Celem artykułu jest określenie łącznego wpływu typu interesariusza oraz istnienia zachęty na akceptację manipulacji w budżecie, a także ranking hierarchii pięciu potrzeb z piramidy Maslowa. Używając eksperymentu, dowiedziono, iż zachęta motywacyjna oraz typ interesariusza łącznie wpływają na akceptację manipulacji w budżecie. Specjaliści z zakresu rachunkowości zarządczej, doświadczając zachęty o charakterze niematerialnym oraz będąc w sytuacji, gdy manipulacje w budżecie przynieść mogą korzyści interesariuszom wewnętrznym, w większym stopniu akceptują manipulacje w budżecie. Respondenci, którzy nie akceptują manipulacji w budżecie, nadają najwyższe rangi potrzebom znajdującym się na szczycie piramidy Maslowa.
EN
We aimed to investigate the joint efect of the type of incentive and stakeholder on the acceptance of budgetary slack and examine the rankings of the five needs in Maslow's pyramid. Using experimental research we demonstrated that motivational incentive and type of stakeholder interacted to afect the acceptance of budgetary slack. Management accountants experiencing non-monetary incentives in a situation where internal stakeholders' expectations can be met with budgetary slack, showed the highest acceptance of budgetary slack. Respondents not accepting budgetary slack as professional behaviour ranked higher the needs that are on the top of Maslow's pyramid.
Stakeholder analysis provides relevant information about the organization’s impact on the environment and the environment’s impact on the organization. These relationships are gaining importance in investment activities, especially in relation to projects that are partly or fully financed from public funds. Stakeholder analysis is therefore a key tool for project managers providing them with knowledge on the best communication strategy with stakeholders that can lead to management of relationships with stakeholders. The aim of the article is to indicate how much the balance of social benefits and costs perceived by stakeholders regarding the expansion of an innovation centre, the Gdańsk Science and Technology Park (GSTP), contributes to the increase in the value of this project. The study also has partial goals established: the effectiveness of implementing by the GSTP the function of increasing cooperation with universities and the industry in conducting experimental research and subsequently translating these effects into practical applications from the point of view of companies and residents. The key element of the research was to identify the needs of particular groups of stakeholders in the context of choosing methods of communicating with them. The study used a survey conducted among stakeholders of the GSTP.
Mercadona is currently the largest Spanish distribution company, and one of the food companies with the highest turnover in southern Europe, able to grow and adapt to the circumstances of each moment, in what has been considered an unique business model. Juan Roig is its founder and owner, creating an unprecedented business model in Spain, placing the customer at the center of all its activity. It is a family model created in 1975 by Juan Roig’s parents. He took over the responsibility of the company’s management some years later (1981), starting up an expansion strategy that has reached, only in Spain, 1,600 points of sale in 2017. That year, sales reached 21,000 million euros, with 84,000 workers. Juan Roig implemented from its early years a new strategy known as “Total Quality Management”, betting on finding the best products at the lowest prices. These, and other innovative actions in the fields of distribution and marketing, have transformed this Valencian company into one of the great national and international references of distribution.
Philosophical difficulties of stakeholder theory-which plays an important role in CSR and business ethics-are mainly connected to the questions of its status and justification. What sense does stakeholder theory have: descriptive, instrumental or normative? And if normative, why then should executives worry about multiple stakeholder demands? It is well known that Freeman, one of the most important authors of stakeholder theory, deliberately disregarded these problems. In philosophical questions, he invoked Rorty’s pragmatism that in his opinion effectively undermined the “positivistic” dichotomy between facts and values, science and ethics, and enabled stakeholder theory to be understood as both descriptive and normative. The article presents some difficulties connected with this view, focusing on its dubious assumptions and unfavourable consequences. These assumptions contain a false dilemma, taken from Rorty, which states that knowledge follows either a rule of representation or a rule of solidarity. One of the unfavourable consequences is the conclusion that stakeholder theory may be true only if its followers are able to force the stakeholders to accept its truthfulness. The main thesis of the article says that, because of pragmatic justification, stakeholder theory became a sort of arbitrary narration, which is unable to deal with its (empirical) misuses. However, a more traditional view on facts and values enables us to appreciate the descriptive advantages of the theory and to identify difficulties connected with its normative layer. From this point of view, the attempt at a pragmatic interpretation of stakeholder theory was a misunderstanding that should be withdrawn from circulation.
Changing conditions of business world provide a transition to governance from government concern. Governance, in which interaction and communication is forefront, is a process incorporates all of the actors which influence company government. These actors are the stakeholders that affects or can be affected by the companys’ actions. The relation between the company and their stakeholders is one of the most important factor that helps the company to sustain. Defining their stakeholders, determining the relations with their stakeholders and sustaining these relations is important for the travel agencies which are a crucial part of the tourism industry. Travel agencies can develop these relations and benefit this situation to provide competitive advantage and innovative behaviors. This research aims to investigate a relation between travel agencies located in Didim region and their stakeholders. Questionnaire technique is used to obtain data from the travel agency managers. According to the findings, travel agencies have dependence on their stakeholders and communication is quite important for them. The contributions of the findings on the travel agency managers will be the ease of determining their stakeholders effectively.
PL
Zmiana warunków w świecie gospodarczym powoduje zmianę z podejścia opartego na rządzeniu na współrządzenie. Współrządzenie, w którym czołowe znaczenie mają interakcje oraz komunikacja, stanowi proces łączący wszystkie podmioty oddziałujące na rządzenie w przedsiębiorstwie. Podmioty te określa się mianem interesariuszy, którzy wywierają wpływ bądź są pod wpływem działań przedsiębiorstwa. Relacje pomiędzy przedsiębiorstwem a jego interesariuszami to jeden z najważniejszych czynników umożliwiających jego przetrwanie. Zdefiniowanie interesariuszy, określenie wzajemnych zależności oraz utrzymanie tych relacji odgrywa istotną rolę dla biur podróży, stanowiących kluczowy element sektora turystycznego. Biura podróży mogą rozwijać owe relacje i czerpać korzyści z istniejącej sytuacji, aby zapewnić przewagę konkurencyjną oraz zachowania innowacyjne.
Zaprezentowany w artykule aspekt naukowy i poznawczy dotyczy dwóch zagadnień: teorii interesariuszy oraz modeli biznesu. Przedstawiono konceptualny model interesariuszy w notacji faktów, model biznesu oraz określono zależności pomiędzy interesariuszami organizacji a tworzonymi przez nich modelami biznesu. Opracowany model biznesu z czterema perspektywami interesariuszy został zaprezentowany na przykładzie modelu A. Osterwaldera i Y. Pigneura, który rozszerzono o elementy związane ze zrównoważonym rozwojem oraz oceną ryzyka. Wynikiem procesu analitycznego jest konkluzja: model biznesu jest wynikiem iteracyjnego procesu podejścia projektowego, który jest konstytuowany perspektywami interesariuszy.
EN
Scientific and cognitive aspect presented in the article concern two elements: the theory of stakeholders and business models. The aim of this paper is to determine the relationship between stakeholders of organization and their impact on the business model. Proposed model of sustainable business with four perspectives of stakeholders has been described on the A. Osterwalder and Y. Pigneur model case, which has been extended including sustainable development and risk assessment. The analyze brought us to the conclusion that business model is the result of an iterative design process, which is defined by stakeholders prospects.
The field of corporate social responsibility has attracted a number of academics and researchers in order to better understand corporations and the relation to society at large. Applying Badaracco’s (1992) four spheres of commitments morality framework demonstrate that “company responsibilities does not stop at the point of deal closure” due to multiple roles as an economic entity and the leader in charge of the enterprise yet, the tenets of due-diligence and judgment must maintain. A fundamental argument is that leaders’ moral basis cannot in itself be moral due to the financial reality of generating profits and the conflict between intrinsic and extrinstic satisfaction needs. The constant pressure to deliver adequate financial returns, coupled with optimizing budget limitations and the time factor are typical challenges that managers have to indeed manage. Holt’s (2006) contribution likewise provides another perspective on the dialogue based on the notion of “smart compromise” (Holt, 1672) as opposed to Oakeshott rendition of extending managers reality to that of the “enterprise. Managers cannot live in isolation and hence we have to understand leaders’ position beyond the” implicit perspective” because corporations are an extension of families and society in general. We will also review corporate social responsibility from the perspective of Stakeholder Theory going beyond the simple separation of internal vs. external stakeholders. The “rules of the game” will also provide a better understanding in terms of adhering to minimum regulations as opposed to doing the “right” things from a macro societal perspective.
PL
Zagadnienia społecznej odpowiedzialności biznesu zainteresowały wielu naukowców i badaczy w celu lepszego zrozumienia korporacji i ich relacji do ogółu społeczeństwa. Zastosowanie zasady czterech sfer ram moralnego zaangażowania autorstwa Badaracco (1992) pokazuje, że „odpowiedzialność przedsiębiorstwa nie kończy się w momencie zakończenia transakcji” z powodu wielu ról, które organizacja pełni jako podmiot gospodarczy oraz lidera kierującego przedsiębiorstwem. Podstawowy spór stanowi fakt, że podwaliny moralne przywódców z natury rzeczy nie mogą być moralne ze względu na rzeczywistość finansową, w której przedsiębiorstwa są powołane do generowania zysku, oraz konflikt pomiędzy wewnętrzną i zewnętrzną potrzebą satysfakcji. Ciągła presja, by osiągać odpowiednie wyniki finansowe przy jednoczesnej optymalizacji ograniczeń budżetowych i czynnika czasu, stanowią typowe wyzwania, którym menedżerowie muszą sprostać. Badania Holta (2006)również stanową kolejną perspektywę dialogu opartego na pojęciu „inteligentnego kompromisu”(Holt, 1672), w przeciwieństwie do interpretacji Oakeshotta, dotyczącej rozszerzenia rzeczywistości menedżerów do obszaru przedsiębiorstwa. Menedżerowie nie mogą żyć w izolacji, stąd należy zrozumieć pozycję przywódców poza „ukrytą perspektywą”, ponieważ korporacje są przedłużeniem rodziny i społeczeństwa w ogóle. W artykule dokonamy przeglądu społecznej odpowiedzialności biznesu z perspektywy teorii interesariuszy wykraczającej poza zwykły podział na interesariuszy wewnętrznych i zewnętrznych .„Zasady gry” pomogą także lepiej zrozumieć przestrzeganie minimum przepisów w opozycji do robienia „właściwych” rzeczy z perspektywy makrospołecznej.
The aim of the article is to present the Kantian aspects of N. Bowie and R.E. Freeman business ethics. Both authors are well-known in English-area business ethics as the thinkers working on stakeholder theory. R.E. Freeman, a founder of the stakeholder theory, stated the position called “Kantian capitalism” in 1988-1993. N. Bowie has been working on Kantian business ethics since 90‘s till now. R.E. Freeman uses the second formulation of categorical imperative to redefine the aim of the corporation. According to him the traditional definition is false, because it treats stakeholders (excluding shareholders) as means to profi t (as a traditional firm’s aim). Thus, he defines the new aim as acting for interest of all stakeholders. However, this position is sensitive to strong objections what probably caused the author himself to reject it. Furthermore, Freeman’s position seems to be rather utilitarian than Kantian: acting for other’s interest as an aim of morally good company, weighing and sacrificing interest as a method of morally good acting. N. Bowie’s application of Kantian ideas is wider and more systematic than Freeman’s approach. Nonetheless, it is also sensitive to many particular objections, especially misunderstanding of Kantian ideas. Bowie rejects the idea of purity of motive in Kantian ethics in order to justify the possibility of rational Kantian ethics application to area of business. Finally, making the possibility of application seems to be a proof for economical usefulness of Kantian ethics what makes this position close to utilitarianism too (like in Freeman case).
W artykule podjęto problematykę relacji szkół wyższych w Polsce z otoczeniem. Głównym jego celem jest identyfikacja interesariuszy zewnętrznych szkół wyższych oraz określenie znaczenia, jakie nadają im te szkoły. Dla realizacji tych zamierzeń przeprowadzono analizę literatury przedmiotu a także badanie ankietowe wśród rektorów szkół wyższych. W świetle zaprezentowanych wyników można stwierdzić, że szkoły te status interesariusza przypisują wielu podmiotom ze swojego otoczenia. Ocena znaczenia, jakie im nadają, pozwoliła na stworzenie mapy interesariuszy szkół wyższych przez wyodrębnienie grup interesariuszy strategicznych, ważnych i pozostałych.
EN
The paper discusses the issue of cooperation of higher education institutions (HEIs) with their environment. Its main aim is to identify HEIs’ external stakeholders and to determine the importance that HEIs give them. The Author discusses this problem by analyzing the literature and the results of her own survey among rectors of HEIs. In light of the presented results, HEIs give the stakeholder status to many entities from their environment. Evaluation of their importance makes it possible to map them by dividing them into strategic, important, and others stakeholders.
W artykule odniesiono się do koncepcji CSR, ze zwróceniem szczególnej uwagi na poszerzanie obszaru jej stosowania na zewnątrz danego przedsiębiorstwa. W związku z tym celem stało się określenie przesłanek, możliwości i instrumentów wdrażania zasad odpowiedzialności społecznej w tzw. „łańcuchu dostaw”. Przywołano spółkę Nestlé i jej działania dotyczące respektowania interesów pracobiorców w przedsiębiorstwach będących dostawcami surowców.
EN
This paper aims to demonstrate practice of proceedings based on CSR concept including expanding process of its implementation. Determination of circumstances, opportunities and tools of social responsibility rules application within so called “supply chain” became the aim of this article by referring Nestlé SA and its actions related to considering interests of employees employed by raw materials suppliers.
Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy można przypisywać korporacjom moralną odpowiedzialność. W artykule przeanalizowano stanowiska dotyczące moralnej odpowiedzialności korporacji, poczynając od poglądu negującego taką możliwość, poprzez uznanie, że odpowiedzialność ta opiera się na odpowiednio rozumianej koncepcji moralnej podmiotowości korporacji, aż po stanowisko, zgodnie z którym do przypisania moralnej odpowiedzialności korporacji nie jest konieczne uznanie jej moralnej podmiotowości. W analizie wzięto pod uwagę charakter argumentacji formułowanej przez strony dyskusji, implikacje poszczególnych stanowisk dla teorii interesariuszy oraz wpływ przyjętych rozstrzygnięć na realizację oczekiwań społecznych.
EN
The article seeks to determine if corporations can be expected to act in a morally responsible manner and what possible factors can make such a view sensible. In the article, I analyse three different views of corporate moral responsibility: first, that it is not possible; second, that such a responsibility is based on an appropriately understood conception of moral corporate subjectivity; and, third, that it is not necessary to acknowledge its moral subjectivity in order to assign moral responsibility to a corporation. I consider different types of argumentation, the implications regarding stakeholder theory and social expectations included in the concept of corporate social responsibility.
W artykule przedstawiona została koncepcja społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (CSR) z uwypukleniem podstaw jej interpretacji – koncepcji interesariuszy. W pierwszej części zaprezentowano ogólny zarys koncepcji CSR. Następnie omówiono teorię interesariuszy, skupiając się w szczególności na ich typologii oraz oczekiwaniach. W końcowej części zwrócono uwagę na praktyczną formę realizacji koncepcji CSR, w postaci budowania trwałych relacji przedsiębiorstwa ze strategicznymi grupami interesariuszy.
EN
The objective of this paper is to present corporate social responsibility (CSR) conception and the basis of its interpretation – stakeholder theory. In the first section the CSR idea was outlined. Next the stakeholder theory was discussed with a focus put on typology and expectations of particular stakeholders. At the end the attention was paid to practical CSR realization in the form of creating sustained relations with a company’s strategic stakeholders.
Purpose: This paper assesses the possibility of using Environmental Protection Pro-grammes (EPPs) in Polish local government as a tool to manage and protect the environ-ment. In Poland, local government units (LGUs) at all levels are obligated by law to pre-pare EPPs in accordance with the principle of sustainable development. Methodology: A survey was used as a research tool to determine the role of EPPs in LGUs at the community level. This research attempted to answer the following question: Are environmental protection programmes merely a document that communities are obli-gated to prepare? Findings: The results of this research show that community awareness is still very low. Communities only prepare the EPPs, but they do not think about using them as a long-term management tool. Originality/value: This research contributes to showing the role of EPPs in the manage-ment of communities in Poland. Research limitations: A limitation of this research is the number of respondents, as it only included a small number of Polish communities. Another limitation is that this re-search presents only the view of one group of stakeholders – clerks.
PL
Cel: Artykuł koncentruje się na ocenie możliwości wykorzystania programów ochrony śro-dowiska (POŚ) w polskich jednostkach samorządu terytorialnego jako narzędzia zarządzania i ochrony środowiska. W Polsce jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli są prawnie zobowiązane do przygotowania programów ochrony środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Metodyka: Jako narzędzie badawcze wykorzystano ankietę w celu określenia roli POŚ w jednostkach samorządu terytorialnego na poziomie gminy. W badaniu tym podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: Czy programy ochrony środowiska są jedynie dokumentem, który jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane przygotować? Wnioski: Wyniki tego badania pokazują, że świadomość gmin jest nadal bardzo niska. Gminy przygotowują POŚ, ale nie myślą o wykorzystaniu ich jako narzędzia długotermi-nowego zarządzania. Oryginalność/wartość: Badania przyczyniają się do ukazania roli programów ochrony środowiska w zarządzaniu gminami w Polsce. Ograniczenia badawcze: Ograniczeniem jest liczba respondentów, ponieważ badania objęły niewielką część gmin. Kolejnym ograniczeniem jest to, że w badaniach przedstawio-no poglądy tylko jednej grupy interesariuszy – urzędników.
Celem niniejszego artykułu jest prezentacja nowej formy informacji sprawozdawczej w kontekście ekonomii umiaru. Zawarte w tej publikacji rozważania stanowią swego rodzaju syntezę toczącej się w kraju oraz zagranicą debaty o zmianach w raportowaniu informacji o dokonaniach organizacji gospodarczej w kontekście utrzymania kapitału, co jest zgodne z nowym pragmatyzmem w ekonomii, czyli ekonomii umiaru, która oznacza w praktyce gospodarczej długofalowy rozwój społeczno-gospodarczy. Hipoteza artykułu sprowadza się do stwierdzenia, że rozwój teorii interesariuszy oraz ekonomii umiaru znajduje w rachunkowości odzwierciedlenie w nurcie tzw. sprawozdawczości społecznej odpowiedzialności. Podstawowymi metodami badawczymi zastosowanymi w artykule były metody działania poznawczego, czyli wnioskowania logicznego, krytycznej analizy literatury oraz metoda obserwacji. Przedmiotem rozważań jest raportowanie korporacyjne, czyli analiza rozwiązań stosowanych przez największe spółki odpowiedzialności publicznej notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W artykule przedstawiono istotę ekonomii umiaru oraz teorii interesariuszy jako nowe wyzwania dla rachunkowości, a zwłaszcza dla sprawozdawczości.
EN
The aim of this article is to present a new form of reporting information in the context of economics of moderation. Considerations included in this publication are a form of synthesis of the ongoing debate in this country and abroad. This is debate about the changes in the reporting of information and about the achievements of economic organization in the context of maintaining the capital, which is in accordance with a new pragmatism in economics – economics of moderation, which means the economic practice of long-term socio-economic development. The hypothesis of the article can be encapsulated as a statement that the development of the theory of stakeholders or economics of moderation is reflected in accounting in the mainstream of the so-called reporting of social responsibility. The basic methods of research used in the article were those of cognitive action, namely logical reasoning and critical analysis of the literature. The subject of discussion is the corporate reporting or analysis of solutions used by major companies listed on the GPW Stock Exchange in Warsaw. The article presents the essence of economics of moderation and the theory of stakeholders as a new challenge for accounting, especially for reporting.
Celem artykułu jest uporządkowanie zarzutów, jakie – zdaniem autora – należy postawić próbom powiązania teorii interesariuszy z neopragmatyzmem w wersji Rorty’ego. Przedmiotem krytyki jest zwłaszcza stanowisko R. Edwarda Freemana, jednego z głównych autorów i popularyzatorów teorii interesariuszy, który – skądinąd zgodnie z filozoficzną modą – w końcu lat dziewięćdziesiątych porzucił dość szeroko rozpowszechnioną kantowską wersję uzasadnienia teorii interesariuszy na rzecz jej wykładni neopragmatycznej. Dyskutowane zarzuty wynikają wprost ze specyfiki neopragmatycznego ujęcia kwestii prawdy, a także relacji między faktami i wartościami, w szczególności z odrzucenia korespondencyjnej koncepcji prawdy oraz zatarcia różnicy między opisem i normą. Przesadne uogólnienia i fałszywe alternatywy, na jakich opierają się tego rodzaju rozstrzygnięcia, podważają opisowy sens teorii interesariuszy. W rezultacie powiązania z neopragmatyzmem teoria interesariuszy traci jednak również swoje praktyczne zalety, stając się arbitralną narracją niezdolną do uporania się z problemami jej normatywnego zastosowania i dlatego z reguły maskującą rzeczywiste stosunki władzy.
EN
The goal of this article was to sort out the accusations that must be made against attempts to connect stakeholder theory with neopragmatism in Rorty’s version. The main subject of criticism is the stand of R. Edward Freeman, one of the main authors and popularizers of stakeholder theory who – in accordance with philosophical fashion – at the end of the 90s, rejected popular Kantian version of substantiation of stakeholder theory, choosing its neopragmatic interpretation. Discussed accusations result directly from specificity of neopragmatic perspective of the issue of truth, as well as of relations between facts and values, especially from rejection of correspondence concept of the truth and blurring the difference between description and norm. Exaggerated generalizations and false alternatives that such settlements are based on undermine descriptive meaning of stakeholder theory. As a result of connection with neopragmatism, stakeholder theory is also losing its practical values, becoming narration unable to deal with the problems of its normative application and hiding real relations of power.
The objective of this paper is to assess the influence of stakeholders on the implementation of infrastructure projects by classifying their strength and direction of impact. The relevance of such an assessment, based on an appropriate stakeholder classification, is intended to make it possible to select the type of interaction in relation to the identified groups and the budget necessary to carry out those activities. The starting point of our research was a critical analysis of the literature. Subsequently, research material was obtained using a questionnaire. The material was analysed using descriptive statistics and exploratory factor analysis. Based on our statistical research, we identified the attributes of each stakeholder group. We then ranked them in order to determine their strength and impact on the project. The results obtained from the identification of attributes and stakeholder classifications were used to develop a stakeholder management system/strategy for an infrastructure project. The results can be used to formulate a universal methodology for assessing the impact of stakeholders on the implementation of infrastructure projects. Proper identification of the strength and direction of stakeholder impact on the implementation of an infrastructure project allows the stakeholder to be identified to determine their impact on the project. Conclusions from the qualitative and quantitative analyses may be used to develop stakeholder management strategies.
PL
W artykule podjęto próbę oceny stopnia wpływu interesariuszy na realizację projektów infrastrukturalnych poprzez dokonanie ich klasyfikacji ze względu na siłę i kierunek oddziaływania. Trafność w takiej ocenie, poparta właściwą klasyfikacją interesariuszy, ma za zadanie umożliwić określenie rodzaju działań w stosunku do wyodrębnionych grup oraz określenie budżetu koniecznego do przeprowadzenia tych działań. Punktem wyjścia do badań była krytyczna analiza literatury światowej. Kolejno materiał badawczy pozyskano przy użyciu kwestionariusza i poddano go analizie opisu statystycznego oraz eksploracyjnej analizie czynnikowej. Na podstawie przeprowadzonego badania zidentyfikowano atrybuty poszczególnych grup interesariuszy, kolejno dokonano ich klasyfikacji umożliwiającej określenie ich siły i kierunku oddziaływania na projekt. Wnioski z przeprowadzonej identyfikacji atrybutów i klasyfikacji interesariuszy stanowiły podstawę opracowania systemu/strategii zarządzania interesariuszami projektu infrastrukturalnego. Mogą one posłużyć przy sformułowaniu uniwersalnej metodyki oceny wpływu interesariuszy na realizacje projektów infrastrukturalnych. Trafna identyfikacja siły i kierunku oddziaływania interesariuszy na realizację projektu infrastrukturalnego umożliwia klasyfikację zaangażowanych interesariuszy w celu określenia ich oddziaływania na projekt. Wnioski z przeprowadzonych analiz jakościowych i ilościowych mogą być wykorzystane przy opracowaniu strategii zarządzania interesariuszami.
Philosophical difficulties of stakeholder theory – which plays an important role in CSR and business ethics – are connected first of all with questions of its status and justification. What sense does stakeholder theory have: descriptive, instrumental or normative? And if normative, why then should executives worry about multiple stakeholder demands? It is well known that Freeman, one of the most important authors of stakeholder theory, deliberately disregarded these problems. In philosophical questions he invoked Rorty’s pragmatism, which in his opinion effectively undermined the “positivistic” dichotomy between facts and values, science and ethics, and enabled stakeholder theory to be understood at the same time as both descriptive and normative. The article presents some difficulties connected with this view, focusing on its dubious assumptions and unfavourable consequences. To the assumptions belongs a false dilemma taken from Rorty, which states that knowledge follows either a rule of representation or a rule of solidarity. One of the unfavourable consequences is the conclusion that stakeholder theory may be true only if its followers are able to force the stakeholders to accept its truthfulness. The main thesis of the article says that, as a result of pragmatic justification, stakeholder theory became a sort of arbitrary narration, which is unable to deal with its (empirical) misuses. However, a return to a more traditional view on facts and values enables us to appreciate the descriptive advantages of the theory and to identify difficulties connected with its normative layer. From this point of view, the attempt at a pragmatic interpretation of stakeholder theory was a misunderstanding that should be withdrawn from circulation.
Cel: Zawód księgowego jako zawód zaufania publicznego wiąże się z przestrzeganiem norm etycznych i prawnych. Księgowy, oferując na rynku swoje usługi, powinien mieć na względzie dobro interesariuszy sygnowanych umów, a ze względu na specyfikę prowadzonej działal-ności ustawicznie podnosić swoje kwalifikacje zawodowe i być gwarantem niezależności. Celem artykułu jest zbadanie etycznych i ekonomicznych skutków współpracy biur ra-chunkowych z bankami oferującymi usługi księgowe w pakiecie z rachunkiem bieżącym dla przedsiębiorstw. Metodyka/podejście badawcze: Przedmiotem badania jest umowa współpracy biura rachunkowego z bankiem w ramach oferowanych przez bank usług łączonych rachunku bieżącego w pakiecie z księgowością. Dla celów analizy wykorzystano następujące metody ba-dawcze: analizę literatury przedmiotu, studium przypadku rozpatrywanego w kontekście teorii interesariuszy R.E. Freemana oraz metody dedukcji i syntezy. Wyniki: Na podstawie analizowanej umowy stwierdzono znaczną nierówność pomiędzy korzyściami i obowiązkami poszczególnych jej sygnatariuszy. Zwrócono także uwagę, jakie implikacje niesie za sobą podpisanie umowy o tym kształcie dla innych uczestników rynku. Oryginalność/wartość: Artykuł stanowi element dyskusji na gruncie naukowym i prak-tycznym na temat zagrożeń natury etycznej i ekonomicznej, jakie mogą wynikać z podpisa-nia umowy współpracy między biurem rachunkowym a instytucją rynku finansowego w kształcie zaproponowanym przez bank.
EN
Purpose: The profession of accountant as a profession of public trust is related to observing ethical and legal standards. In the course of his work, an accountant who offers his services on the market should consider the interests of the stakeholders of signed contracts, and due to the nature of his business, he should constantly improve his professional qualifications and guarantee independence. The aim of the article is to examine the ethical and economic effects of cooperation between an accounting office and a bank that bundles accounting services with a current account. Methodology/approach: The analysis focuses on the cooperation agreement between the accounting office and the bank as part of the current account services offered by the bank that come bundled with accounting. For the analysis, the following research methods were used: analysis of the scientific literature in the field of accounting and economics, case study considered in the context of Freeman, and methods of deduction and synthesis. Findings: Based on the analyzed agreement, a significant inequality was found between the benefits and obligations of individual signatories. Attention is also paid to the implica-tions of signing an agreement of this type for other market participants. Originality/value: The article is part of a scientific and practical discussion on the ethical and economic risks associated with signing a cooperation agreement between an account-ing office and a financial market institution in the form proposed by the bank.
Głównym celem podjętych rozważań była próba odpowiedzi na pytanie: W jakiego rodzaju podmiotach z regionalnego otoczenia szkoły wyższe upatrują swoich interesariuszy zewnętrznych? W tym celu przedstawiono założenia teorii interesariuszy oraz możliwości jej wykorzystania do analizy systemu szkolnictwa wyższego w Polsce. Zaprezentowano również ewolucję regulacji formalno-prawnych dotyczących współpracy szkół wyższych z otoczeniem oraz kierunki zmian w zakresie zarządzania uczelniami w Polsce. Następnie poddano analizie treści dokumentów strategicznych uczelni: 209 misji i 86 strategii rozwoju 214 polskich uczelni zaklasyfikowanych do trzech kategorii: publicznych uczelni akademickich, państwowych wyższych szkół zawodowych oraz uczelni niepublicznych. Zwracano w nich uwagę na występowanie określonych kategorii zewnętrznych interesariuszy w perspektywie regionalnej. Stwierdzono, że szkoły wyższe najczęściej deklarują potrzebę współpracy z przedstawicielami sfery gospodarczej i władz publicznych. Ustalono również, że typ uczelni różnicuje zorientowanie uczelni na współpracę z otoczeniem regionalnym: najbardziej zorientowane na współpracę z regionalnymi interesariuszami są państwowe wyższe szkoły zawodowe.
EN
The article discusses interplay between institutions in higher education (HEIs) and the socio-economic environment. Analysis of the formal and legal conditions and changes in the HEI environment shows that cooperation is becoming an increasingly important dimension in management. In this paper, a tendency in the institutionalisation of these relations and the effects of a new mechanism for distribution of benefits on their shaping was observed, and which was characteristic of the stakeholder theory presented. The empirical section investigates the regional perspective for missions and development strategies of HEIs in the presence of certain categories of external stakeholders. The study showed that HEIs most frequently addressed cooperation with representatives of business and public authorities. HEIs recognised these two types of entity as external stakeholders in the region. It was also found that type of HEI influenced its orientation to cooperation. State higher schools of vocational education were the most friendly towards cooperation with regional stakeholders.
Akcjonariusze firm w coraz większym stopniu muszą dzielić się władzą z innymi aktorami społecznymi, którzy kontrolują dostęp do cennych zasobów. Ci aktorzy społeczni określani są jako interesariusze, ponieważ działania firm są powiązane z ich interesami dwojakiego rodzaju relacjami: interesariusze wpływają na działania firm i/lub działania firm wpływają na sytuację interesariuszy. Interesariusze są osadzeni w sieciach relacji, w których występują procesy dzielenia się, kombinacji, eksploatacji i ograniczania dostępu do zasobów w oparciu o nieformalny, wyłaniający się ład. Strategiczne manewry w sieciach interesariuszy mają krytyczne znaczenie dla zapewnienia dostępu do wartościowych zasobów i w efekcie do wyników osiąganych przez uczestników sieci. Menedżerowie podejmujący decyzje o kierunkach strategii działania firmy osadzonej w sieci interesariuszy mają do czynienia z wielowymiarowym problemem decyzyjnym. W artykule autorzy przedstawiają propozycję integracji trzech nurtów teoretycznych: teorii zależności zasobowej, analizy sieci społecznych i teorii interesariuszy, dzięki czemu możliwe wydaje się wsparcie procesu decyzyjnego, który pozwala skutecznie manewrować w sieciach interesariuszy. Podkreślają wcześniejsze próby integracji par omawianych teorii i nieliczne prace, w których podjęto integrację trzech strumieni literatury. Na podstawie typologii struktur sieciowych Boutiliera przedstawiają wyłanianie się ładu i wzorców działania w strukturze sieci, dzięki którym możliwe jest sprostanie strategicznym wyzwaniom uzyskania dostępu do zasobów w sieci.
EN
Shareholders of a company must increasingly share power with other social actors that control access to critical resources. These social actors are stakeholders because they have stakes in firms’ operations, either through being affected by them or through being able to affect them. Stakeholders are embedded in networks of relationships in which resources are shared, combined, exploited or restricted, and informal governance modes emerge. Strategic maneuvering in stakeholder networks is critical for assuring a firm’s access to valuable resources and resulting performance. Managers deciding on the strategic course of a firm embedded in a stakeholder network face multi-dimensional problems with multiple causes. It is argued that a three-way integration of the resource dependence theory, social network analysis, and stakeholder theory yields important insights for managers on options of strategic maneuvering in stakeholder networks. We highlight previous attempts to integrate pairs of these theories. Building on Boutilier’s typology of stakeholder network structures, we describe emerging governance patterns, and propose a set of possible moves aiming to address strategic challenges in gaining access to resources controlled by stakeholders.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.