Artykuł traktuje o kształtowaniu i rozwoju języka rosyjskiego prawa oraz o metodologii stosowanej w studiach legilingwistycznych w Rosji i za granicą. Autor ilustruje tendencje dominujące w badaniach legilingwistycznych i badaniach zbliżonych do nich koncentrując się na problemach dotyczących identyfikacji materiałów zródłowych oraz metod stworzonych w Rosji dla potrzeb analiz legilingwistycznych. Autor charakteryzuje również kontynuację i dyskontynuację w metodyce badań legilingwistycznych mającą w Rosji znaczny dorobek historyczny. Poniższy przegląd problemów i metod badań legilingwistycznych w Rosji wykazuje cechy charakterystyczne dla europejskiej tradycji legilingwistycznej, szczególnie transformację zainteresowań badaczy począwszy od analizy terminologii w izolacji od innych implikacji lingwistycznych do dyskursywnych aspektów prawa.
EN
The article focuses upon the emergence and the development of the legal Russian language and the methodology used for its scrutiny in the legal-linguistic research in Russia and abroad. It shows some of the dominant tendencies in the legal-linguistic and related research in a perspective that combines material issues concerning the work on textual sources and their identification as well as methods developed in Russia to deal with legal- linguistic problems. The author aims to portray methodological continuity and discontinuity in a research area with a relatively long history. The overview of topics and methods demonstrates that the development in the area of the legal-linguistic research in Russia displays all characteristic features of the European legal-linguistic tradition, and especially the shift in the attention of scholars from isolated terminological issues to discursive aspects of law.
This essay is a survey of methods applied and topics scrutinized in legal-linguistic studies. It starts with the elucidation of the epistemic interest that led to the emergence and to the subsequent expansion of the mainstream legal-linguistic knowledge that we dispose of today. Thus, the essay focuses upon the development of problem awareness in the emerging legal-linguistic studies as well as upon the results of research that might be perceived as the state of the art in the mainstream legal linguistics. Meanwhile, some methodologically innovative tilts and twists that enrich and inspire contemporary legal linguistics are considered as well. Essentially, this essay traces the conceptual landscape in which the paradigms of legal-linguistic studies came about. This conceptual landscape extends from the research into the isolated words of law and the style used by jurists to the scrutiny of legal texts and legal discourses in all their socio-linguistic complexity. Within this broad frame of reference, many achievements in legal-linguistic studies are mentioned in order to sketch the consequences of processes in which legal-linguistic paradigms take shape. The author concludes upon a vision of legal linguistics called pragmatic legal linguistics as the newest stage in the intellectual enterprise that aims to pierce the language of the law and by so doing to understand law better.
W artykule omówione zostają problemy wynikające w relacji pomiędzy strategiami translatorskimi i narzędziami wspomagającymi tłumaczenie. Punkt wyjściowy stanowią teoretyczne wymagania dla profesionalnych tłumaczeń tekstów prawnych wynikające z pojęcia ekwiwalencji legilingwistycznej oraz teorii skoposu. Autor podkreśla, że planowanie strategii translatorskich, jak również stosowanie narzędzi wspomagających tłumaczenie są działaniami zależnymi od wyboru teorii. W tym kontekście koniecznym wydaje się rozwinięcie eksplicytnego modelu strategii translatorskich związanych z wyborem narzędzi wspomagających tłumaczenie, które dotychczas są jedynie domyślne w praktyce translatorskiej. Ponadto, w instytucjach w których wykonywane są przekłady mają zastosowanie dyrektywy dla tłumaczy, które regulują kwestie związane z wyborem i zastosowaniem narzędzi wspomagających tłumaczenie. Cyfrowe narzędzia wspomagające przekład rozszerzyły dotychczasowe pojęcia leksykograficzne i przyczyniły się do racjonalizacji trybu pracy udostępniając tłumaczowi do wyboru przegląd ekwiwalentów tłumaczeniowych. Jednakowoż, tradycyjne i cyfrowe narzędzia wspomagające są pomocne głównie przy rozwiązywaniu rutynowych problemów przekładów. Ich znaczna liczba odpowiada ilości problemów przekładu prawnego o charakterze dynamicznym, które nie mogą być rozwiązane w sposób sztywny. Z tego powodu kreatywne tłumaczenie prawne pozostaje działalnością wykonywaną przez ludzi. Jednakże istniejąca mnogość podejść do identyfikacji strategii translacyjnych mogłaby w przyszłości doprowadzić do stworzenia tezaurusu języka prawa dokumentującego całokształt prawnych aktów mowy, które tworzą dyskurs prawny. Tezaurus języka prawa, który mógłby stać się głównym narzędziem wspomagającym, nie wyklucza jednak rozwoju innych narzędzi mniejszego pokroju wspomagających przekład. Dlatego, pomimo zachodzących zmian, odpowiedzialny wybór strategii translatorskich i narzędzi wspomagających przekład pozostaje jedną z podstawowych umiejętności zawodowych tłumacza w jego codziennej pracy
EN
The article deals with translation strategies in their relation to translation tools. It reflects the theoretical requirements for professional legal translations in the light of the legallinguistic equivalence and the skopos-theory. The author stresses that developing translatorial strategies as well as designing and using translation tools are theory-dependent activities. What remains to be developed is the explicit model of hitherto implicitly followed particular translatorial strategies in relation to all types of translation tools. In the institutional setting the relevant translatorial strategies are influenced by guidelines that regulate many issues that are subject to choices made by individual translators. These guidelines often also determine the use of translation tools. As of now, on-line translation tools widen considerably the traditional lexicographical notions and they contribute to work rationalization in that they offer the translator a survey of already existing translation alternatives. However, available translation tools, traditional and digital, tend towards solving problems of translatorial routine.Their multitude corresponds with the number of dynamic problems in legal translation that cannot be rigidly determined. Therefore, creative legal translation remains an essentially human activity. Meanwhile, the multitude of existing approaches might lead in future to the emergence of a legallinguistic thesaurus that would display the totality of legal speech acts that constitute the legal discourse. The legal-linguistic thesaurus, that would constitute the main translation tool, does not preclude developing of other goal-oriented translation tools of limited scope. Therefore, notwithstanding the on-going changes, strategically responsible choice of translatorial strategies and the corresponding informed choice of translatorial tools are essential techniques for daily translation work.
Problemy związane z konfliktem dotyczącym treści praw analizowane są poniżej z perspektywy prawno-językowej w kontekście niedawnego sporu o prawa głosu w Hong Kongu. Głównym problemem prawno-językowym, który jest także punktem wyjścia do analizy próbek argumentacyjnych jest pytanie, czy prawne i prawnie istotne, ale nie wyłącznie prawne argumenty w sporach są rzeczywiście międzykulturowe. Ponadto kwestia, jaką rolę, jeśli w ogóle jakąkolwiek, odgrywają argumenty specyficzne kulturowo i narzędzia prawno-lingwistyczne w takich konfliktach jest również brana pod uwagę. Mając to na uwadze, przepisy prawne dotyczące konfliktu i argumentacji używanej przez strony są badane, aby ustalić istotne mechanizmy prawno-językowe, które mogłyby ułatwić rozwiązanie konfliktów dotyczących treści prawa. Sprawiedliwość jako narzędzie interpretacyjne jawi się jako najbardziej atrakcyjny mechanizm międzykulturowy. Tymczasem jego zastosowanie w mechanizmach rozwiązywania konfliktów pokazuje zakorzenienia mechanizmów prawnych w szerszych strukturach społecznych, które również ograniczają stosowanie takich czysto prawnych narzędzi dyskursywnych. W rezultacie, analizowany konflikt pojawia się jako amalgamat argumentów prawnych i pozaprawnych i niewerbalnych znaków, które są międzykulturowe. Sprawiedliwość jako narzędzie interpretacyjne w prawie ma charakter międzykulturowy i ograniczony zakres zastosowania do praktyk dyskursywnych, w których się ujawnia.
EN
Problems related to a conflict about the content of rights are analysed below from the legal-linguistic perspective in the context of the recent dispute about voting rights in Hong Kong. The central legal-linguistic problem that is also the starting point for the analysis of argumentative samples is the question whether legal and legally relevant, yet not strictly legal arguments in such disputes are actually cross-cultural. Furthermore, the question what role, if any, the culture-specific arguments and legal-linguistic devices play in such conflicts is considered as well. With this aim in mind, legal provisions relevant to the conflict and the argumentation used by the opposing sides are explored to find out the legal-linguistically relevant mechanisms that might facilitate the solution of conflicts about the content of rights. Fairness as an interpretive device appears as the most appealing cross-cultural mechanism. Meanwhile, its application in conflict solution mechanisms shows the embeddedness of legal mechanisms in broader social structures that also set limits to the application of purely legal discursive devices. As a result, the analysed conflict appears as an amalgam of legal and extra-legal arguments and non-verbal signs that in their application are cross-cultural. Equally, fairness as an interpretive device in law is deemed cross-cultural, yet also limited in the scope of its application to discursive practices in which it emerges.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.