendre le concept même de propagande absent, inexistant, tabou. Cette omission est-elle une désinscription pour rendre la manipulation invisible ?
Der Artikel enthält das Abstract ausschließlich in englischer und französischer Sprache.
EN
Due to the development of the computer-mediated communication, the expression of emotions has undergone significant changes. This paper proposes à linguistic analysis of the verbalisation of emotions on the Internet. The goal was to examine the way the expression of emotions can be exploited by the speaker. Therefore, the study was conducted on a propagandist discourse available on the Internet. More particularly, Dabiq and Dar al-Islam, the official online magazines published by the Islamic State, constituted the corpus of this analysis. This way, it was possible to investigate how emotions, which are spontaneous by nature, become carefully formulated productions.
FR
Face au développement de la communication médiée par les réseaux, l’expression des émotions a subi d’importants changements. Cette contribution propose une analyse linguistique de l’expression des émotions sur internet. Afin d’examiner la façon dont l’expression des émotions peut être exploitée par l’énonciateur, l’étude a porté sur un discours propagandiste diffusé sur internet. Plus particulièrement, Dabiq et Dar al-Islam, les deux revues publiées en ligne par l’État islamique, ont constitué notre corpus. Il a été ainsi possible de voir comment les émotions, par nature spontanées, se traduisent ici en productions soigneusement formulées.
The following article is an attempt to present the main ideas and tendencies which characterize British and American propaganda posters which were used during World War I. Posters were among the most common and effective means of propaganda at that time, and they are also very interesting from the sociolinguistic perspective. The authors of the presented posters made use of different methods of persuasion, and their works reflect the ideas and relations within British and American societies at the beginning of the 20th century.
FR
L’article essaie de présenter les idées et les tendances principales dans les affiches de recrutement utilisées pendant la Grande Guerre. Les affiches étaient parmi les moyens de propagande le plus souvent utilisés et les plus efficaces à cette époque-là, elles sont aussi particulièrement intéressantes de point de vue sociolinguistique. Les auteurs des affiches présentées ont recouru à des moyens de persuasion très divers et leurs œuvres représentent les idées et les relations au sein des sociétés britannique et américaine au début du XXème siècle.
PL
Artykuł stanowi próbę przedstawienia głównych idei i tendencji cechu-jących brytyjskie i amerykańskie plakaty propagandowe wykorzysty-wane podczas I wojny światowej. Plakaty należały do najczęściej wyko-rzystywanych i najskuteczniejszych środków propagandowych owego czasu i są również niezwykle interesujące z punktu widzenia socjolin-gwistyki. Autorzy przedstawionych plakatów wykorzystywali różnora-kie środki perswazji, a ich prace odzwierciedlają idee i stosunki panu-jące w brytyjskim i amerykańskim społeczeństwie na początku dwu-dziestego stulecia.
The objective of this article is to identify the determinants, nature and implications of historical policy as a foreign policy tool of the Russian Federation. Furthermore, it is to understand the role of historical propaganda as an instrument of Russia’s foreign policy towards Poland and to identify its impact on bilateral relations. According to the adopted research hypothesis, Russia uses historical events to realise its interests towards Poland, which boils down to controlling the historical narrative on a global scale, affirming the role of the superpower as the victor of World War II and shaping national identity. The article uses the method of content analysis and political discourse analysis to understand and show how historical propaganda is created, disseminated and how it affects Polish-Russian relations. The study was based on an analysis of source materials, including media messages, official statements by politicians and academic publications.
FR
Le terme de propagande historique combine des éléments des termes propagande et politique historique. La propagande est un effort systématique de formation de l’opinion publique, dans le but d’influencer les attitudes du public à l’égard d’une idée ou d’un groupe particulier. La politique historique, quant à elle, associe des événements passés à des objectifs politiques dans le but d’influencer la perception de l’histoire. La politique historique est donc une interprétation du passé à des fins politiques, sans viser l’objectivité ou la vérité historique. Elle fait toujours partie des activités de nombreux états, dont la Fédération de Russie, dans le cadre de la guerre de l’information menée par le Kremlin. La guerre de l’information n’a pas de définition unique et universellement acceptée, étant interprétée différemment par les chercheurs russes et occidentaux. Les définitions occidentales se concentrent sur l’utilisation militaire, stratégique, opérationnelle et tactique de l’information, tandis que la Russie considère la guerre de l’information comme une campagne d’influence globale, qui ne se limite pas à la période de guerre. La stratégie russe se concentre donc sur la confusion et la paralysie de l’adversaire au sens large, par opposition au modèle occidental fondé sur la persuasion d’un contenu donné. Les activités russes dans le domaine de l’information, telles que la diffusion de la désinformation par le biais de divers médias, visent à poursuivre des intérêts politiques spécifiques, souvent en falsifiant l’histoire et en manipulant l’opinion publique. L’histoire dans les relations russo-polonaises est l’une des questions clés. Le point de vue russe se concentre sur des sujets tels que le manque de gratitude de la Pologne pour la libération par l’Armée rouge et des événements historiques importants tels que la guerre polono-bolchévique. Les relations bilatérales sont également marquées par un différend sur la Seconde Guerre mondiale, dans lequel la Russie cherche à minimiser la responsabilité soviétique dans le déclenchement de la guerre et à mettre l’accent sur son rôle de libérateur de l’Europe. Dans le même temps, la thèse du rôle clé de la Pologne en tant qu’État responsable du déclenchement du conflit est mise en avant. Le Kremlin poursuit une politique historique internationale, façonnant une image négative de la Pologne dans ce contexte. Ces actions visent à consolider idéologiquement la société russe et à renforcer la position internationale de la Russie.
PL
Pojęcie propagandy historycznej łączy w sobie elementy terminów propaganda i polityka historyczna. Propaganda jest systematycznym wysiłkiem sprowadzającym się do kształtowania opinii społecznej w celu wpływania na jej postawy wobec określonej idei lub grupy. Z kolei polityka historyczna łączy wydarzenia z przeszłości z celami politycznymi, starając się wpłynąć na percepcję historii. Polityka historyczna jest więc interpretacją przeszłości w celach politycznych, niedążącą do obiektywizmu czy prawdy historycznej. Pozostaje częścią działań wielu państw, w tym Federacji Rosyjskiej w ramach prowadzonej przez Kreml wojny informacyjnej. Wojna informacyjna nie posiada jednej powszechnie akceptowanej definicji, będąc interpretowana różnie przez badaczy w Rosji oraz na Zachodzie. Zachodnie definicje skupiają się na militarnym, strategicznym, operacyjnym i taktycznym wykorzystaniu informacji, podczas gdy Rosja traktuje wojnę informacyjną jako wszechstronną kampanię wywierania wpływu, nieograniczoną tylko do czasu wojny. Rosyjska strategia skupia się więc na dezorientacji i paraliżu przeciwnika w znaczeniu sensu largo, w przeciwieństwie do zachodniego modelu opartego na przekonywaniu do danych treści. Rosyjskie działania w obszarze informacyjnym, takie jak rozpowszechnianie dezinformacji za pomocą różnych mediów, mają na celu realizację konkretnych interesów politycznych, często poprzez fałszowanie historii i manipulowanie opinią publiczną. Historia w stosunkach polsko-rosyjskich jest jednym z kluczowych problemów. Rosyjska perspektywa skupia się na takich kwestiach jak brak wdzięczności Polski za wyzwolenie przez Armię Czerwoną oraz ważnych wydarzeniach historycznych, takich jak wojna polsko-bolszewicka. W relacjach bilateralnych zarysowuje się również spór dotyczący II wojny światowej, w którym Rosja dąży do minimalizacji odpowiedzialności Związku Radzieckiego za wybuch wojny i podkreślania swojej roli jako wyzwoliciela Europy. Jednocześnie lansowana jest teza o kluczowej roli Polski jako państwa odpowiedzialnego za rozpoczęcie konfliktu. Kreml prowadzi politykę historyczną w wymiarze międzynarodowym, kształtując w tym kontekście negatywny obraz Polski. Działania te mają na celu ideologiczną konsolidację społeczeństwa rosyjskiego oraz wzmacnianie pozycji międzynarodowej Rosji.
The article raises the question of the relationship between rhetoric as a tool for argumentation and negotiation used by a discursive community to safeguard its norms and rules of life, particularly in a crisis situation and the use of the sublime abject put in use by terrorist propaganda aimed at crushing the speakers through the spectacle of extreme violence. As if this violence were capable of transforming the very body of language, the latter being the necessary condition for making society. The analysis focuses on the post-jihadist propaganda discourse held by “Boko Haram”, a terrorist group which has also been involved in banditry in many countries of sub-Saharan Africa since 2015. After having noted the multiple and complex issues of the socio-historical context necessary to understand the acts of terrorist language, the article highlights the linguistic functioning of this type of discourse, the purpose of which is not only to put civilian populations under the yoke of fear, but to produce a sublime discursive community entirely given over to single thought.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.