Wędrówki górskie cieszą się coraz większym zainteresowaniem turystów. Najbardziej powszechną i ogólnie dostępną formą przemierzania tego typu krajobrazu jest turystyka piesza. Liczne wartości zdrowotne i społeczne, niejednokrotnie opisywane w literaturze, decydują o znaczącej roli tego typu aktywności w życiu człowieka. Każdego roku miliony turystów przemierzają górskie szlaki. Pojawienie się w górach tak licznej grupy skutkuje wprost proporcjonalnym wzrostem zagrożenia dla ich zdrowia, a nawet życia. Niestety liczba wypadków w górach nie spada. Dlatego podjęto próbę szczegółowej analizy charakteru wypadków w odniesieniu do występujących w górach zagrożeń. Materiałem źródłowym do rozważań były karty wypadków służb ratowniczych funkcjonujących w Sudetach Środkowych i Wschodnich, Tatrach oraz Bieszczadach.
EN
For years eager mountaineers have been endorsing the opinion of extraordinary character of mountain hiking. Its attributes, as described by literature, provide a solid foundation for the thesis of its significance for the welfare of human beings which makes millions of tourists visit mountains to verify and enjoy their peculiar qualities. However, considerable rise in the number of tourists frequenting the areas will result in the proportionally increasing threat not only to their health but to life as well. Hikers should be aware of hazards occurring in the mountains. Notwithstanding the prevailing conditions, nature of the landforms, tourist skills and abilities, dangers that each visitor is exposed to are alike. Even the very presence in mountainous surrounding may entail potential risk that rescue teams are expected to minimize as a last resort. Unfortunately, the number of accidents has failed to decrease, therefore the authors of the paper made an attempt to analyse in detail the nature of the accidents occurring in terms of the possible threats faced in the mountain environment. The research was based on the accident cards drawn by rescue teams in Central and Eastern Sudety, the Tatra Mountains and the Bieszczady Mountains.
Turystyka górska jest bardzo popularnym sposobem spędzania wolnego czasu. Jednym z powodów tego, oprócz wspaniałych krajobrazów i potrzeby aktywności fizycznej, jest rozwinięta infrastruktura: duża liczba dobrze oznakowanych szlaków turystycznych, możliwości dojazdu do granic parków narodowych oraz korzystna oferta noclegowa schronisk górskich. Rejon Podhala i Tatr od ponad 100 lat jest popularnym celem podróży. Już w latach 80. XIX w. wędrówki w Tatry odbywał m.in. Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Zafascynowani regionem byli też inni wybitni twórcy: Stanisław Ignacy Witkiewicz i Karol Szymanowski. Przez lata zmieniały się jednak formy uprawianej turystyki oraz profil turysty. Początkowo była to głównie turystyka uzdrowiskowa oraz poszukiwanie przez artystów natchnienia do pracy twórczej, później także turystyka piesza. Celem przeprowadzonych badań było stworzenie charakterystyki typowego współczesnego turysty odwiedzającego Zakopane i Tatrzański Park Narodowy, która może okazać się pomocna w rozumieniu potrzeb odwiedzających oraz dostosowaniu do nich usług, a tym samym pozytywnie wpłynąć na rozwój turystyki w badanym regionie, przynosząc korzyści zarówno turystom, jak i lokalnej społeczności. W pracy posłużono się takimi metodami i narzędziami, jak sondaż diagnostyczny i obserwacja uczestnicząca. Badania przeprowadzono na terenie Zakopanego i Tatrzańskiego Parku Narodowego we wrześniu 2013 r.
Background. The role of physical activity in the period of late adulthood is a subject increasingly undertaken in scientific discussion. Bearing in mind its influence on the quality of life, the authors attempted to answer the following questions: What are the possibilities for an active winter rest on the mountain routes in Poland? What energy effort accompanies mountaineering? Material and methods. The paper reports a case study analysing measurements taken with a pedometer type SW 700 in two people wandering in the mountains in years 2011–2016. The measurements were carried out on the hiking trails in the Tatra Mountains, the Silesian Beskids, the Żywiec Beskids, the Giant Mountains, the Pieniny, and the Jizera Mountains. Results and conclusions. The form of pedestrian hiking in the mountains in winter conditions is available for elderly tourists because of a wide range of routes and places to choose. Mountain hiking trails can be visited in winter – except for some routes in the Tatra and Giant Mountains because of the danger of avalanches.
Przewaga konkurencyjna przedsiębiorstw w dużej mierze polega na niekonwencjonalnych sposobach zarządzania oraz kształtowania produktów w odpowiedzi na potrzeby coraz bardziej wymagających klientów. Przewagę na rynkach może zapewnić optymalne wykorzystanie potencjału ludzkiego firm. Ten długo zaniedbywany zasób, jakim dysponuje organizacja, jest na nowo odkrywany, a jej efektywność jest weryfikowana na podstawie kompetencji zarządzających i pracujących w niej osób. Kluczowym czynnikiem determinującym sukces zarówno małych, jak i średnich przedsiębiorstw, do których należą obiekty noclegowe w strefie górskiej i podgórskiej, jest więc nie tylko produkt, usługa, pomysł, idea, ale i kapitał intelektualny. W projekcie badawczym wykorzystano kwestionariusz wywiadu skategoryzowanego. Badania zrealizowano w 2008 r. w wybranych miejscowościach podgórskich Tatr i Bieszczad. Wyniki przeprowadzonych badań empirycznych ukazać mają zróżnicowanie występującego kapitału intelektualnego w odniesieniu do badanych rejonów górskich. Analizie zostały poddane takie elementy, jak wykształcenie właścicieli, kierowników i pracowników, staż pracy, źródła pozyskiwania pracowników i kryteria och oceny, najbardziej pożądane cechy pracownika oraz stosowane formy motywacji.
EN
It is the human factor that determines the contemporary transformations in the area of business management. Human resources, long neglected, have been appreciated again and their effectiveness results directly from the executive and personnel competence. Market players are accommodation facilities in the mountains and in the foothills – small and medium enterprises – that are expected to focus their attention not only on the product, services, idea but on the intellectual potential as well. Mental power is increasingly becoming the major success determinant in each organisation. The research project uses the categorized survey questionnaire. The study was carried out in selected foothill and mountain sites in the Tatra and Bieszczady Mountains in 2008. The results of the empirical research are supposed to depict varying intellectual capacity in the regions investigated. The subject respondents were analyzed in terms of the owners’, managers, and personnel education, years of experience, recruitment sources, staff appraisal criteria, most desired employee’s qualities and motivational tools.
The aim of this thesis is to look back at the history of the Mountain Service and to introduce the readers of the article to the history of Mountain Service in the Czech Republic, which dates back to the period of the First Republic, that is around 1930. At that time there was a great development of community life in European countries and the same holds true for the Czech Republic. The development of tourism, mountain climbing and skiing resulted in a higher number of people coming to the mountain areas where they could enjoy their new hobby and share the delights of nature. It resulted in first injuries and distress caused partially by people´s lack of knowledge of the terrain, partially by weather instability and also by insufficient technical equipment and tools. The first rescue teams recruited from native inhabitants who knew the local terrain and mountain areas. The first participants in the rescue activities, who were only insufficiently technically equipped, were woodworkers, postmen, Slalom and Wintersportvereine ski schools instructors, firemen, as well as gendarmes. The increase in accidents and events needing help took place in winter 1934/35. During the first two weekends in February six people died on the ridges of the Giant Mountains. After these events the Provincial Office in Prague initiated the establishment of Mountain Service with the help of District Office in Vrchlabí and the District Governor JUDr. Vladimír Záboj Vaina. The District Office proceeded to the establishment of the Mountain Rescue Service.
PL
Celem tej pracy jest spojrzenie na historię Górskich Służb Ratunkowych w Czechach, której początki sięgają 1930 roku – czasów pierwszej Republiki Czeskiej. Wtedy nastąpił rozwój życia społecznego, turystyki, turystyki wysokogórskiej oraz narciarstwa. Społeczeństwo zaczęło wyjeżdżać w rejony górskie w celu spędzenia wolnego czasu, oddawaniu się swojemu hobby i podziwianiu piękna otaczającej natury. Z tego wyniknęły pierwsze urazy spowodowane między innymi nieznajomością terenu, niestabilnością warunków pogodowych, a także brakiem odpowiedniego sprzętu i narzędzi. Pierwsze grupy ratunkowe tworzyły głównie osoby zamieszkujące dane tereny ponieważ znały dany obszar oraz topografię terenu, dlatego pierwszymi uczestnikami wypraw ratunkowych byli cieśle, listonosze, instruktorzy szkółki narciarskiej Slalom i Wintersportvereine, strażacy oraz członkowie żandarmerii. Wzrost wypadków i wezwań pomocy nastąpił zimą na przełomie lat 1934/35. Podczas dwóch pierwszych tygodni lutego w Karkonoszach zginęło sześć osób. Po tych tragicznych wydarzeniach praski ratusz oraz gubernator obwodu Vrchlabi – sędzia Vladimir Zaboj Vain – zdecydował o utworzeniu Górskiej Służby Ratunkowej.
Background. Lower Silesia is an unique region because of the relief and other features that promote the mountaineering. Using the wealth of mountains chains and directing them towards the tourism and recreation can affect the economic development of the whole province. For this purpose e. g. the tourist field managing strategies were created for all regions of Lower Silesia. For mountaineering the most important are: Karkonosze Mountains, Izery Mountains, Ślęża Mountain, Sowia Mountain Subregion, Kaczawy Foothills, Wałbrzych Area Sudety. There is an emphasis in the strategic models to obtain the so-called ‘local’ tourists from Wroclaw Agglomeration. Material and methods. There were the questions put in the research that concerned Wroclaw inhabitants’ interest in mountaineering and in their activity in Lower Silesian mountains. There were some questions checking the knowledge concerning wealthy of mountains in Lower Silesia. People in age 18–30, registered in Wroclaw were the respondents. For this research the questionnaire was used and conducted directly in four contact places in Wroclaw. Conclusions. The research results let point that it is necessary for enhancement promotion activities included in regional strategies to direct young people activity towards the values connected with physical culture in the mountains environment. A young Lower Silesia capital city inhabitant is not interested in the regional tourist product. Only 8% of the examined cultivates the mountaineering but not in Lower Silesia mountain chains. The lack of interest in mountains is connected with the low level knowledge of the rich qualities of Lower Silesia. The obligate changes must be done in a youth hierarchy of value and creating it by e.g. Lower Silesian mountaineering ‘style’.
Early mountain climbing in the distant, expansive, and wild Eastern Carpathians in a far corner of Galicia (then part of Austria-Hungary, today in Ukraine) looked rather different from that practiced in the Tatra mountains. This is attested to by the near universal use of the services of the local Hutsul highlanders with their horses in order to cover the greater distances from the piedmont localities, reachable by carriage or railway, to the mountain peaks. The present article — based on descriptions of expeditions in newspapers and specialized journals, books, and memoirs — considers the experience of various individuals and groups that conquered or attempted to conquer the peaks of Czarnohora from about 1873 to to the first years of the 20th century. Among the climbers of the period one finds Tatra Society activists, students from the Galician capital of Lwów/Lemberg/L’viv, as well as a young Scotchwoman. Among other things, the article analyzes the challenges of the expeditions and the motivation and impressions of the participants in order to better understand why, despite the passage of time as well as the experiences of earlier mountain climbers, the peaks of Czarnohora in this period long remained only lightly frequented.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.