The opinion provides legal analysis of the possibility of existence, in the national legal system, of a provision permitting local self‑government units to offer financial aid out of their budgets for General Directorate for the National Roads. The author claims that introducing such a regulation would infringe Article 166 (1) of the Constitution of the Republic of Poland.
The article offers a detailed interpretation of Art. 98 sec. 1 of the Act of August 21, 1997 on Real Estate Management (r.e.m.) in order to answer the question of what effect in terms of the ownership of the State Treasury is related to the final division decision issued in relation to plots of land designated for public-municipal roads at the request of the perpetual usufructuary of the property. The authors of the article support such an interpretation of Art. 98 sec. 1 r.e.m. that takes into account the broader legal context of this regulation and enables effective equipping of relevant entities – communes in this case – with real estate allowing for the construction of public-communal roads on them. This entails the necessity to transfer ex lege the ownership of the separated plot of land from the State Treasury to the appropriate commune as a result of an application submitted by the perpetual usufructuary. The authors’ conclusions are based on a linguistic, comparative, teleological and historical interpretation, taking into account the 2000 amendment to the provision. For comparison purposes, the content of Art. 105 paragraph. 4 of this Act is taken into account. The article also considers the relation of the institution discussed here to the regulations concerning expropriation. This applies to the prohibition of the expropriation of real estate owned by the State Treasury under Art. 113 sec. 2 r.e.m., in the narrow, formal meaning of this concept resulting from its definition in Art. 112 sec. 2 r.e.m. The discussion also includes expropriation in a broad, material sense resulting from Art. 21 sec. 2 of the Constitution of the Republic of Poland. In both cases, the analysis leads to the conclusion that depriving the State Treasury of its property for the benefit of the commune in the case in question does not constitute expropriation, but is an example of communalisation, which is an acceptable form of equipping the commune with public property.
The subject of the assessed constitutional complaint is the problem of the lack of standards specifying the procedure for returning property that has not been finally used for public purposes in the event of deprivation of property rights on the basis of the special road statute. The applicants point out, inter alia, that the diversity of the legal situation of former owners of the expropriated property and owners of property taken over as a result of the decision to authorize road construction works violates the principle of equality before the law and the prohibition of discrimination in political, economic or social life. It was applied that the questioned provision of the Act on Specific Principles for the Preparation and Realisation of Investments Regarding Public Roads, to the extent that it excludes the possibility of an appropriate application of the provisions of the Act on Real Estate Management to real estate taken over under the former of these acts, does not conform to the Constitution.
The article focuses on the construction of public roads in Poland. In the introductory section the basic rules for financing such investments are discussed. It is highlighted that investment in road infrastructure is very expensive for the state budget and local government, even with financial support from the EU funds. In this context, public legal partnership (PPP) has become a very useful and cost-effective institution for carrying out public tasks. This article describes the possible partners of PPP and the legal nature of the related contract, highlighting the three main types of public-law partnerships that can be applied to the construction of public roads in Poland. The article concludes with recommendations regarding legislation governing the construction of public roads and public-private partnership.
The jurisprudence of administrative courts maintains that in proceedings regarding the authorization of a road investment, in the light of the provisions of the Act of 10 April 2003 on Special Rules of Preparation and Realization of Investments in Public Roads, administrative bodies can not judge necessity and purposefulness of solutions regarding the location of the road, according to the investor’s application. This is because this procedure is pending at the request of the road administrator and the administrative body is bound by this request. Consequently, the content of the application determines which land will be subject to expropriation. However, this position raises many doubts in the context of the constitutional principles of protection of property and proportionality. It may lead to the imbalance between the need to realize the public goal, which is the building of the public road and the obligation to take into account the legitimate interest of the expropriated property’s owner.
PL
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organy administracji nie mogą oceniać niezbędności i celowości rozwiązań dotyczących lokalizacji drogi, przyjętych we wniosku, gdyż postępowanie to toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. W konsekwencji to treść wniosku przesądza, jakie grunty podlegać będą wywłaszczeniu. Stanowisko to budzi jednak wiele wątpliwości w kontekście konstytucyjnych zasad ochrony własności i proporcjonalności, gdyż może prowadzić do zachwiania równowagi pomiędzy koniecznością realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi publicznej, a obowiązkiem uwzględnienia słusznego interesu właściciela nieruchomości wywłaszczanej.
This article is an attempt to reconstruct legal regulations, including the existing solutions in the doctrine and judicial decisions, regarding the scope of duties of public road managers when it comes to road maintenance in winter time and liability thereof. The relevant provisions regulating this matter are highly laconic and are practically reduced to a general indication that it is the public road manager’s duty to clear roads of snow and fight slippery winter surfaces. There is no mention though, of the degree to which these measures must be taken, or the legal instruments available for organising work on roads. Interpretation of the existing provisions suggests that maintenance of roads in winter is a very complex process and covers a number of activities undertaken to reduce traffic disturbances. Public roads managers enjoy a certain freedom as regards organisation of the work and the type of work to be conducted on roads. This freedom manifests itself, among other things, by different standards adopted for winter road maintenance, depending on the road category and its importance in the overall road network. The analysis of the existing solutions and judgments allows to conclude that the liability of a public road manager for losses incurred by road users in winter time is not strict (absolute). Thus, in the assessment of a road manager work, a reference must be made to the principle of due care expected from a professional, having regard however, to the objective premises and circumstances. Public road managers’ liability is also correlated with the liability of road users for unsafe driving under increased caution conditions. In light of the conducted analysis it may be stated that ensuring full passability of roads in winter time is not an absolute duty of a public road manager. Public road managers are merely obliged to maintain a road in a condition guaranteeing safety in given weather conditions, having account to the financial and human resources they have at their disposal.
PL
Niniejszy artykuł stanowi próbę odtworzenia z uregulowań prawnych, przy uwzględnieniu dorobku orzeczniczego i doktrynalnego, zakresu obowiązków ciążących na zarządcach dróg w zakresie zimowego utrzymania dróg publicznych oraz zakresu związanej z nimi odpowiedzialności odszkodowawczej. Przepisy dedykowane wprost poruszanej materii są wysoce lakoniczne, sprowadzają się w zasadzie do generalnego wskazania, że zadaniem zarządcy jest odśnieżanie dróg oraz zwalczanie śliskości zimowej. Ustawodawca nie wypowiada się ani na temat stopnia tych prac, ani ich wzajemnej relacji, ani też instrumentów prawnych służących organizacji robót drogowych. Odwołanie do reguł wykładni pozwala wysunąć wniosek, że zimowe utrzymanie dróg jest procesem nader złożonym, obejmującym wiele działań mających na celu ograniczenie zakłóceń ruchu. Zarządcom przysługuje przy tym pewna swoboda organizacyjna co do wykonywanych prac, której przejawem może być w szczególności przyjęcie tzw. standardów zimowego utrzymania dróg różnicujących intensywność prac w zależności od klasy drogi i jej znaczenia w sieci drogowej. Analiza orzecznictwa pozwala na przyjęcie, że odpowiedzialność zarządcy za szkody ponoszone w okresie zimowym przez użytkowników dróg nie ma charakteru odpowiedzialności absolutnej. Dokonując oceny działań zarządcy, należy odwołać się do miernika należytej staranności, a zatem staranności ogólnie wymaganej od profesjonalisty, uwzględniającej jednak obiektywne przesłanki towarzyszące wykonywanym zadaniom. Z odpowiedzialnością zarządcy skorelowana jest przy tym odpowiedzialność użytkowników drogi za zachowanie wymogów bezpieczeństwa, w tym tzw. ostrożności wzmożonej. W świetle dokonanej analizy zapewnienie pełnej przejezdności dróg w okresie zimowym nie jest bezwzględnym obowiązkiem zarządcy drogi. Zarządca ma utrzymywać drogę w stanie gwarantującym jej bezpieczeństwo stosownie do warunków atmosferycznych, z uwzględnieniem posiadanych zasobów kadrowych i finansowych.
It should be noted that not every monetary penalty can be mitigated pursuant to article 189d of the Code of Administrative Procedure – if special provisions include premises which should be followed by the authority in the course of imposing a penalty, then it is impossible to make auxiliary use of the guidelines expressed in the Code (following the principle lex specialis derogat legi generali). Pursuant to article 40 (12) of the Act on Public Roads, the occupation of the road lane for non-road purposes without appropriate permission is punishable with an administrative monetary penalty. In this article, the authors discuss the admissibility of mitigation of the administrative monetary penalty for the occupation of the road lane in the light of article 189d of the Code of Administrative Procedure.
Performing tasks in the field of managing local roads is one of the commune’s own tasks. As part of managing these roads, the commune authorities take actions to regulate the legal status of real estate occupied for local roads. This article will introduce examples of such proceedings, which will then allow us to analyze the values of administrative law such as public interest and public good. Due to the relativity of the concepts of values and anti-values, one should also consider the insecurity of the individual related to expropriation proceedings.
The act on special conditions for preparing and implementing public road investment (the so called special road act) has always caused problems as far as its interpretation goes. One of these problems is the issue of the procedural position of mayors of towns with district rights who are present in the proceedings conducted according to the above mentioned act. On one hand, they constitute the competent authority to conduct the proceedings. On the other hand, they are a party to the very same proceedings. Because there is no clear regulation on the part of the legislator there can be observed varied solutions as to how to conduct proceedings under the special road law. An analysis of these solutions may lead one to a conclusion that some of them are relatively correct, or at least their legal and logical justification is possible. However, in a country abiding by law such a situation must not be tolerated. That is why, petitions advocating changes to the special road law must be delivered to the legislator. It is also important that we consider which of the solutions implemented by public administration offices is most correct and desirable.
PL
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tzw. specustawa drogowa) od początku swojego istnienia sprawiała wiele problemów interpretacyjnych. Jednym z nich jest z pewnością kwestia pozycji procesowej prezydentów miast na prawach powiatu, którzy występują w postępowaniach administracyjnych prowadzonych na podstawie ww. ustawy w dwóch rolach. Z jednej bowiem strony są oni organem właściwym do prowadzenia tychże postępowań, a z drugiej występują jako strona danego postępowania. Wobec braku wyraźnej regulacji ze strony ustawodawcy w praktyce urzędów uwidoczniły się obecnie różne rozwiązania co do sposobu prowadzenia postępowań na podstawie specustawy drogowej. Analiza tych rozwiązań oraz ich ocena mogą doprowadzić do konkluzji, że część z nich jest względnie poprawna, a przynajmniej możliwe jest ich prawne i logiczne uzasadnienie. Jednakże w państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie takiej sytuacji, dlatego też należy wystosować wobec ustawodawcy stosowne postulaty zmiany specustawy drogowej oraz zastanowić się, które spośród stosowanych przez organy administracji publicznej rozwiązań są najbardziej poprawne i pożądane.
This article provides for an analysis of legal aspects of certain particular investment processes within technical infrastructure in the Polish regions (voivodeships, but in the counties and communes as well). Those mentioned investments are undertaken in the areas of roads, railroads, airports and telecommunication. The impact of the investments is crucial in terms of the socio-economic development of the modern state and society. All dilemmas in terms of the mentioned investments’ management are related to legal regulations imposed by the state. It is noteworthy that those special regulations are aimed at organising the investment process in an efficient and adequately speedy way. Those regulations provide for a broad legal environment of business within the infrastructure investments. All of those regulations are necessary in order to push the continuous progress of the Polish regions targeting at reacting the level of socio-economic development of the so-called western countries (old, early members of the EU).
PL
Niniejsze opracowanie stanowi analizę prawnych aspektów szczególnych inwestycji infrastrukturalnych w Polsce w regionach (województwach, ale też powiatach i gminach). Obszary omawianych inwestycji to: inwestycje drogowe (drogi publiczne), inwestycje kolejowe, inwestycje lotniskowe oraz inwestycje telekomunikacyjne. Kluczowy jest wpływ przedmiotowych inwestycji na rozwój społeczno-gospodarczy w regionach. Dylematy zarządzania dotyczące wymienionych inwestycji są nierozerwalnie związane z prawnym otoczeniem wprowadzanym przez państwo. Należy zwrócić uwagę na szczególne regulacje, gwarantujące szybkość postępowania (realizacji inwestycji). Wymienione regulacje stanowią szeroko rozumiane otoczenie prawne biznesu w sferze inwestycji infrastrukturalnych. Wszystkie przedmiotowe regulacje prawne są niezbędne w celu przyspieszenia rozwoju polskich regionów tak, aby osiągnąć w jak najbliższej przyszłości poziom rozwoju tzw. Zachodu (starych państw członkowskich Unii Europejskiej).
The article is devoted to public levies connected with the use of public roads and the road traffic in the democratic system of reborn Poland (i.e. after regaining independence). Problems connected with public roads (first of all financing of building and maintaining the roads) as the elements of politics of democratic Poland in range of its economic restoration in the capitalist economic system after many years of annexation are described in the article. During that period the state collected different charges and other levies from participants of the road traffic and other subjects using public roads in different ways (e.g. industrial companies located by the roads, which use the roads in other way than normal users, that means they often transport heavy things by big vehicles). Takings from the levies were allocated for building and maintenance of public roads. The most important kinds of levies are shown and discussed in the article. An assessment of the politics of Poland in the field of road infrastructure during the first years after regaining independence is also conducted in the article.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.