The materials used by architectural historians to research the post-war period are very limited, and the available archive resources are incomplete and dispersed. In this context, of special significance are other forms of visual materials that documented the spatial reality of the communist period. Documentary films, and in particular the Polska Kronika Filmowa [Polish Film Chronicle] newsreel, can make an an important contribution to and a resource for historical research on contemporary Polish architecture. This text contains methodological reflections on the role of film studying the history of contemporary architecture. It describes the new research options, including the ability to recreate original spatial phenomena, and also the contemporary techniques and technology as well as the educational dimension of the Polish Film Chronicle. In this context, it is especially interesting to compare the documentary material from the Chronicle with other archival material, e.g. drawings, plans and photographs. This method provides an additional opportunity for a fuller and more objective recreation of space in 3D. This “reverse modelling” can be used to restore or preserve the original condition of structures, or even to rebuild ones no longer existing.
This paper aims at discussing the spatial development and historical buildings of Nowe Miasto Lubawskie since 1939. It presents the history, architecture and modern state of objects (especially monuments) that shape the historical landscape of Nowe Miasto Lubawskie. Buildings that have not survived to this day are also discussed. Moreover, the memorial places in the town are presented here; the above chronological limitations do not apply to this aspect. Apart from a monography on Nowe Miasto Lubawskie, the paper refers to, among others, archival materials from the State Archives in Olsztyn and the archives of the voivodeship’s Monuments Protection Office in Olsztyn (Branch in Elbląg), tourist guides, information bulletins, articles in local Nowe Miasto papers and photography–based documentation. The core of the article is preceded by a short characterisation of Nowe Miasto Lubawskie and a description of the changes of its administrative affiliations over the centuries.
The following draft of the Code aims to regulate investment processes in the field of local planning and spatial development (urban planning) as well as in the field of architecture and construction.
PL
Poniższy projekt Kodeksu ma na celu regulowanie procesów inwestycyjnych w zakresie lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego (urbanistyka) oraz w zakresie architektury i budownictwa.
Regis, suprantama, kad civilizuotoje valstybėje aplinkos formavimas ir jį reglamentuojantys įstatymai turėtų sudaryti darnią visumą, tačiau realizuoti šią idėją nėra taip paprasta. Straipsnyje tai ir parodoma, nagrinėjant Lietuvos kraštovaizdžio teisinio reglamentavimo ir jo projektavimo praktikos santykį. Kalbama apie tai, kad dėl įstatymų miglotumo, reglamentų prieštaringumo aplinkos formavimo teisės ir praktikos ryšys korektiškas būti kol kas tiesiog negali.
EN
The design of an environment and its legal basis should make a harmonious whole. However, to realize this idea is not so easy. It can be perceived in the Lithuanian legal regulations. The Lithuanian law gives two different definitions of landscape. It puts designers and planners into a contradictory situation. It is noty the only problem. The terms, used in the Law on Protected Territories (one of the laws, giving the definition) are relatively rare and unusual. The laws do not describe them. The Lithuanian laws do not describe even such an important term as "ecological balance". The task of design and planning of landscape is even more difficult when you try to understand the legal formulations of the tasks of landscape design and planning. All these features of laws open the possibility of different interpretations and discussions. They are especially active in planning practice. It is proposed in the paper to check the language of the laws and harmonize the Lithuanian regulations of landscape design and planning with the European Landscape Declaration.
In Galicia, the biggest province of the Habsburg Monarchy, cities and towns, in the 19th century, were usually described as places full of dust, dirt and stench. One of the main problems demanding a solution from the local authorities was sanitization of the urban areas. Official revival in 1867, opened an autonomy era in the history of the province which lasted till the I World War. Crucial step in the right course of proceedings at the building site, was to constitute a building code dedicated to the cities and towns of various scales. However, some architects were aware of the fact that the creation of a friendly and beautiful city means so much more and also depends on the law regulations, dedicated to the urban space. That’s why some of them tried to force a new provincial law, in order to force the local authorities to prepare an individual spatial development plan for their city or town. At the same time, care for an urban space became one of the most important aims for many local NGOs, which were established mainly by the intelligentsia and inspired by such organizations or persons as City Beautiful Movement, active in the United States, or Scot Pattrick Geddes. As a result of that trend, every town in Galicia tried to have its own society, which was keen on improving the urban space, by creating some new green areas, planting trees, funding monuments to the national heroes etc. Even if results of their activities were limited, the idea met with general approval.
PL
W Galicji, największym z krajów koronnych monarchii Habsburgów, miasta charakteryzowano jako siedliska kurzu, błota i nieprzyjemnych zapachów. Zmiana tej sytuacji stała się jednym z głównych problemów do rozwiązania przez władze samorządowe, których reaktywacja w 1867 r. rozpoczęła erę autonomiczną Galicji, trwającą aż do I wojny światowej. Najważniejszym aktem prawnym w zakresie kreowania ładu budowlanego w Galicji stały się ustawy budowlane uchwalone dla różnych grup miast, w zależności od ich wielkości. Jednakże część środowiska architektonicznego była świadoma, że ukształtowanie miast przyjaznych mieszkańcom i pięknych wymaga znacznie więcej wysiłku i zależy również od regulacji prawnych dotyczących kształtowania miejskiej przestrzeni. Stąd niektórzy z architektów dążyli do uchwalenia takich ogólnych regulacji prawnych, które zmusiłyby władze lokalne do sporządzania na zarządzanym przez nie obszarze specjalnych planów, zwanych regulacyjnymi. W tym samym czasie troska o przestrzeń miejską stała się jednym z głównych celów dla lokalnych organizacji społecznych noszących nazwę Towarzystwo Upiększenia Miasta, zakładanych w szczególności przez miejscową inteligencję i wzorujących się na organizacjach i indywidualnościach stawiających sobie podobne cele, aktywnych w Europie i na świecie. W efekcie tej mody niemal każde miasto w Galicji starało się mieć taką organizację u siebie, by zajmowała się ulepszaniem przestrzeni miejskiej, np. poprzez zakładanie terenów zielonych, sadzenie drzew, wznoszenie pomników dla bohaterów narodowych itp. Nawet jeśli rezultaty tych wszystkich wysiłków były ograniczone, to sama idea, jaka im przyświecała, spotykała się z powszechną aprobatą.
Essay faces the problem of determinacy of global capitalism processes for the reality of urban political life. The city is naturally communitarian form of human life and seems to be the place where radical pro-community politics could be undertaken. Already existing and operating forms of power could fruitfully influence the city social relations. Values and norms of conduct are broadly delegated on the urban space and materiality, thus conscious shaping of city space has severe consequences for community life. If a crisis of the political partly has its roots in metamorphoses of the cities, then also remedies, rising from the urban materiality and reestablishing political subjects, could be thought. City, as most real place of political life could be either reduced to the aggregate of consumers or reestablished as a political community. Due to this is the place where undesired course of action could be stopped, hence precisely here the radical democratic politics can emerge.
PL
Tekst podejmuje problem rzekomej bezalternatywności globalnych przemian dla realiów miejskiego życia. Miasto jako naturalnie wspólnotową, „komunistyczną” forma ludzkiego życia i może okazać się obszarem, w którym niezależnie od ogólnych trendów można realizować lewicową, „dospołeczną” politykę. Już istniejące formy szeroko rozumianej władzy mogą skutecznie oddziaływać na miejskie relacje społeczne. Wartości i normy są powszechnie delegowane na miejską materialność, a świadome kształtowanie nawet najdrobniejszych elementów miejskiej przestrzeni ma niepoślednie konsekwencję dla stosunków społecznych. Jeśli po części kryzys polityki jako formy organizacji życia wspólnoty wynika z przemian przestrzennych to można pomyśleć takie kroki, które z powrotem, wychodząc od miejskiej materialności, doprowadzą do odrodzenia politycznych podmiotów. Miasto jest ich realnym miejscem życia i działania i może stać się zarówno zbiorem biologicznych konsumentów jak i na nowo wspólnota polityczną. Okazuje się wtedy nie tylko obszarem zależnym od światowego kapitalizmu, ale precyzyjnie tym miejscem, gdzie skala zachodzących procesów jest przynajmniej częściowo łatwiejsza do konceptualnego ogarnięcia. Dlatego może stać się punktem wyjścia dla radykalnej polityki demokratycznej.
After the Thirty Years' War, monastic complexes were of increasing importance in Silesian towns. Those belonging to the former congregations were reconstructed and monasteries of congregations established in modern times were built. The buildings of Jesuits stood out above all. Capuchin monasteries were distinguished in a completely different way. Only two of them have survived to the present day, but the basic information about the others can be found. The consistent way of establishing convents and the characteristic features of the architecture - repetitive layouts with strongly uniform dimensions and forms - are evident. Distinct modesty, expressed by the schematic facade of the church, was a message of Capuchin spirituality and principles.
PL
Po wojnie trzydziestoletniej w miastach śląskich rosnące znaczenie miały zespoły klasztorne. Przebudowywano te przynależne do dawnych zgromadzeń i wznoszono utworzonych w czasach nowożytnych. Wyróżniały się przede wszystkim budynki jezuitów. W zupełnie inny sposób odznaczały się klasztory kapucynów. Tylko dwa z nich zachowały się do dziś, o pozostałych można jednak zebrać podstawowe informacje. Uwidacznia się konsekwentny sposób zakładania konwentów i charakterystyczne cechy stosowanej architektury – powtarzalnych układów o silnie ujednoliconych wymiarach i formach. Manifestacyjna skromność, wyrażana przez schematyczną fasadę kościoła była przekazem duchowości i zasad działania kapucynów.
Wałbrzych, which was founded as a village, expanded to a small mining town. The rising of the coal mining industry has led to the origin of the regional mining basin. At the same time industrial region was developed. Former small town became the heart of the district. Local authorities set up efforts to increase representativeness of the city as the seat of the County. In the old town and its vicinity were located the administrative authorities buildings, banks, shops and services of the higher usability. At the same time, former villages were changed, taking the forms of workers’ settlements – suburbs of Wałbrzych. Transformation of the landscape was changing the town. Could that process, however, lead to create the metropolitan nature of the city and to maintain it? Some preserved settings and tradition decided that the success of that process was only partial.
PL
Wałbrzych założony jako wieś, został rozbudowany jako miasteczko górnicze. Wzrost wydobycia węgla doprowadził do powstania zagłębia górniczego. Dawniejsze małe miasto stało się sercem okręgu. Zadbano wtedy o wzrost jego reprezentacyjności. Powstał nowy ratusz. W pobliżu wzniesiono budynki urzędów. Zaczął kształtować się ciąg budowli monumentalnych wzdłuż alei u stóp miasta. W dwudziestoleciu międzywojennym proces rozbudowy się nasilił. W obrębie starego miasta i śródmieścia lokowano organy administracyjne, banki oraz sklepy i usługi wyższej użyteczności. Równocześnie zmieniały się okoliczne wsie przyjmując formę osiedli robotniczych – przedmieść. Kształtowała się wielka aglomeracja. Przemiany krajobrazu zmieniały miasteczko. Czy jednak doprowadziły do wykształcenia charakteru wielkomiejskiego i jego utrwalenia? Pewne zachowane układy, tradycja zadecydowały o częściowym powodzeniu procesu.
The aim of the article is to look at Zamość as a three-dimensional spatial construct, which may be compared to an architectural and sculptural work of art. Analysing the external image of the town, its form, characteristic features, and dominant height one may broaden the interpretation by adding figurative, emotive or metaphysical aspects. The text constitutes the development of the thought of Stanisław Herbst, according to which Zamość was designed as a three-dimensional shape, not as a plan. The subject matter was examined using the sources of historical cartography and iconography along with modern aerial photographs. The text also includes the review of scientific publications concerning the subject matter. The observation of the town also played a major role.
DE
Der Artikel möchte Zamość als dreidimensionales Raumkonstrukt betrachten, das man mit einem architektonisch-bildhauerischen Werk vergleichen kann. Durch die Analyse der äußeren Erscheinung der Stadt, ihrer Formen, Eigenschaften, Höhendominanten kann man die Interpretation um bestimmte Werte wie etwa den darstellerischen, den emotiven oder den metaphysischen erweitern. Zugleich ist der Text die Entfaltung eines Gedankens von Stanisław Herbst, wonach Zamość nicht als Plan, sondern als Block entworfen wurde. Das Thema wurde unter Benutzung von Quellen aus der historischen Kartografie und Ikonografie sowie von modernen Luftbildern ausgearbeitet. Dazu kommt ein Überblick über die wissenschaftlichen Veröffentlichungen zum gewählten Thema. Von Bedeutung war auch die unmittelbare Betrachtung der Stadt.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.