Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

Results found: 5

first rewind previous Page / 1 next fast forward last

Search results

Search:
in the keywords:  semiosfera
help Sort By:

help Limit search:
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
PL
Artykuł ukazuje możliwości wykorzystania dorobku teoretycznego Pierre’a Bourdieu na gruncie mocnego programu Jeffrey’a C. Alexandra. Rozwiązanie problemu redukcjonizmu możliwe jest dzięki reinterpretacji kluczowych pojęć Bourdieu w duchu semiotyki kultury Jurija Łotmana. Łotmanowskie rozumienie kultury, uwzględniające reprodukcję i kreację, pozwala wyjaśnić nie tylko, w jaki sposób struktury wpływają na jednostki, ale również w jaki sposób jednostki posługują się nimi.
EN
The article shows the possibilities of using Pierre Bourdieu’s theoretical achievements on the basis of Jeffrey C. Alexander’s strong program. It is possible to solve the problem of reductionism by reinterpreting Bourdieu’s key concepts in through the lenses of Yuri Lotman’s semiotic theory of culture. Lotman’s understanding of culture, including the reproduction and creation, allows to explain not only how structures affect individuals, but also how individuals use structures.
EN
The aim of the present article is to analyze the notion of the border, as well as the significance of genderized spaces and movements along vertical and horizontal axes in two literary texts of American proto-feminism: Kate Chopin’s short story “The Dream of an Hour” and Charlotte Perkins Gilman’s utopian novel Herland. The theoretical framework of the analysis is based on Yuri Lotman’s concept of semio-sphere. The paper investigates the genderized spaces of the two narratives, showing that the internal semiospheres are assigned to female characters, while the outer spaces are typically male, and ex-plaining the significance of this distribution. The axiological value of vertical and horizontal movements performed by the characters is also discussed. Furthermore, the article attempts to analyze the separating and translational qualities of borders in the two texts, taking cognizance of the peculiarity of the utopian boundary. An argument is made that unlike the male messages, female signals are subjects to unsuccessful translations at the borders of the semiospheres. It is argued that both literary works employ similar narrative devices which utilize spatial elements to highlight the importance of the female components of the texts.
PL
znaczenia przestrzeni przyporządkowanej płciom i ruchów wzdłuż osi pionowej i poziomej w dwóch dziełach amerykańskiego protofeminizmu: opowiadaniu Kate Chopin pt. „The Dream of an Hour” oraz utopijnej powieści Charlotte Perkins Gilman pt. Herland. Ramy teoretyczne analizy stanowi opracowana przez Jurija Łotmana kategoria semiosfery. Artykuł zawiera omówienie przestrzeni w obu tekstach, wykazujące, że semiosfery wewnętrzne przyporządkowane są postaciom kobiecym, natomiast przestrzenie zewnętrzne są jednoznacznie męskie. W pracy wyjaśniono wagę takiego przyporządkowania. Omówiono także aksjologiczne znaczenie poziomych i pionowych ruchów wykonywanych przez bohaterów tekstów. Ponadto praca analizuje rozdzielające oraz translacyjne właściwości granic w obu tekstach, biorąc pod uwagę szczególne własności granicy utopijnej. W toku analizy dowodzi się, że w przeciwieństwie do męskich komunikatów, sygnałom kobiecym nie udaje się przedostać przez translacyjne granice między semiosferami. Artykuł stawia tezę, że obydwa omawiane dzieła literackie wykorzystują podobne narzędzia narracyjne, stosując kategorie przestrzenne świata przedstawionego do podkreślenia wagi kobiecych elementów w tekstach.
EN
The article presents a semiotic analysis of a short story entitled “A Wet Night” from Samuel Beckett’s collection More Pricks Than Kicks. The author attempts to analyse the story using the semiotic tools and the concept of semiosphere proposed by Yuri Lotman. In addition to Lotman’s theory, the discussion refers to traces of Henri Bergson’s philosophy, correlated with Beckett’s interests in this matter and highlighted in “A Wet Night”. The aim is to show that both Lotman’s and Bergson’s theories find their application in the selected story.
PL
Celem niniejszego artykułu jest analiza semiotyczna opowiadania „A Wet Night” autorstwa Samuela Becketta, które można znaleźć w zbiorze More Pricks Than Kicks. Autor artykułu podejmuje próbę analizy semiotycznej wyżej wymienionego opowiadania, opierając się na koncepcji semiotyka Jurija Lotmana, który zaproponował teorię semiosfery oraz systemów modelujących. Ponadto autor zestawia koncepcję Lotmana z filozofią Henri Bergsona, której echa przejawiają się w opowiadaniu „A Wet Night”, w celu sprawdzenia, czy obie teorie znajdują zastosowania w analizowanym tekście.
SR
Чланак је покушај приступа проблему културног значења властитих имена у процесу превођења књижевног дела на примеру романа „На Дрини ћуприја” Иве Андрића и његовог превода на пољски. Превод сматрамо као комуникацију два простора знакова (семиосфере) који одржавају културно наслеђе, историјска искуства и хиерархију вредности одређене заједнице. Пошто је култура Босне и Херцеговине хетерогена, опозиција своје/туђе не може се разматрати искљушиво бинарно. Неке од властитих имена у роману евоцирају истовре‑ мено простор ‘свој’ и простор ‘туђи’. На примеру етнонима Турци покушавамо да прикажемо неколико преводилачких ог‑ раничења које потичу из семантичких и културних аспеката властитих имена. Разматра се затим проблем полисемије онима Турци, који је примећен такође у функцији апелатива. У пет преводилачких модела представља се на који начин култура оригинала и култура превода ограничавају преводиоцу одабир еквиваленције.
EN
The article discusses the problem of the cultural meanings of proper names in the translation process of the novel ‘The Bridge on the Drina’ by Ivo Andric and its translation into Polish. The translation is considered to be the symbolic communication of two semiotic spaces (semiosphere) which cultivate the cultural heritage, historical experience and the hierarchy of values of a particular community. Since the culture of Bosnia and Herzegovina is heterogeneous, the opposition between familiarity and foreignness can not be considered only as binary. Some of the proper names in the novel simultaneously evoke the space of familiarity and the space of foreignness. In the case of ethnonym ‘Turks’ we will try to present several translational constraints which stem from the semantic and cultural aspects of proper names. We also examine the problem of polysemy of the proper name ‘Turks’ which functions as an apellative. On the basis of the five translational methods we will show in what way both the cultures (the one of the original work and the one of the translation) limit the translator in choosing equivalents.
PL
Co przynosi germanistyce „spacial turn“, wzmożone zainteresowanie kategorią przestrzeni, tak obecnie nośną w międzynarodowym dyskursie naukowym? Najpierw podejmiemy próbę konkretyzacji tej kategorii w odniesieniu do historii niemieckiej (a częściowo także polskiej), skupiając się przy tym na pojęciach ‚przestrzeń‘, ‚naród‘, ‚region‘ oraz ‚semiosfera‘. Po jakimś czasie okaże się, że „spacial turn“ jest niezwykle produktywnym wyzwaniem dla filologii (także dla germanistyki), których przedmiot(y) badań definiowane są narodowo. „Spacial turn“ narusza podstawowe aksjomaty filologii, prowadzi do ich rozluźnienia.
EN
What will the „spatial turn“ in international scholarship discourse add to the Germanic Studies? The term will first be specified in regard to German (and partly also Polish) history. The focus will be on such concepts as ‚space‘, ‚nation‘, ‚region‘ and ‚semiosphere‘. After a few detours, it will then become clear that the „spatial turn“ provides a productive challenge for the philology of nationally defined areas of research such as Germanic Studies. It teases with its basic principles and loosens them up.
DE
Was bringt der „spatial turn“, die im internationalen Wissenschaftsdiskurs z.Z. akute „räumliche Wende“ der Germanistik? Er wird hier zunächst auf die deutsche (und z.T. auch polnische) Geschichte hin konkretisiert. Im Mittelpunkt werden dabei Begriffe wie ‚Raum‘, ‚Nation‘, ‚Region‘ und ‚Semiosphäre‘ stehen. Nach einigen Umwegen wird sich dann zeigen, dass der „spatial turn“ eine produktive Herausforderung für die auf national definierte Gegenstandsbereiche ausgerichteten Philologien (wie eben auch die Germanistik) darstellt. Er kratzt an ihren Grundaxiomen, lockert sie auf.
first rewind previous Page / 1 next fast forward last
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.