Celem artykułu jest próba oceny obowiązującego katalogu zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego (JST) z punktu widzenia ich konsekwencji dla stabilności fiskalnej sektora samorządowego w Polsce. Opracowanie składa się z trzech części. W pierwszej z nich scharakteryzowano ogólne reguły podziału zadań publicznych między państwo a samorząd teryto-rialny (i jego poszczególne szczeble). W drugiej części artykułu wskazano na niektóre kwestie związane z obowiązującą konstrukcją katalogu zadań samorządowych, a także zasadami ich reali-zacji oraz finansowania, mogące stanowić zagrożenia dla stabilności fiskalnej JST, zaś część trzecia zawiera podsumowanie. Z przeprowadzonej analizy wynika, że najistotniejsze zagrożenia dla stabilności fiskalnej JST wiążą się z nagminnym łamaniem konstytucyjnej zasady adekwatno-ści. Odnosząc się do istotnego z punktu widzenia stabilności fiskalnej problemu zagwarantowania przez samorządy stosownego poziomu usług publicznych oraz finansowania przyszłego rozwoju wspólnot terytorialnych nie można pominąć kwestii braku precyzyjnych kryteriów umożliwiają-cych jednoznaczne rozgraniczenie sfer odpowiedzialności odrębnych szczebli samorządowych za poszczególne rodzaje usług publicznych. Istotny problem stanowi także brak dostatecznych moż-liwości autonomicznego kreowania fakultatywnych zadań własnych. Ważnym zagadnieniem jest ponadto ograniczenie realnego wpływu samorządów na wykonywanie niektórych ważnych z punktu widzenia wspólnot terytorialnych kategorii usług publicznych z uwagi na pozostawienie kompe-tencji ustrojowo-organizacyjnych w gestii administracji centralnej.
EN
The purpose of the article is an attempt to evaluate the current catalog of public functions and competence of sub-central governments from the point of view of their consequences to the sub-central fiscal sustainability. The papers consist of three parts. In the first one the author character-izes general rules for assignments of public tasks between central and sub-central governments (and their various tiers). In the second part of the article some problems associated with that tasks (as well as the rules for their implementation and financing), which could threat to fiscal sustaina-bility, are mentioned. Part three provides a summary. The analysis shows that the most significant threat to fiscal sustainability is a common violation of the constitutional principle of adequacy. Referring to the significant problem of ensuring the appropriate level of public services and the financing of future development the lack of precise criteria of delimitation the responsibility of the different levels of sub-central governments for the various types of public services seems to be very important problem. A major issue is the lack of adequate opportunities for autonomous crea-tion of optional tasks by gminas. An important matter is the limited impact of sub-central govern-ments on performing some public services because of the fact that most of political and organiza-tional competences are reserved to central government.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.