Prozodia mowy ze względu na liczne pełnione przez siebie funkcje jest bardzo ważnym składnikiem procesu komunikacji językowej. Szczególną rolę pełni w ontogenezie mowy, stając się dla dziecka źródłem informacji na temat budowy i znaczenia elementów językowych. Już od najwcześniejszych etapów rozwoju mowy dziecko wykazuje wrażliwość na cechy prozodyczne. Według części badaczy percepcja zjawisk prozodycznych związana jest z istnieniem w obrębie słuchu mownego pewnych specyficznych procesów nazywanych słuchem prozodycznym. W artykule zaprezentowano krótkie omówienie wybranych, głównie polskich badań nad percepcją prozodii mowy ze szczególnym uwzględnieniem jej rozwoju w ontogenezie mowy. Przedstawiono również propozycję narzędzia diagnostycznego służącego ocenie poziomu rozwoju słuchu prozodycznego.
XX
Speech prosody, on account of its many functions, is a very important constituent of the linguistic communication process. It fulfills a special role in speech ontogeny, being the child’s source of information on the structure and meaning of language elements. Already at the earliest stage of speech development the child shows sensitivity to prosodic features. Some scholars maintain that prosodic perception is associated with the fact that within phonematic hearing there are some specific processes called prosodic hearing. The paper briefly discusses selected, mainly Polish, studies on the perception of speech prosody with special attention paid to its development in speech ontogeny. It also presents proposals for a diagnostic tool for the assessment of development of prosodic hearing.
W artykule podjęty został problem oceny słuchu fonologicznego u dzieci w wieku 6–15 lat z diagnozą dyzartrii w zespole mózgowego porażenia dziecięcego. Grupa badawcza, składająca się z 36 osób, podzielona była na dwie równoliczne podgrupy: 1) dzieci z normą intelektualną, 2) dzieci z upośledzeniem umysłowym. W artykule przedstawione zostały wykorzystane w badaniach techniki diagnostyczne skonstruowane przez autorkę – eksperymentalne próby słuchu fonologicznego: fonemowego i prozodycznego. Prezentowane badania dotyczą jednego z zagadnień opracowywanych w ramach projektu: „Segmentalna i suprasegmentalna specyfika ciągu fonicznego a zrozumiałość wypowiedzi w przypadkach dyzartrii w mózgowym porażeniu dziecięcym.”
EN
The article discusses the problem of the assessment of phonological hearing in children aged 6–15, diagnosed with dysarthria in the infantile cerebral palsy syndrome. The experimental group consisting of 36 children was divided into two equinumerous subgroups: 1) intellectually normal children, and 2) mentally retarded children. Diagnostic tests, devised by the author and used in the experiments, were described. These were experimental tests for phonological hearing: phonemic and prosodic. The presented experiments concern one of the problems examined as part of the project “Segmental and Suprasegmental Specificity of the Phonic Sequence and the Intelligibility of Utterances in Dysarthria Cases in Infantile Cerebral Palsy.”
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.