The article discusses issues related to the systematisation of legal events, indicating that it is not possible to create an uncontested systematisation of legal events. Systematization units distinguished in civil law must meet certain methodological standards. Forgiveness should be classified as an act similar to legal acts. Classifying forgiveness as an emotional act is not accurate. The mere use of the category of “emotional acts” is incorrect. The correct classification of a particular legal event (e.g. forgiveness) at least facilitates the correct interpretation of the provisions linking specific legal effects to such an event (e.g. forgiveness). The thesis of the Supreme Court's resolution that forgiveness excludes the effectiveness of disinheritance even if it has been effected after the drawing up of a will containing disinheritance, regardless of the form in which it was effected (Article 1010 of the Civil Code), seems pertinent. However, it was very unconvincingly substantiated.
The subject of the article is the assessment of the draft amendments to the Civil Code in terms of the grounds for unworthiness of inheritance. The author takes up the issue of inheritance law provisions allowing for disinheritance and declaring unworthiness in connection with behavior resulting in non-alimony and deprivation of custody over a family member. The author attempts to answer the question whether the use of terms specific to criminal law by the civil legislator is a deliberate measure and requires reference to the provisions of the Penal Code, or is it merely a linguistic measure and does not impose on the interpreter of the provisions of the Civil Code this obligation, especially in the context of the ground of failure to fulfill family obligations. The subject of the analysis are the premises for declaring the heirs unworthy de lege lata and de lege ferenda.
Niniejszy artykuł dotyczy możliwości zmniejszenia wysokości zachowku przysługującego najbliższym członkom rodziny w toku postępowania sądowego. Pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej aprobowane było częściowe zmniejszenie zachowku przez sąd ze względu na szczególne okoliczności dotyczące uprawnionego oraz spadkobiercy (głównie chodziło o trudną sytuację majątkową zobowiązanego), przy czym takiej modyfikacji wysokości świadczenia dokonywano w wyjątkowych przypadkach. W ostatnich latach w orzecznictwie sądów powszechnych zaczęto rozszerzać tę możliwość przez odwoływanie się do okoliczności występujących między uprawnionym a spadkodawcą, w szczególności okoliczności wskazujących na osłabienie faktycznej więzi pomiędzy tymi osobami. W ocenie autora niniejszego artykułu opisane zmiany są następstwem zmian społecznych, wpływających na postrzeganie instytucji zachowku.
EN
The article concerns the issue of reducing forced share, to which the closest members of a deceased’s family are entitled. Although there is no explicit legal basis, it was accepted that a court could reduce this share due to specific circumstances related to a forced heir and a successor appointed in a will, particularly with regard to the difficult financial situation of the latter. Recently difficult relations between a forced heir and a testator have also become another reason for using such reduction by courts. In the author’s opinion, the aforementioned tendencies are consequences of social changes, which imply different assessment of forced heirship.
Disinheritance, regulated in art.1008 – 10011 of the Polish Civil Code serves as the deprivation of the right to legitimate portion, of the persons entitled to it, i.e. the testator’s spouse, his or her descendants or parents who would have been appointed by law to inherit. It can only be done in the testament, and only for reasons indicated in art.1008 p.1-3 of the Polish Civil Code. This is a closed catalogue of causes for disinheritance, and one of them is persistent failure to fulfil family obligations towards the testator (p.3). For example, in the decision of 23 March 2018, I CSK 424/17, the Supreme Court recognized that children who do not fulfil family responsibilities – they do not support their father in need, can be disinherited, even if the testator contributed to the family conflict. In the article, the issue of the cause for disinheritance is discussed with reference to selected case law indicated in art.1008 p. 3 of the Polish Civil Code.
PL
Wydziedziczenie uregulowane w art. 1008-1011 K.c. służy pozbawieniu prawa do zachowku osób uprawnionych do niego, tj. małżonka spadkodawcy, jego zstępnych oraz rodziców, którzy byliby powołani z mocy ustawy do dziedziczenia. Może być ono dokonane tylko w testamencie oraz tylko z przyczyn wskazanych w art. 1008 pkt 1-3 K.c. Jest to zamknięty katalog przyczyn wydziedziczenia. Jedną z nich jest uporczywie niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (pkt 3). Dla przykładu w wyroku z dnia 23 marca 2018 r., I CSK 424/17, Sąd Najwyższy uznał, że dzieci, które nie wypełniają obowiązków rodzinnych – nie wspierają ojca w potrzebie, mogą zostać wydziedziczone, nawet jeśli spadkodawca przyczyniał się do powstania konfliktu rodzinnego. W artykule omówiono, z powołaniem się na wybrane orzecznictwo sądowe, przedmiotową przesłankę wydziedziczenia.
This paper analyses the mutual relationship of the civil law and the criminal law provisions insofar as they pertain to the institutions of the law of succession that permit disinheritance of a person and adjudication of unworthiness to inherit as a result of a crime committed by that person. An attempt is made to answer the question whether the use of concepts typical of criminal law in civil law legislation has been made on purpose with the intention of referring the interpreter of the Civil Code provisions to the provisions of the Penal Code, or whether their use serves merely as a linguistic tool, imposing no such obligation. The premises for adjudicating unworthiness of an heir and disinheritance of an heir entitled to a legitim are analysed.
PL
Przedmiotem artykułu jest analiza zagadnienia relacji między przepisami prawa cywilnego a przepisami prawa karnego w zakresie, w jakim odnoszą się one do instytucji prawa spadkowego pozwalających na wydziedziczenie oraz orzeczenie niegodności w związku z popełnieniem przestępstwa. Autorzy podejmują próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy posługiwanie się przez ustawodawcę cywilnego pojęciami właściwymi prawu karnemu stanowi zabieg celowy i nakazuje odesłanie do przepisów Kodeksu karnego, czy stanowi jedynie pewien zabieg językowy i nie nakłada na interpretatora przepisów Kodeksu cywilnego tego obowiązku. Przedmiotem analizy pozostają przesłanki orzeczenia niegodności spadkobiercy oraz wydziedziczenia spadkobiercy uprawnionego do zachowku.
The fresco painted by Giotto Bondone showing the Renunciation of Worldly Goods by St. Francis undoubtedly arouses aesthetic and spiritual feelings. Nevertheless, the scene presented by Giotto also bears some legal characteristics. Thus, it may become a subject of some interesting discussions in the legal sense. First of all, its convention resembles to some extent a dispute before court where the parties and a judge take part in the proceedings. The characters presented, particularly father, son and the bishop, indirectly refer to such important legal institutions as patria potestas and audientia episcopalis. The subject of the dispute is also significant. In the analyzed scene, it relates to the inheritance of property rights and a demand to be obedient to the paternal authority. The relationship between the secular and spiritual power also constitutes a certain problem. Moreover, the issue of divine and human justice is raised. Therefore, the fresco of the Italian master bearing an artistic value might become a subject of a legal reflection and in this way fit the suggested approach: art in the law and law in the art .
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.