Postępujące procesy globalizacyjne w sferze gospodarczej nie pozostały bez wpływu na statystyki bilansu płatniczego. Wzrastająca rola obrotów z zagranicą przyczynia się do wzrostu istotności analizy statystyk bilansu płatniczego. Z drugiej jednak strony, uwolnienie handlu i przepływów kapitałowych i mniejszy stopień kontroli zdają się nie sprzyjać gromadzeniu rzetelnych danych bilansowych. W takich warunkach na znaczeniu zyskuje badanie pozycji bilansującej, zwanej saldem błędów i opuszczeń (NEO – Net Errors and Omissions). Celem artykułu jest wprowadzenie w zagadnienie salda NEO – przedstawienie ogólnych źródeł powstania odchyleń statystycznych oraz analiza ich poziomu w bilansie płatniczym Polski. Dokonano tego za pomocą badania szeregu czasowego zawierającego obserwacje w wymiarze kwartalnym z lat 1994-2013 pod kątem jego podstawowych właściwości – stacjonarności oraz sezonowości. Badanie podstawowych współczynników wyznaczonych metodą regresji liniowej KMNK wykazało istnienie łagodnego, pozytywnego trendu liniowego, natomiast jednoczynnikowa analiza wariancji nie wskazała na istnienie statystycznie istotnych wahań sezonowych. Wystąpienie najwyższych wartościowo obserwacji w okresach szoków zewnętrznych oraz wzmożonego przepływu kapitału krótkoterminowego (wejście do UE oraz kryzys subprime) wskazuje możliwy kierunek dalszych badań
W 2014 roku i w pierwszych miesiącach 2015 roku sytuacja płatnicza Polski była stabilna, o czym świadczyła choćby mała zmienność kursu złotego do euro. Analiza danych bilansu płatniczego wskazuje nawet na możliwość pojawienia się tendencji do jej wzmocnienia, gdyż duży deficyt płatności handlowych oraz deficyt rachunku bieżącego utrzymał się, drugi rok z rzędu, na znacznie zredukowanym poziomie w stosunku do lat poprzednich. Ponieważ Polska jest krajem dłużniczym netto, w dłuższej perspektywie zagrożenia wynikają ze struktury międzynarodowej pozycji inwestycyjnej – dużej przewagi pasywów nad aktywami, oraz z ich struktury – pasywa są znacznie bardziej rentowne niż aktywa. W rezultacie, rozchody w rachunku pierwotnym z tytułu obsługi pasywów przekraczają już 5% polskiego PKB. Może to w przyszłości doprowadzić polską gospodarkę do stagnacji, gdyż ograniczy wewnętrzną konsumpcję i inwestycje.
EN
In 2014 and in the first months of 2015, the paying situation of Poland was stable what was evidenced at least by low variability of exchange rate of the zloty to the euro. An analysis of the data of the balance of payments even indicates the possibility of emergence the tendency to reinforce it as the high deficit of trade payments and the current account deficit remained, for the second year in a row, at a considerably reduced level vis-à-vis previous years. As Poland is a net debtor state, in a long run threats emerge from the structure of international investment position – the large advantage of liabilities over assets, as well as from their structure – liabilities are much more profitable than assets. In result, disbursements for the primary account by virtue of servicing of liabilities already exceed 5% of Polish GDP. This may have led the Polish economy in the future to stagnation as it will constrain internal consumption and investments.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.