Artykuł ma charakter badawczy, zasadniczym celem było dokonanie hierarchizacji i typologii obszarów wiejskich w Polsce na podstawie syntetycznego wskaźnika zasobów kapitału ludzkiego. Oszacowanie wskaźnika stanowiło podstawę do analizy oraz dyskusji nad poziomem i kierunkami zdywersyfikowania przestrzeni wiejskiej pod względem zasobów kapitału ludzkiego. Podjęto także próbę zidentyfikowania czynników szczególnie silnie determinujących poziom zasobów kapitału ludzkiego oraz określenia prawidłowości w jego przestrzennym rozmieszczeniu. W ramach podjętych badań przeprowadzono analizy w wymiarze przestrzennym. Podstawową jednostką, na poziomie której prowadzono analizy, był powiat. Źródłem danych był Główny Urząd Statystyczny − Bank Danych Lokalnych oraz wyniki Narodowego Spisu Powszechnego 2011.
EN
The empirical article aims to prepare a hierarchy and typology of rural areas in Poland. Based on the human capital indicator, the article shows the spatial diversification of rural areas. The linear indicators ordering has been applied based on the standardised sums method. As a part of the research, an analysis was carried out in spatial dimension. Studies confirm that, generally, the level of human capital in rural areas is low; the diversification of the rural space is relatively strong, the polarisation has a dual character (centre - periphery), the radius of diffusion does not go in principle outside the ring suburban zone. The available literature, statistical data of the Central Statistical Office, the Bank of Local Data, the 2011 census data were the main data sources.
RU
Статья имеет исследовательский характер; основная цель ее – провести иерархизацию и типологию сельских районов в Польше на основе синтетического показателя ресурсов человеческого капитала. Оценка показателя представляла собой основу для анализа и дискуссии об уровне и направлениях диверсификации сельского пространства с точки зрения ресурсов человеческого капитала. Предприняли тоже попытку выявить факторы, особенно сильно предопределяющие уровень ресурсов человеческого капитала, а также определить закономерности в его пространственном измерении. Основной единицей, на основе которой проводили анализы, был повят. Источником данных были ЦСУ – Банк локальных данных и результаты Национальной переписи населения 2011 г.
The aim of the article is to measure the human capital resources defined in the area of health and to diagnose its structure. It was attempted also to assess its spatial distribution, as well as to examine the relationship between the health capital and the level of socio‑economic development. The selected taxonomic hierarchisation methods (pointless) and classification of multi‑feature objects were used. The assumption about spatial disproportions in the level of health capital (HCSIH) was verified, as well as the positive relation between the level of health capital (HCSIH) and the level of socio‑economic development (LHDI) was also examined. The results confirm the spatial disproportions of the health capital in Poland, and the differentiation its structure, visible between regions. Also noticeable are the effects of polarization: center‑periphery. The results of statistical tests positively verify the tested hypothesis about the existing positive relation between the level of health capital of the (HCSIH) and the level of development (LHDI) of a given unit, whereby the strength of the relationship is assessed at the level at most medium. The analysis was carried out at the poviat level in Poland. The Central Statistical Office Local Data Bank, National Census 2011 (NSP) and data on LHDI from the National Report on Social Development Poland 2012 UNDP were the main data source.
PL
Celem artykułu jest pomiar i diagnoza struktury zasobów kapitału ludzkiego definiowanego w obszarze zdrowia. Podjęto próbę oceny jego przestrzennego rozmieszczenia, a także zbadano związek między kapitałem zdrowotnym a poziomem rozwoju społeczno‑gospodarczego. W badaniu wykorzystano wybrane taksonomiczne metody hierarchizacji (bezwzorcowe) oraz klasyfikacji obiektów wielocechowych. W efekcie każdemu obiektowi (jednostce terytorialnej) przypisano miarę syntetyczną – tzw. względny wskaźnik poziomu kapitału ludzkiego definiowanego w obszarze jakości zdrowia (WSKLz). Weryfikacji poddano założenie o występujących dysproporcjach w poziomie kapitału zdrowotnego WSKLz i o jego zróżnicowanej strukturze oraz o istniejącym dodatnim związku między poziomem kapitału zdrowotnego WSKLz a poziomem rozwoju społeczno‑gospodarczego danej jednostki wyrażonego miarą LHDI. Wyniki badań potwierdzają, że przestrzeń społeczno‑ekonomiczna w Polsce wykazuje cechy zróżnicowania zarówno pod względem samego poziomu kapitału zdrowia, jak i jego cech strukturalnych. Zauważalne są pewne prawidłowości w rozkładzie przestrzennym tego zasobu w układzie międzyregionalnym i w układzie centrum–peryferie. Wyniki testów statystycznych pozytywnie weryfikują hipotezę o istniejącym dodatnim związku między poziomem kapitału zdrowia WSKLz a poziomem rozwoju danej jednostki LHDI, przy czym siłę związku ocenia się na poziomie co najwyżej średnim. Analizę empiryczną przeprowadzono na poziomie powiatów w Polsce. Główne źródła danych to: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych, Narodowy Spis Powszechny 2011 (NSP) oraz dane dotyczące poziomu rozwoju lokalnego LHDI pochodzące z Krajowego Raportu o Rozwoju Społecznym. Polska 2012.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.