The subject of the article is a semantic and structural analysis of 10 selected toponyms of the Halych region (out of 1,224), whose origin is more or less puzzling. The names of places in the historical Halych region (currently in Ukraine, within the Ivano-Frankivsk and Tarnopol Oblasts) have not been given attention in monographs before. Some of them were listed by Stefan Hrabec, Mykhail Hudaš, Jan Zaleski and Edward Klisiewicz, Miroslav Haborak, Vasil Âacìj, Vira Kotovič and Dmitro Bučko. The comprehensive presentation of the local units of the Ruthenian lands of the Republic of Poland, including the Halych region, became the subject of research by Teresa Pluskota. Onyms analysed in the article by the mentioned authors were willingly classified as unclear names – Rydoduby, unclear or separate from anthroponyms without dictionary confirmations – Holhocze, Kluwińce, Tłumacz, or only as separate names from anthroponyms without dictionary confirmations – Jarhorów, Niewoczyn, Rukomysz, Utoropy, or as personal names with recorded uses – Kłubowce, Łokutki. The article is an attempt to clarify the aforementioned vague names and to de-anthroponymize the others, for which a credible physiographic or cultural etymology can be proposed.
PL
Przedmiotem artykułu jest analiza semantyczna i strukturalna 10 wybranych toponimów ziemi halickiej (spośród 1224), których pochodzenie jest w mniejszym lub większym stopniu zagadkowe. Nazwy miejscowości historycznej ziemi halickiej (obecnie na terenie Ukrainy w obrębie województw iwanofrankowskiego oraz tarnopolskiego) nie miały wcześniej monograficznego opracowania. Niektóre z nich znalazły się w opracowaniach Stefana Hrabca, Mychajła Hudaša, Jana Zaleskiego oraz Edwarda Klisiewicza, Мyroslawa Haboraka, Wasyla Âacìja, Wiry Kotowycz i Dmytra Bučko. Całościowe ujęcie jednostek miejscowych ziem ruskich Rzeczypospolitej (w tym też ziemi halickiej) stało się przedmiotem badań Teresy Pluskoty. Analizowane w artykule jednostki przez wymienionych autorów chętnie klasyfikowano jako nazwy niejasne – Rydoduby, niejasne lub odosobowe od antroponimów bez słownikowych potwierdzeń – Hołhocze, Kluwińce, Tłumacz, bądź jedynie jako nazwy odosobowe od antroponimów bez słownikowych potwierdzeń – Jarhorów, Niewoczyn, Rukomysz, Utoropy, lub jako nazwy osobowe z odnotowanymi użyciami – Kłubowce, Łokutki. Artykuł przynosi próbę objaśnienia wymienionych nazw niejasnych oraz odantroponimizowania pozostałych, dla których można zaproponować wiarygodną etymologię fizjograficzną lub kulturową.
In this paper the author discusses names created in diachronic phases, which make part of the system of local names in the region of Lviv. 1042 locations are mentioned, and a still larger number of names corresponding to these locations. Complex historical processes caused it that the names in the region have gone through a number of phases, which makes them diffi cult to analyze linguistically. The following transitions of names have been reported: (a) Ukrainian>Polish-Ukrainian; (b) Polish>Ukrainian; (c) Ukrainian>Polish; (d) neutral>Polish; (e) neutral>Ukrainian; (f) Ukrainian>neutral; (g) Polish>neutral; (h) German>Ukrainian; (i) Baltic>Ukrainian; (j) Hungarian>Ukrainian.
PL
W artykule zatytułowanym Z metodologii badań onomastycznych – nazwy etapowe (na podstawie ojkonimów ziemi lwowskiej) omawiam nazwy etapowe, które są częścią nazewnictwa miejscowego ziemi lwowskiej. Ujawniają się tu 1042 punkty osadnicze oraz jeszcze większa liczba sygnujących je mian. Nazwy miejscowości historycznej ziemi lwowskiej w wyniku skomplikowanych stosunków językowo-etnicznych mogą się różnić co do językowej kwalifikacji na poszczególnych etapach rozwoju. Nazwy o cechach zmiennych wykazują następujące przejścia: a) ukraińska>polsko-ukraińska; b) polska>ukraińska; c) ukraińska>polska; d) neutralna>polska; e) neutralna>ukraińska; f) ukraińska>neutralna; g) polska>neutralna; h) niemiecka>ukraińska; i) bałtycka>ukraińska; j) węgierska>ukraińska
Mały słownik języka chachłackiego Edy Ostrowskiej to artykuł, który rękopiśmienne materiały przekazane przez autorkę Bibliotece Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego prezentuje w formie uporządkowanej wraz z komentarzem językoznawczym. Najliczniejszą grupę w słowniku stanowią rzeczowniki, a wśród nich określenia osób, nazwy potraw, ubrań, części ciała, roślin i zwierząt. Kolejny znaczny zbiór przedstawiają czasowniki, inne części mowy, znacznie mniej jest zwrotów, powiedzeń, przekleństw i specyficznych zdań zasłyszanych. Zaprezentowany materiał zebrany przez niespecjalistę, wybierany subiektywnie charakteryzuje duży ładunek emocjonalny. Z zebranego materiału wyłania się specyficzny dla obszaru pogranicza językowy obraz świata.
EN
Eda Ostrowska’s little dictionary of the Khakhlak language is an article that presents the manuscripts donated to the Library of the Catholic University of Lublin by the author, in an arranged form along with a linguistic commentary. The most numerous group in the dictionary is constituted by nouns, and among them – terms denoting people, names of dishes, of clothes, parts of the body, plants and animals. Another considerably big group is made up by verbs and other parts of speech; there are much fewer phrases, sayings, curses and peculiar sentences heard in the language. The presented material, gathered by a person who was not a specialist and selected the material in a subjective way is characterized by a great emotional charge. The collected material shows a linguistic picture of the world characteristic of the borderland.
The article Halych Lands – Review of Papers, Perspectives of Studies primarily presents a brief historical outline and the reach of one of the provinces of the historical Republic of Poland. Subsequently, it discusses all previous studies of Polish and Ukrainian scholars, concerning, to a various degree, the discussed territory. Consecutively, the author presents the particular and global objectives of the paper, among which one of the most important ones is the demonstration of the linguistic and ethnic relationships in their historical development.
In the article entitled From the place names of the Poland-Russia borderline: Cucułowce and Czupernosów the author is trying to explain the etymology and further transformation of two place names from the area of the historical Lviv land. In the studies on the area of the former Republic of Poland they occur as completely or partly ambiguous, therefore it is attempted to authenticate the proposed clarification.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.