The article was written on the basis of the correspondence of the offi cials of Duchess Anna Radziwiłł-Sanguszko, whose lands belonged to the most extensive in the old Polish- Lithuania state. It discusses problems the duchess had to face connected with sending ships loaded with grain and potash to the harbours in Gdańsk and Königsberg in 1733 and selling the agricultural and forest products there. In Gdańsk a young Jew responsible for transport – Aronowicz – sold the grain too cheap (according to priests), which caused the duchess’s indignation. In Königsberg the merchants of the Saturguses and Fahrenheits occupied (arrested) the Radziwiłłs’ ships on account of the debt taken out by the Sapiehas – the former owners of part of the lands from which the goods originated. Nevertheless, a special envoy of the duchess Captain Karol Petersen led to a compromise. The article also discusses the organizational issues or river transport and difficult navigation conditions resulting from e.g. the low level of water.
This article is devoted to the organisation of river floating in the estates of the Branicki family (coat-of-arms Gryf), managed from 1771 by Izabela Branicka née Poniatowska, widow of the castellan of Kraków and Great Hetman of the Crown Jan Klemens. The article is based on archival sources from the Roskie Archive fonds stored in the holdings of the Central Archives of Historical Records in Warsaw. Particularly important in the findings of the text is the correspondence from the circle of Izabela Branicka's clerks and officials involved in the administration of her landed estates. The issue of floating was discussed in several areas, including the characteristics of: waterways and ports used by the Branicka's flotilla, directions of river transport and its volume, management of the flotilla in terms of froth and renting ships and boats, the state of the flotilla in terms of construction, repairs and purchase of vessels forming it, crews of ships and boats – including the number of personnel, functions, maintenance costs, and finally the course of floating and factors affecting it.
PL
Artykuł poświęcony jest organizacji spławu rzecznego w dobrach Branickich h. Gryf, zarządzanych od 1771 r. przez Izabelę z Poniatowskich Branicką, wdowę po kasztelanie krakowskim i hetmanie wielkim koronnym Janie Klemensie. Podstawą źródłową artykułu są źródła archiwalne z zespołu archiwalnego Archiwum Roskie przechowywanego w zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. Szczególnie istotną w ustaleniach zawartych w tekście jego częścią jest korespondencja z kręgu urzędników i oficjalistów Izabeli Branickiej zaangażowanych w administrację jej majętności ziemskich. Problematykę spławu omówiono w ramach kilku obszarów, wśród których znalazła się charakterystyka: szlaków wodnych i portów eksploatowanych przez flotyllę Branickiej, kierunków transportu rzecznego i jego wielkości, zarządzania flotyllą w zakresie frochtowania i wynajmu statków i łodzi, stanu flotylli w zakresie budowy, remontów i zakupu jednostek ją tworzących, załóg statków i łodzi – z uwzględnieniem stanu osobowego, funkcji, kosztów utrzymania, w końcu przebiegu spławu i czynników nań wpływających.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.