Przedmiotem analizy są użycia leksemów kartofel i ziemniak, a także ich derywatów, występujące w języku współczesnych polskich muzyków. Analiza ma na celu opis tych użyć z punktu widzenia semantyki encyklopedycznej postulowanej w ramach gramatyki kognitywnej. Ujmując zmiany znaczenia w terminach rozszerzenia semantycznego oraz skupiając uwagę na pojęciu wiedzy encyklopedycznej użytkowników języka, artykuł jest próbą precyzyjnego określenia, na czym polega osadzenie rozszerzenia w tego typu wiedzy. Dokonane obserwacje pozwalają na wskazanie kluczowej roli, jaką odgrywa wiedza w procesie kategoryzacji stanowiącym podstawę zmiany semantycznej, w procesie utrwalania się złożonej struktury semantycznej stanowiącej nowe znaczenie oraz w dalszych twórczych procesach wykorzystania tej struktury.
EN
The object of analysis is the uses of lexemes kartofel i ziemniak and their derivations found in the language of contemporary Polish musicians. The analysis aims to describe these uses from the point of view of encyclopaedic semantics postulated by Cognitive Grammar. Describing the change of sense in terms of semantic extension and focusing on encyclopaedic knowledge, the paper attempts to specify what embedding extension in such knowledge is about. The analysis indicates the key role that this knowledge plays in the process of categorisation, the basis of semantic extension, in the process of entrenchment of the complex structure constituting the extended sense, and in further creative processes exploiting this structure.
The article constitutes an element of a series of publications devoted to linguistic strategies that are used to describe musical auditory sensations. The object of the present analysis is one of the types of figurative expressions that are used in Polish in reference to musical sounds – expressions that typically designate the human being, animal or, more generally, a living being. The paper aims to give an account of the conceptual structures motivating these expressions. As the analysis shows, there are two schematic categorising relationships underlying them. At a highly schematic level, these relationships are represented by two patterns – one metaphorical and one metaphorical and metonymic. Their instantiations are categorising relationships that represent correspondences between elements of knowledge from the domain of music and the domain of living beings.
PL
Artykuł wpisuje się w cykl publikacji poświęconych językowym strategiom stosowanym do opisu muzycznych wrażeń słuchowych. Przedmiotem analizy przedstawionej w artykule jest jeden z typów figuratywnych wyrażeń językowych używanych w języku polskim do opisu brzmień muzycznych – wyrażeń, które typowo odnoszą się do człowieka, zwierzęcia czy też, bardziej ogólnie, do istoty żywej. Celem badania jest opis pojęciowych struktur motywujących te wyrażenia. Analiza wskazuje, iż u podstaw tych wyrażeń leżą schematyczne relacje kategoryzujące, które na wysokim poziomie abstrakcji są reprezentowane przez dwa wzorce: metaforyczny oraz metaforyczno-metonimiczny. Ich konkretyzacjami są relacje kategoryzujące, które reprezentują odpowiedniości między elementami wiedzy pochodzącymi z domeny muzyki oraz istot żywych.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.