Il existe dans la littérature des textes qui n’ont pas été conçus pour être publiés. C’est le cas des lettres de Madame de Sévigné. Au départ, c’était une correspondance privée qui, au moment de sa publication en 1726, a acquis le statut de modèle épistolaire et de l’oeuvre littéraire. „Une chaîne de réceptions” s’est formée en l’espace de trois siècles qui nous séparent de la première édition et à chaque époque on lisait différemment les lettres. Les lecteurs en ont toujours apprécié les valeurs stylistiques, mais il y a bien d'autres aspects de la correspondance qui ont suscité des commentaires nouveaux et souvent contradictoires. Je présente d'abord la lettre de la marquise comme modèle de l'art épistolaire, sa place dans les secrétaires et les manuels destinés à bien écrire et son statut privilégié en tant que genre qui exprime parfaitement les passions humaines. Les lettres de Mme de Sévigné restent aussi une source de connaissances historiques, de faits ainsi que de moeurs. Je rappelle ensuite les qualités des lettres comme source d’inspiration artistique et je consacre quelques lignes à l’interprétation des sentiments maternels de l’épistolière et aux jugements portés à travers les siècles sur les rapports mère-fille. Je mentionne enfin les centres d’intérêt des chercheurs contemporains, notamment en matière de style, de langage des émotions et de caractère littéraire de cette oeuvre. Les polémiques autour de la correspondance de Mme de Sévigné prouvent son caractère vivant, renseignent sur l’histoire du genre ainsi que sur l’histoire des moeurs et apportent des données supplémentaires aux recherches concernant la formation du goût classique.
The aim of this study is to present the artistic affinities of Celina Michałowska, a painter and a member of the Congregation of the Sisters of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary as well as daughter and only student of Piotr Michałowski, the most outstanding representative of the Romantic trend in Polish painting of the 19th century. The multitude of fields of art practised by Michałowska and the various alliances between them make it possible to place this research area in the field of specific correspondence between different arts. The work also discusses the unique network of artistic relations that bound Michałowska not only with other artists from the congregation but also with the members of her distinguished and educated family who were involved in painting, music, writing, which had a considerable influence on the artistic momentum in the life and work of Celina Michałowska.
PL
Celem niniejszego opracowania jest ukazanie artystycznych powinowactw niepokalańskiej artystki malarki Celiny Michałowskiej, córki i jedynej uczennicy Piotra Michałowskiego, najwybitniejszego przedstawiciela romantycznego nurtu w polskim malarstwie XIX-wiecznym. Wielość uprawianych przez Michałowską artystycznych dziedzin i rozmaite alianse, jakie między nimi się dokonywały, pozwala umieścić ów obszar badawczy w polu swoistego korespondowania sztuk. W pracy omawia się także jedyną w swoim rodzaju sieć artystycznych relacji, jakie wiązały Michałowską nie tylko z innymi niepokalańskimi artystkami, ale także z członkami jej znamienitej i wykształconej rodziny, którzy parali się malarstwem, muzyką, pisarstwem, co miało niebagatelny wpływ na artystyczny rozmach w życiu i twórczości Celiny Michałowskiej.
Jean Chapelain corresponded with the most well-known writers, intellectuals and men of power. He was an authority in literature, a critic and theoretician, he advised Colbert but, at the same time, he was an object of mockery, a person in need of support from his friends. The article describes Chapelain’s relations with friends where the aspect of usefulness, granting favours, reading and reviewing one another’s works plays an important role in developing honest friendship.
Using as examples Dom Carlos by Saint-Réal (1672), Les Annales galantes by Mme de Villedieu (1670) and Le Prince de Condé by Edme Boursault (1675), in the present article I discuss three aspects of 17th-century historical short stories: the role of the moral lesson they teach, gallantry and burlesque. I demonstrate that the authors of historical short stories attempt to reinterpret historical events and mix historical facts with fiction, while making references to the times they lived in. Historical short stories, by no means, describe ancient history; rather, they present contemporary events under historical guise. Their moral message is universal as these stories portray human nature and social vices. Ironic humour and burlesque, which underscore importance of this message, are popular with readers and make the work carry the intended message in a clear way. The variety of forms of these short stories opens up the path for new subgenres of the novel, namely for the psychological novel and for the novel of manners.
The aim of the considerations incorporated into this paper is to present anew the meaning of the term “new feminism,” which John Paul II introduced into philosophical and theological terminology. Since the Pope did not fully clarify the meaning of the term, it is necessary to recall the contexts of John Paul II’s teachings that shed more light on the term, and especially to invoke those papal teachings related to the theology of marriage and family, and the theology of the body. This article also evokes and discusses those areas of papal teaching and speeches in which John Paul II appealed to women to become promoters of this new feminism. The second part of the work is devoted to those women who inspired or could have inspired John Paul II in the work of forming a new feminism. Amongst them, Saint Edith Stein and Blessed Marcelina Darowska stand out, both fully deserving the name of the precursors of Catholic feminism.
PL
Celem rozważań zawartych w artykule jest ponowne ukazanie znaczenia terminu „nowy feminizm”, który do terminologii filozoficzno-teologicznej wprowadził Jan Paweł II. Ponieważ papież nie sprecyzował do końca znaczeń tego pojęcia, konieczne w ustalaniu jego sensu okazało się przywołanie kontekstów nauki Jana Pawła II, które doświetlają znaczenie terminu, w szczególności zaś papieskiego nauczania związanego z teologią małżeństwa i rodziny oraz teologią ciała. Artykuł przywołuje i omawia ponadto te miejsca papieskiej nauki i wystąpień, w których Jan Paweł II apelował do kobiet, by stawały się promotorkami nowego feminizmu. Druga część pracy poświęcona jest tym kobietom, które inspirowały bądź mogły inspirować Jana Pawła II w dziele formowania nowego feminizmu. Wśród nich zdecydowanie wyróżniają się święta Edyta Stein i błogosławiona Marcelina Darowska, w pełni zasługujące na miano prekursorek katolickiego feminizmu.
This article summarises the most important research on the figure of Antoni Edward Odyniec conducted so far. Apart from discussing the most important biographical facts, the present sketch makes references to a number of important attitudes and research positions taken towards this man of letters both in the past and at present, including both those full of esteem and reverence and those mercilessly depreciating the nature of his actions and work. An important work illuminating the figure of the author himself are his “Letters from Travel”. Although, most often, these letters are treated as a source of more or less reliable information about Adam Mickiewicz, they tell us just as much about the author. In the re-evaluation of the current perception of both the existential and creative attitudes of Odyniec, a special role is played by references to the Biedermeier context, to which the final parts of the work are devoted. An important work, illuminating the figure of the author himself, will be his Letters from travel. Most often they were treated as a source of more or less reliable information about Adam Mickiewicz. However, the specificity of these epistolary utterances tells us just as much about the author. The reality that re-evaluates the current perception of both the existential and creative attitudes of Odyniec turns out to be the reference to the Biedermeier context, to which the final parts of the work will be devoted.
PL
Niniejszy artykuł ma charakter porządkujący dotychczasowe, najistotniejsze ustalenia badawcze na temat sylwetki Antoniego Edwarda Odyńca. W tworzeniu szkicu do jego portretu (oprócz głównych faktów biograficznych) dużą rolę będzie odgrywać przywoływanie różnorodnych, najważniejszych dawnych i współczesnych postaw oraz stanowisk badawczych, jakie wobec niego zajmowano, zarówno tych pełnych estymy oraz rewerencji, jak i deprecjonujących bezlitośnie charakter jego poczynań i twórczości. Istotnym dziełem doświetlającym postać samego autora będą tutaj jego Listy z podróży. Najczęściej traktowano je jako źródło mniej lub bardziej wiarygodnych informacji o Adamie Mickiewiczu. Jednakże specyfika owych epistolarnych wypowiedzi równie wiele mówi nam o autorze. Rzeczywistością przewartościowującą dotychczasowe postrzeganie zarówno postaw egzystencjalnych, jak i twórczych Odyńca, okazuje się zaś przywołanie kontekstu biedermeieru, czemu będą poświęcone końcowe partie pracy.
The article is based on the review of works by three authors : La Rochefoucauld, La Bruyère, and Mme de Pringy. Following brief consideration of the status of the author and moralist, the author tries to demonstrate their works to be collections of thoughts and reflections moral in nature and, as in the case of every collection, never constitute a complete work. Like curios in a cabinet of curiosities, reflections and portraits in the works of moralists are continuously changing in line with intentions of the collector, who adds or rejects fragments, or changes their sequence.
The paper focuses on the life story of Celina Michałowska, daughter of the famous painter Piotr Michałowski. In 1868 she entered the Convent of Sisters of Immaculate Conception, whose cofounder, Sister Marcelina Darowska, had chosen Jazłowiec in Podolia as its principal seat. Celina, having adopted the name of Maria Celina of the Holy Trinity, spent half a century in Ukraine, serving the convent with her artistic talent. She developed the painting skills in her pupils, taught aetshetics as well as English, worked on translations and developed her own painting talent. In the convent workshop she painted pictures which later adorned other houses of the convent, chapels, churches and Uniate churches in Podolia. The present paper is aimed to shed a new light on the person of Celina Michałowska with the use of her unpublished correspondence with Blessed Marcelina Darowska.
This paper analyses the person of Marcelina Darowska and her activity in the light of new feminism. It was the Pope John Paul II who introduced the phrase to the philosophical-theological terminology. He applied it to women and encouraged them to become its promoters. The specific way in which a contemporary woman can fulfill the task indicated by the pope can be noticed in the very life, thought and activity of Marcelina Darowska.
PL
Niniejszy artykuł analizuje postać i działalność błogosławionej Marceliny Darowskiej w świetle „nowego feminizmu”. Tym, kto wprowadził ów termin do terminologii filozoficzno-teologicznej, był papież Jan Paweł II. Używał go odniesieniu do kobiet i apelował, by były one jego promotorkami. Konkretny sposób, w jaki współczesna kobieta może spełnić to wskazane przez papieża zadanie, podpowiada całym swym życiem, myślą i działalnością Marcelina Darowska.
Niniejszy artykuł omawia obecność i lekturę Pisma Świętego w życiu Juliusza Słowackiego. Uważna analiza pozwala dostrzec w tej lekturze cechy dystynktywne dla medytacji chrześcijańskiej. Praca analizuje także poetyckie utwory Juliusza Słowackiego, które są transpozycjami biblijnego Psalmu 127 i poświadczają jednocześnie medytacyjną w charakterze lekturę biblijnych psalmów przez poetę.
The objective of the article is to outline the life story of Celina Michałowska, daughter of the famous painter Piotr Michałowski. In 1868 she entered the Convent of Sisters of Immaculate Conception, whose cofounder Sister Marcelina Darowska had chosen Jazłowiec in Podolia as its principal seat. Celina, having adopted the name of Maria Celina of the Holy Trinity, spent half a century in Ukraine, serving the convent with her artistic talent. She developed painting skills of her pupils, taught aesthetics as well as English, worked on translations and developed her own painting talent. In the convent’s workshop she painted pictures which later adorned other houses of the convent, chapels, churches and Uniate churches in Podolia. The present work aims to shed new light on the person of Celina Michałowska with the use of her unpublished correspondence with Blessed Marcelina Darowska.
PL
Celem niniejszej pracy było przedstawienie, w jaki sposób Marcelina Darowska (współzałożycielka niepokalanek) razem z zakonnicą Celiną Michałowską (córką słynnego malarza Piotra Michałowskiego) dbały o wychowanie plastyczne powierzonych im uczennic, a także o miejsce należne sztukom plastycznym w niepokalańskim zgromadzeniu. Praca przybliża działalność tych kobiet szczególnie za pośrednictwem niepublikowanej do tej pory korespondencji Celiny Michałowskiej z Marceliną Darowską.
Between 1690 and 1715, the literary fairy tale, the conte de fées, becomes fashionable in France, created by the regulars of Parisian salons and distinct from the folktale. The monster in the modern fairy tale is ridiculed, so that the fear it is supposed to inspire is apparent (the example of the tales of Madame d’Aulnoy and de Murat). Then, in two fairy tales (Le prince rosier by Catherine Bernard and Anguillette by Mrs de Murat), I analyse fears and anxieties that are rooted in love rather than evil spells. The pessimistic vision of love links the fairy tale with the novel of the late 17th century. Both are meant to transport the reader to another, distant world in order to portray the real world all the better. Contes de fées create an atmosphere of spiritual anxiety that has no connection with the enchanted world: no supernatural powers change human nature and the misery it leads to, and the sophisticated form and magical setting hide the true face of the world of feelings.
FR
Entre 1690 et 1715, un genre nouveau, le conte de fées, devient à la mode en France. Créé par les habituées des salons parisiens, il se distingue du conte populaire. Le monstre du conte moderne est ridiculisé, de sorte que la peur qu’il est censé inspirer est apparente (l’exemple des contes de Madame d’Aulnoy et de Murat). Ensuite, dans deux contes de fées (Le prince rosier de Catherine Bernard et Anguillette de Mme de Murat), j’analyse les peurs et les angoisses qui trouvent leur origine dans la vision pessimiste de l’amour. C’est elle qui lie le conte de fées au roman, genre mondain par excellence. Tous deux sont destinés à transporter le lecteur dans un autre monde, lointain, afin de mieux dépeindre le monde réel. Les contes de fées créent une atmosphère d’anxiété spirituelle qui n’a aucun rapport avec le monde enchanté : aucun pouvoir surnaturel ne peut changer ni la nature humaine, ni la misère à laquelle elle conduit. La forme recherchée et le cadre magique du conte cachent le vrai visage du monde des sentiments.