Artykuł przedstawia problematykę możliwości zwolnienia lekarza z tajemnicy zawodowej po śmierci pacjenta przez osoby pacjentowi bliskie. Znowelizowane brzmienie ustawy o zawodach lekarza wprowadziło do systemu prawnego uprawnienie pacjenta do wyrażenia sprzeciwu wobec ujawnienia informacji związanych z jego leczeniem po jego śmierci. Legislacyjnym novum jest również ustanowienie sądowego trybu wyrażenia zgody na ujawnienie tajemnicy w trzech określonych przypadkach, tj. w sytuacji sporu między osobami bliskimi zmarłego pacjenta, w sytuacji wątpliwości lekarza co do tożsamości osób podających się za osoby bliskie oraz gdy pacjent za życia wyraził swój sprzeciw wobec pośmiertnego ujawnienia związanych z nim informacji. Autorzy przybliżają procedurę wyrażenia zgody sądowej w tychże przypadkach, która oparta jest przede wszystkim na odpowiednich regulacjach postępowania nieprocesowego zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego. Jednocześnie artykuł, oceniając znowelizowane przepisy, wskazuje na istniejące wciąż kontrowersje i zagrożenia związane z ochroną tajemnicy lekarskiej po śmierci pacjenta.
EN
The article discusses the issue of releasing the physician from the duty of professional secrecy after patient’s death by their close relatives. The amendment of the Act on medical professions implemented the patient’s right to object to the disclosure of information related to their treatment process after their death. A legislative novelty is also the possibility to reveal the confidentiality by the court in three circumstances, i.e.: in case of dispute between relatives of a deceased, reasonable doubt of a doctor regarding the identity of alleged relatives and the patient’s objection expressed during their lifetime regarding the release of information related thereto. The authors describe the procedure of granting consent in court in the above situations, based on appropriate regulations of non-litigious proceedings set forth in the Code of Civil Procedure. The article also indicates and evaluates amended regulations, and points to current controversies and threats to medical privilege after patient’s death.
Streszczenie Prawa pacjenta to zagadnienie szeroko komentowane na łamach prasy medycznej, jak i prawniczej. Podejmowane są próby analizy kwestii dotyczących zgody pacjenta, prawa do uzyskania informacji o wykonywanych zabiegach medycznych i stanie zdrowia czy uprawnień personelu medycznego do podejmowania decyzji dotyczących osoby pacjenta i związanych z nim zabiegów czy leczenia. Wynika z tego wzrost wagi znaczenia informacji, która we współczesnym świecie stała się jedną z najważniejszych wartości. Dostęp do informacji, szczególnie o sobie samym, oznacza pewną świadomość społeczną I prawną. Ograniczenia związane z dostępem do informacji powodują pozbawienie prawa do samodecydowania o sobie, a zarazem możliwości zaspokajania jednej z potrzeb człowieka, szczególnie ważnej we współczesnym świecie. Obecnie nie można uniknąć przetwarzania danych jakiejkolwiek osoby – jest to niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, ale przede wszystkim jest z korzyścią dla każdego z osobna. Świadczy to bowiem obecności jednostki w życiu społecznym, ekonomicznym lub politycznym. Od ponad roku placówki udzielające świadczeń medycznych mają obowiązek wdrażać szereg regulacji zawartych w Rozporządzeniu Parlamentu i Rady 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku 100 z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Dane osobowe dotyczące zdrowia zdefiniowane zostały już w preambule tego aktu. Rozporządzenie nie wskazuje środków organizacyjnych ani technicznych, jakie administrator danych powinien stosować dla zapewnienia ochrony danych. Środki te powinny być odpowiednie do zakresu i celu oraz ryzyka naruszeń przetwarzanych danych. Dane wrażliwe zaliczają się do kategorii danych, których przetwarzanie wiąże się z przyjęciem środków wzmożonego bezpieczeństwa. Zadaniem administratora danych jest wprowadzenie odpowiednich gwarancji, zapewniających wdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych tak, aby przetwarzanie danych spełniało wymogi zawarte w RODO oraz chroniło prawa osób, których dane dotyczą. Ich zadaniem jest także dostosowanie swoich formularzy, komunikatów, e-maili czy też innych zapytań tak, aby były one jasne, zrozumiałe i czytelne dla przeciętnego odbiorcy. Istotą jest bowiem jakość przekazywanych w zapytaniu informacji, a nie ich liczba. Unijny prawodawca wprowadził wiele nowych rozwiązań w celu wyznaczenia wzorów postępowania oraz interpretacji, które są nowością w stosunku do poprzednich regulacji. W związku z rozpoczęciem stosowania RODO wykształciły się nowe sposoby postępowania mające na celu realizację uprawnień osób, których dane są przetwarzane. Nie jest jednak lekceważony dotychczasowy dorobek literatury i orzecznictwa, a także doświadczenia związane ze stosowaniem przepisów zapewniających pełnię uprawnień osobie, której dane dotyczą. Coraz częstsza analiza skutków wynikających z naruszenia prawa do ochrony danych medycznych oraz kwestii wyrażenia i cofnięcia zgody na przetwarzanie danych być może spowoduje zwiększenie znaczenia tego prawa wśród społeczeństwa, a co za tym idzie zapewni pełną ochronę prywatności i autonomii informacyjnej pacjenta.
EN
Patients’ rights are widely commented issue in the medical and legal press. Attempts are being made to analyse issues relating to patient consent, the right to information about the medical procedures performed and the state of health, or the authority of medical personnel to make decisions about the patient’s person and the related procedures or treatments. This results in an increase in the importance of information, which has become one of the most important values in today’s world. Access to information, especially about oneself, means a certain social and legal awareness. Restrictions on access to information deprive people of the right to self-determination and, at the same time, the right to satisfy one of their needs, which is particularly important in today's world. Nowadays, it is unavoidable to process the data of any person, which is essential for the proper functioning of society, but above all for the benefit of each individual. This testifies that an individual is present in social, economic or political life. For over a year now, institutions providing medical services have been obliged to implement a number of regulations contained in the Regulation of the Parliament and Council 2016/679 of 27 April 2016 on the protection of individuals with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data and repealing Directive 95/46/EC. Personal data relating to health are defined in the preamble of the Act. This Regulation does not indicate the organisational or technical measures to be taken by the data administrator to ensure data protection. These measures should be appropriate to the scope, purpose and risks of the data being processed. Sensitive data shall fall within the category of data for which processing involves the adoption of enhanced security measures. The task of the 99 data administrator is to introduce appropriate guarantees to ensure the implementation of appropriate technical and organizational measures so that the data processing meets the requirements of the GDPR and protects the rights of data subjects. Their task is also to adapt their forms, statements, e-mails or other queries so that they are clear, understandable and readable for the average recipient. For it is the quality that is the essence of information provided in the inquiry, not its number. The EU legislator has introduced several new developments to identify patterns of conduct and interpretations that are new concerning previous regulations. With the introduction of the GDPR, new procedures have been developed in order to exercise the rights of data subjects. However, the existing acquis of literature and judicature, as well as experience in the application of provisions ensuring the full entitlement of the data subjects, is not underestimated. More and more frequent analysis of the consequences of breaching the right to the protection of medical data and of the issue of giving and withdrawing consent to the processing of data may increase the importance of this right for society and thus ensure full protection of privacy and the information autonomy of the patient.
Background The aim of this study is to analyze the legal regulations that pertain to the duty of doctor-patient privilege and the possibility of its repeal on the plane to provide information about the patient’s health status to his employer. Material and Methods The material constitutes the current Polish law regulations relating to the medical duty of doctor–patient privilege as well as provisions defining the scope of information on the patient’s health status that may be transferred to a patient’s employer. Results The doctor has no right to provide the employer with information on contraindications to perform a specific job, if the information was obtained in the mode of providing health services that are not eligible for the catalogue of preliminary/preventive/control examinations. The basis for the doctor providing information to the employer cannot be an exception to the obligation of medical confidentiality, which is governed by art. 40 § 2 pts 1–6 of the Act of Medical Profession, under which cases of admission of professional secrecy were listed, which makes it impossible to use the cited article in cases other than strictly specified in its content. Conclusions Polish law specifies the circumstances in which it is possible to provide an employer with the medical information on the patient’s health. However, there are regulations that provide for the information on contraindications to perform a certain type of work or job to be transmitted if the information has been obtained in a manner other than as provided in the ordinance on medical examinations of employees. Med Pr 2018;69(6):613–620
PL
Wstęp Celem pracy jest analiza regulacji prawnych, które odnoszą się do obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej i możliwości jej uchylenia poprzez przekazanie informacji na temat stanu zdrowia pacjenta jego pracodawcy. Realizacja celu głównego wymaga udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: Czy pracodawca może uzyskać szczegółowe dane na temat stanu zdrowia pracownika, wykraczające poza zamieszczoną w zaświadczeniu lekarskim informację o istnieniu lub braku przeciwwskazań do wykonywania pracy? Czy lekarz ma prawo uchylić tajemnicę lekarską dotyczącą stanu zdrowia pracownika, jeśli choroba rozpoznana poza badaniami profilaktycznymi w sposób bezpośredni utrudnia/uniemożliwia wykonywanie pracy na dotychczasowym stanowisku? Materiał i metody Materiał do niniejszej pracy stanowią obowiązujące w Polsce regulacje prawne odnoszące się do obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej i określające zakres informacji na temat stanu zdrowia pacjenta, które mogą zostać przekazane jego pracodawcy. Wyniki Lekarz nie ma prawa przekazać pracodawcy informacji na temat przeciwwskazań do wykonywania określonej pracy, jeżeli do ich uzyskania doszło w trybie udzielania świadczeń zdrowotnych niekwalifikujących się do katalogu badań wstępnych, profilaktycznych lub kontrolnych. Podstawy przekazania pracodawcy przez lekarza informacji nie może stanowić wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej wskazany w art. 40 ust. 2 pkt 1–6 Ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Wymieniono tam enumeratywnie przypadki dopuszczalnego uchylenia tajemnicy zawodowej, co uniemożliwia stosowanie powyższego artykułu w przypadkach innych niż ściśle określone w jego treści. Wnioski Polskie prawo definiuje nieliczne przypadki, w których dopuszczalne jest przekazanie pracodawcy informacji dotyczących stanu zdrowia pracownika. W większości sytuacji uzyskanie informacji uzależnione jest od przeprowadzenia badań w ściśle określonym trybie. Gdy do stwierdzenia przeciwwskazań do wykonywania określonej pracy dochodzi podczas udzielania świadczeń zdrowotnych niemających związku z badaniami pracowników sensu stricto, informacja ta nie może zostać przekazana pracodawcy. Med. Pr. 2018;69(6):613–620
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.